Nỗi đau về 530.000 liệt sỹ chưa biết tên, 180.000 người chưa thấy hài cốt

Sáng 24/12, Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ IV - Nhiệm kỳ 2025-2030. Sự kiện có sự tham dự của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Trung tướng Vũ Chiến Thắng - Thứ trưởng Bộ Nội vụ, các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân gia đình liệt sỹ và gần 200 đại biểu của Hội trong cả nước.

Hồi hương gần 1.000 hài cốt liệt sỹ

Sau 5 năm triển khai Nghị quyết Đại hội III (2020-2025), Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn rõ nét trong công tác tri ân, hỗ trợ thân nhân liệt sỹ, với hàng loạt kết quả cụ thể, thiết thực, giàu tính nhân văn.

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội chịu tác động nặng nề bởi đại dịch Covid-19, thiên tai và những khó khăn khách quan kéo dài sau chiến tranh, Hội và các tổ chức hội ở địa phương vẫn duy trì hoạt động đúng tôn chỉ, từng bước thích ứng với thực tiễn mới. Một trong những điểm nổi bật là việc điều chỉnh trọng tâm từ tìm kiếm hài cốt theo nhóm mộ sang thu thập, khớp nối, đính chính thông tin trên bia mộ liệt sỹ. Giải pháp này được đánh giá phù hợp khi nguồn thông tin ngày càng hạn chế.

Trong nhiệm kỳ, Hội đã hỗ trợ đính chính thông tin trên 589 bia mộ liệt sỹ, thực hiện miễn phí giám định ADN cho 325 mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân, qua đó xác định danh tính đúng cho 33 liệt sỹ. Cùng với đó, 917 lượt gia đình đã được hỗ trợ đưa hài cốt liệt sỹ về quê hương an táng, trong đó có hơn 40 trường hợp được vận chuyển miễn phí bằng đường sắt, kèm theo hỗ trợ cho thân nhân đi cùng.

Hoạt động tri ân không dừng lại ở việc tìm kiếm, xác định danh tính liệt sỹ. Trong 5 năm qua, tổng nguồn lực xã hội được Hội và các tổ chức hội vận động ước đạt gần 91 tỷ đồng, dùng để xây dựng, sửa chữa nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm, quà tặng, học bổng, khám chữa bệnh cho gia đình liệt sỹ và người có công. Nhiều chỉ tiêu vượt xa kế hoạch đề ra, phản ánh sự đồng hành ngày càng lớn của doanh nghiệp, nhà hảo tâm và xã hội.

Song song với đó, mạng lưới tổ chức Hội tiếp tục được củng cố và mở rộng. Đến nay, Hội có gần 7.500 hội viên trên cả nước, thành lập thêm nhiều hội, chi hội và văn phòng đại diện ở các địa bàn trọng điểm. Việc kiện toàn tổ chức được thực hiện theo hướng kế thừa, đổi mới, bảo đảm đoàn kết nội bộ và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Hàng trăm nghìn liệt sỹ chưa biết tên và chưa tìm thấy hài cốt

Phát biểu khai mạc Đại hội, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội khái quát, dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng nỗi đau vẫn còn đó khi cả nước vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính hoặc chưa tìm thấy hài cốt.

"Đến nay, cả nước vẫn còn 53 vạn liệt sỹ chưa biết tên, trong đó còn 18 vạn liệt sỹ chưa tìm thấy hài cốt. Thân xác các anh vẫn còn nằm lại nơi chiến địa năm xưa, cả ở Việt Nam, Lào và Campuchia.

Đây là nỗi đau không thể tả xiết của những người cha, người mẹ, đặc biệt là những người vợ mòn mỏi chờ chồng từ khi tóc còn xanh, nay đầu đã bạc trắng. Nhiều người trong số họ đã cận kề với cái chết mà vẫn đợi, vẫn chờ, vẫn mong đưa được hài cốt người thân của mình về với quê hương, đất mẹ yêu thương", Trung tướng Hoàng Khánh Hưng bày tỏ.

Theo Trung tướng Hưng, Đại hội lần này không chỉ tổng kết chặng đường đã qua, mà còn đặt ra yêu cầu mới cho nhiệm kỳ 2025-2030, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ và phù hợp với bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Trong nhiệm kỳ tới, Hội đặt mục tiêu tiếp tục hỗ trợ xác định danh tính từ 600 đến 700 liệt sỹ; giúp 450-500 gia đình di chuyển hài cốt về quê hương; xây dựng, sửa chữa hàng trăm nhà tình nghĩa và huy động mỗi năm từ 18-25 tỷ đồng cho các hoạt động tri ân. Cùng với đó là nỗ lực mở rộng tổ chức Hội tại các địa phương chưa có, tăng cường minh bạch tài chính và nâng cao chất lượng tuyên truyền về đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

Từ những kết quả đạt được trong 5 năm qua, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước với thân nhân liệt sỹ, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và gìn giữ giá trị nhân văn bền vững trong đời sống xã hội.

Những gia đình chưa trọn niềm vui

Phát biểu tại Đại hội, Trung tướng Vũ Chiến Thắng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, nhắc lại chỉ đạo mới đây của Tổng Bí thư Tô Lâm về các chính sách người có công.

"Chính sách đối với người có công với cách mạng, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc về đạo lý, lịch sử và nhân văn; là thước đo trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của tổ quốc. Đây không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà còn là mệnh lệnh chính trị, là đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người có công với cách mạng", Thứ trưởng cho biết.

Theo Thứ trưởng, những năm qua, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, từng bước khẳng định vai trò là nhịp cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng với thân nhân các gia đình liệt sĩ.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ ghi nhận và đánh giá cao việc Hội chủ động, sáng tạo trong tổ chức hoạt động, tập trung vào nhiều việc làm thiết thực như thu thập, xác minh, kết nối thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sỹ; vận động xây dựng, sửa chữa nhà tình nghĩa; trao sổ tiết kiệm, quà tri ân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thân nhân liệt sỹ.

"Đó là kết quả của tinh thần nhân ái, trách nhiệm xã hội với những trái tim luôn đau đáu vì những người đã hy sinh. Tuy đất nước đã phát triển nhanh, nhiều hậu quả chiến tranh đã được khắc phục nhưng đối với thân nhân gia đình liệt sĩ, nỗi đau vẫn còn rất nặng nề.

Hiện nay vẫn còn nhiều liệt sỹ chưa xác định được danh tính, nhiều hài cốt còn nằm rải rác ở những vùng rừng núi xa xôi trong nước và trên đất nước bạn. Vẫn còn hàng chục vạn liệt sỹ chưa được trở về với đất mẹ, nhiều gia đình chưa trọn vẹn niềm vui", Thứ trưởng Thắng nhận định. 

Lãnh đạo Bộ Nội vụ mong muốn trong nhiệm kỳ tới, Hội tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tổ chức, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nhằm thực hiện tốt hơn nữa sứ mệnh tri ân và chăm lo cho các gia đình liệt sỹ.