Có nên tăng thêm mức xử phạt vi phạm giao thông?

Ngày 18/12, báo Dân trí tổ chức tọa đàm “Ứng dụng chuyển đổi số trong công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông tại thủ đô”.

Tham dự tọa đàm có Trung tá Phạm Quang Minh, Phó Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và Điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng CSGT Hà Nội; Luật sư Lê Hồng Hiển, Giám đốc Hãng luật Lê Hồng Hiển và Cộng sự (Đoàn Luật sư TP Hà Nội); TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông (nguyên Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Giao thông vận tải).

Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

Luật sư Lê Hồng Hiển nhận định, hiện nay Hà Nội đang đi đúng hướng khi đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Theo ông Hiển, việc ứng dụng hệ thống camera giám sát, phần mềm phân tích dữ liệu, bản đồ số và các nền tảng quản lý thông tin vi phạm giúp lực lượng chức năng giám sát theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào phương thức thủ công, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

"Dưới góc độ pháp lý, chuyển đổi số góp phần tăng tính minh bạch trong quá trình xử lý vi phạm, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu nại, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia giao thông", luật sư Hiển nói.

Ông Hiển cho rằng về lâu dài, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường giao thông văn minh, hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển đô thị thông minh của Thủ đô.

Camera AI giúp giảm vi phạm giao thông

Đánh giá về hiệu quả của hệ thống camera AI, luật sư Lê Hồng Hiển cho biết ông đồng tình với quan điểm cho rằng việc lắp đặt hệ thống camera AI sẽ góp phần đáng kể vào việc giảm vi phạm giao thông trên địa bàn thành phố.

Theo ông Hiển, camera AI có khả năng giám sát 24/7, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, lấn làn, đi ngược chiều, dừng đỗ sai quy định… mà không phụ thuộc vào sự có mặt trực tiếp của lực lượng chức năng.

Quan trọng hơn, dữ liệu thu thập được từ hệ thống này còn giúp cơ quan quản lý phân tích điểm nóng giao thông, dự báo nguy cơ ùn tắc, tai nạn để kịp thời điều chỉnh tổ chức giao thông.

Như vậy, camera AI không chỉ phục vụ xử phạt mà còn là công cụ quan trọng trong quản lý, phòng ngừa vi phạm và tai nạn giao thông.

Nghị định 168 và camera AI tạo sức răn đe 

Tại buổi tọa đàm luật sư Lê Hồng Hiển cho rằng Nghị định 168/2024 đã điều chỉnh tăng đáng kể mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm giao thông, đặc biệt là các hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng.

Khi các quy định này được triển khai song song với hệ thống camera và đèn tín hiệu giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo, việc phát hiện và xử lý vi phạm sẽ trở nên chính xác, khách quan và liên tục.

"Tôi cho rằng điều này tạo ra tác động răn đe rất rõ rệt, buộc người tham gia giao thông phải cân nhắc kỹ hơn trước khi vi phạm, qua đó từng bước khắc phục tình trạng xử lý vi phạm mang tính cảm tính, thiếu thống nhất. Khi người dân nhận thức rằng mọi hành vi vi phạm đều có thể bị ghi nhận tự động, ý thức chấp hành pháp luật sẽ được nâng lên một cách bền vững hơn", luật sư đánh giá.

Có nên tăng thêm mức xử phạt vi phạm giao thông?

Trao đổi về việc, có ý kiến cho rằng cần tăng mức xử phạt đối với một số hành vi như vượt đèn đỏ, đi lên vỉa hè, luật sư Hiển cho biết trong giai đoạn hiện nay chưa nên tiếp tục tăng mức xử phạt đối với các hành vi trên, bởi theo quy định tại Nghị định 168/2024, mức xử phạt đối với các hành vi này đã được điều chỉnh tăng khá cao so với trước đây.

"Nếu mức phạt đặt ra quá cao so với mức thu nhập bình quân của người dân, thì quy định đó sẽ rất khó bảo đảm tính khả thi trên thực tế", ông Hiển chia sẻ.

Theo ông Hiển, nhìn nhận một cách toàn diện có thể thấy, nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông không chỉ xuất phát từ hành vi vi phạm pháp luật giao thông của người dân mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như chất lượng và tổ chức hạ tầng giao thông, hệ thống biển báo, đèn tín hiệu, mật độ phương tiện, cũng như công tác tổ chức giao thông tại từng khu vực cụ thể.

Do đó, thay vì chỉ tập trung vào việc tiếp tục tăng mức xử phạt, cần ưu tiên nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, hoàn thiện hạ tầng giao thông và ứng dụng công nghệ trong giám sát, xử lý vi phạm.

Khi chế tài đủ nghiêm, được áp dụng nhất quán và đi kèm điều kiện hạ tầng phù hợp thì mục tiêu giảm tai nạn giao thông mới có thể đạt được một cách bền vững.

Nói về các giải pháp giúp người dân chấp hành nghiêm Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, ông Hiển cho rằng việc này cần triển khai một cách đồng bộ.

Theo ông Hiển, trước hết cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng hệ thống camera AI, bảo đảm dữ liệu được liên thông, xử lý nhanh chóng, minh bạch. Song song với đó là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật một cách thường xuyên, dễ hiểu, giúp người dân nắm rõ các quy định mới và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.

"Tôi cũng đánh giá cao việc báo Dân trí tổ chức tọa đàm với sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia và luật sư. Đây là một hình thức tuyên truyền trực tiếp, hiệu quả, góp phần giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ các quy định pháp luật về trật tự an toàn giao thông", luật sư nói.

Ông Hiển cho rằng khi công nghệ, chế tài pháp luật và công tác tuyên truyền được thực hiện đồng bộ, ý thức chấp hành pháp luật giao thông của người dân thủ đô sẽ có chuyển biến tích cực trong thời gian tới.