Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể

Ngày chị Bình quyết định học nghề tạc tượng, nhiều người can ngăn vì công việc vất vả, nặng nhọc này vốn chỉ dành cho đàn ông. Đến nay, tuổi đã lớn nhưng niềm đam mê với đá trong chị Bình chưa bao giờ tắt.

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 1
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 2

Nhắc đến chị Lê Thị Hòa Bình (SN 1976, trú phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng), nhiều người ở Làng đá mỹ nghệ Non Nước biết đến bởi chị là một trong số ít ỏi phụ nữ gắn bó với công việc nghề tạc tượng ở đây.

Hôm chúng tôi đến, chị Bình tay đang cầm máy cặm cụi hoàn thiện những công đoạn cuối cùng của bức tượng. Chị Bình cho biết, những ngày này đang rất bận để kịp giao hàng cho khách. Gắn bó với công việc này đã 22 năm nhưng sức làm việc và niềm đam mê với nghề trong chị khiến nhiều người phải nể phục.

Chị Bình quê ở Quảng Nam, ra Đà Nẵng học nghề may rồi quen với ông xã. Chồng chị Bình làm nghề điêu khắc đá ở Làng đá mỹ nghệ Non Nước. Thấy công việc của chồng vất vả nên những lúc rảnh rỗi chị thường phụ chồng đánh bóng những pho tượng.

Những lúc làm công việc này, chị Bình luôn tò mò không hiểu sao từ những khối đá to khổng lồ, chồng chị cũng như những người thợ ở đây có thể tạo thành những bức tượng đẹp, có hồn như thế. Cảm thấy thích thú nên chị Bình rất muốn được học. 

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 3
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 4

Biết không thể ngăn cản được vợ nên chồng chị trực tiếp cầm tay, chỉ việc cho bà xã. Ngày đầu mới học việc, chị Bình không tránh khỏi việc máy, đục va quẹt vào tay bị thương. Tượng chị làm ra bị khách chê xấu trả lại hoặc trả giá bèo. Vậy mà mê tạc tượng quá nên chị Bình nhất quyết không chịu bỏ nghề.

Chị Bình chịu khó học ngày, học đêm không nản chí. Lúc thợ nghỉ ăn cơm trưa, ăn cơm tối thì chị vẫn cặm cụi ở xưởng. Dần dần, tay nghề của chị Bình được nâng lên và trở nên điêu luyện.

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 5
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 6

Tùy vào kích cỡ của mỗi bức tượng, để hoàn thành mỗi tác phẩm, chị Bình cần thời gian 10-15 ngày nhưng cũng có khi mất 2-3 tháng trời.

"Mỗi khi hoàn thành một tác phẩm, tôi đều rất vui vì thành quả lao động của mình sau bao ngày cực khổ đã có kết quả. Đặc biệt, khi khối đá vô tri, vô hình bỗng trở thành một tác phẩm nghệ thuật thì niềm vui càng nhân đôi", chị Bình chia sẻ.

Theo chị Bình, hiện xưởng của chị Bình làm theo đơn đặt hàng của khách. Các bức tượng của cơ sở chị Bình được khách hàng khắp nơi đặt mua.

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 7
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 8
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 9
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 10

Chị Bình kể, có lần có 2 vợ chồng người Việt kiều Mỹ đến xưởng nhà chị đặt mua tượng. Khi được biết những bức tượng ở đây có bàn tay của chị Bình, họ rất ngạc nhiên. Quá bất ngờ vì người tạc tượng là phụ nữ, vợ chồng Việt kiều xin ở lại trong nhà để xem chị Bình cầm máy, đục đẽo làm tượng suốt nửa tháng trời.

Khi 2 bức tượng mà vợ chồng người Việt kiều đặt mua được hoàn thành, họ đề nghị chị Bình khắc tên mình bên dưới bức tượng bởi chơi tượng đã lâu nhưng đây là lần đầu tiên họ có được bức tượng từ bàn tay của người phụ nữ.

"Tôi rất vui vì năng lực của mình được công nhận, tác phẩm của mình được trân trọng. Đó cũng là động lực để tôi tiếp tục gắn bó với nghề", chị Bình chia sẻ.

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 11
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 12

Anh Lê Văn Thắng - chồng chị Bình - cho biết vợ anh là người có năng khiếu tạc tượng và học nhanh. Hiện công việc tạc tượng tại xưởng chủ yếu do chị Bình phụ trách và có thêm thợ, còn anh Thắng chủ yếu lo công việc giao dịch bên ngoài, lúc nào rảnh anh mới tham gia công việc tạc tượng.

Ông Trần Văn Xuất - chủ cơ sở đá mỹ nghệ Xuất Ánh (Làng đá mỹ nghệ Non Nước) - nhận xét: "Chị Bình là một phụ nữ xuất sắc, có tay nghề cao. Ở làng đá Non Nước, không phụ nữ nào có thể vượt qua được chị ấy".

Theo ông Xuất, một mình chị Bình có thể chế tác bức tượng cao 5-6m, hình mẫu rất đa dạng, phong phú. Ở làng đá Non Nước cũng có nhiều phụ nữ làm đá nhưng họ chủ yếu đánh bóng, làm các vật dụng đơn giản như: cối, chày hoặc làm các đồ trang sức đơn giản. Còn tạc tượng phải nhắc đến chị Bình.

Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 13
Chuyện người phụ nữ mê tạc tượng đá, làm việc ai cũng phải nể - 14

Làng đá mỹ nghệ Non Nước (phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn) là làng nghề truyền thống lâu đời và nổi tiếng của TP Đà Nẵng.

Dưới bàn tay khéo léo của các nghệ nhân nơi đây, các tác phẩm nghệ thuật đầy tinh xảo đã được ra đời. Những tác phẩm ấy không chỉ theo chân du khách đi khắp cả nước mà còn ra thế giới. Nhiều tác phẩm của các nghệ nhân đã được nhân giải thưởng quốc tế.

Các sản phẩm từ đá ở làng nghề Non Nước rất đa dạng và phong phú. Từ những đồ dùng thông dụng trong đời thường như cái chày, cái cối… đến những đồ trang sức nhỏ gọn, tinh xảo, đủ các màu sắc như những chiếc vòng, chiếc nhẫn, chuỗi hạt, những con cóc chặn giấy…

Đặc biệt, du khách khi đến làng nghề còn được chiêm ngưỡng những pho tượng đá cực kỳ ấn tượng. Từ những hình tượng trong phật giáo, thiên chúa giáo đến tượng các vị thần, tượng nghệ thuật, chân dung của những người nổi tiếng… đều được các nghệ nhân ở đây chạm trổ điêu luyện.

Nội dung: Khánh Hồng

Thiết kế: Thủy Tiên

23/06/2022