“Tuyên ngôn về cách Việt Nam lựa chọn con đường đi tới tương lai"

"Động lực thật sự đưa Việt Nam tiến nhanh, tiến vững chắc"

Trao đổi với phóng viên Dân trí, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, nói rằng với cá nhân ông, ba đột phá chiến lược mà Đại hội XIV của Đảng xác lập không chỉ là định hướng phát triển, mà là một tuyên ngôn về cách Việt Nam lựa chọn con đường đi tới tương lai.

“Đây là sự kết tinh của cả quá trình nhìn lại thực tiễn đất nước và nhận diện rất rõ những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” đang kìm hãm khát vọng vươn lên”, ông Sơn nhấn mạnh.

Trước hết, đột phá về hoàn thiện thể chế phát triển, theo ông Sơn, chính là chìa khóa mở cánh cửa cho mọi nguồn lực được giải phóng. Thực tiễn nhiều năm cho thấy, chúng ta không thiếu ý tưởng, không thiếu tiềm năng, không thiếu con người tâm huyết, nhưng nhiều khi lại vướng ở cơ chế, thủ tục, sự chồng chéo, thiếu đồng bộ của hệ thống pháp luật và chính sách.

“Khi Tổng Bí thư nhấn mạnh phải xây dựng một thể chế thông thoáng, minh bạch, ổn định và có khả năng thích ứng cao, đó là lời khẳng định rằng phát triển nhanh hay chậm trước hết phụ thuộc vào chất lượng “luật chơi”. Với vai trò Đại biểu Quốc hội, tôi càng thấy rõ trách nhiệm của hoạt động lập pháp và giám sát trong việc biến đột phá thể chế thành hiện thực sống động”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho hay.

Đột phá thứ hai về nguồn nhân lực chất lượng cao cũng cho thấy tầm nhìn phát triển dựa trên con người. Trong kỷ nguyên kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, tài nguyên quý giá nhất không còn là đất đai hay khoáng sản, mà là tri thức, kỹ năng và khát vọng của con người Việt Nam.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhận định: Khi giáo dục, khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, chúng ta đang đầu tư cho tương lai dài hạn, cho sức cạnh tranh quốc gia bền vững.

Đột phá thứ ba về hạ tầng đồng bộ, hiện đại, theo ông Sơn, chính là điều kiện vật chất để hai đột phá trên phát huy hiệu quả. Hạ tầng giao thông, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, hạ tầng văn hóa - xã hội… là “mạch máu” của nền kinh tế và đời sống. Một quốc gia muốn bứt phá không thể đi trên những “con đường chật hẹp” của hạ tầng lạc hậu.

Cơ sở để ông Sơn tin tưởng vào khả năng thực hiện thành công các mục tiêu Đại hội XIV của Đảng trước hết là ở thế và lực mới của đất nước ta sau gần 40 năm đổi mới: Quy mô nền kinh tế, vị thế quốc tế, niềm tin xã hội đều đã khác trước rất nhiều.

Hơn nữa, quyết tâm chính trị rất cao được thể hiện rõ trong việc gắn Nghị quyết Đại hội với chương trình hành động cụ thể, nhấn mạnh kỷ luật thực thi và trách nhiệm người đứng đầu. Cuối cùng, quan trọng nhất, là khát vọng phát triển của nhân dân, theo vị Đại biểu Quốc hội.

“Khi người dân tin vào tương lai, sẵn sàng đồng hành cùng Nhà nước và Đảng trong đổi mới, ba đột phá chiến lược ấy sẽ không chỉ nằm trên văn kiện, mà sẽ trở thành động lực thật sự đưa Việt Nam tiến nhanh, tiến vững chắc trên con đường trở thành một quốc gia hùng cường vào giữa thế kỷ XXI”, Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn bày tỏ.

Kỳ vọng đất nước thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển

“Đại hội XIV của Đảng xác lập ba đột phá chiến lược là sự kế thừa có chọn lọc, đồng thời là bước phát triển rất quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng về con đường đi lên của đất nước trong giai đoạn mới. Điểm mới và rất đáng chú ý là ba đột phá này không tồn tại rời rạc, mà được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, bổ trợ lẫn nhau”, PGS.TS Nguyễn Ngọc Sơn, Đại biểu Quốc hội khoá XV, Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, chia sẻ với phóng viên Dân trí.

Thể chế được xác định là “đột phá của đột phá”, bởi nếu thể chế không thông suốt, không minh bạch, không kiến tạo phát triển thì dù có nguồn lực hay hạ tầng cũng khó phát huy hiệu quả.

Nguồn nhân lực chất lượng cao được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh số lượng hay bằng cấp, mà ở năng lực sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ, thích ứng nhanh với chuyển đổi số và kinh tế xanh. Trong khi đó, kết cấu hạ tầng hiện đại không chỉ là hạ tầng cứng, mà còn bao gồm hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, hạ tầng đổi mới sáng tạo - những nền tảng thiết yếu để mở rộng không gian phát triển quốc gia.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn kỳ vọng đất nước ta sẽ thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đã được đề ra trong Nghị quyết Đại hội XIV trên một số cơ sở rất rõ ràng.

Thứ nhất, theo ông Sơn, ý chí chính trị và quyết tâm hành động rất cao của Đảng, được thể hiện nhất quán trong các văn kiện Đại hội, các phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm cũng như việc cụ thể hóa bằng hệ thống nghị quyết, chương trình hành động.

Thứ hai, thực tiễn phát triển của đất nước sau gần 40 năm đổi mới đã tích lũy đủ kinh nghiệm, nguồn lực và bản lĩnh để bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn.

Thứ ba, vai trò ngày càng rõ nét của Quốc hội trong kiến tạo thể chế, giám sát tối cao và đồng hành cùng Chính phủ trong tháo gỡ điểm nghẽn pháp luật, khơi thông nguồn lực phát triển.

“Điều tôi cảm nhận sâu sắc và tin tưởng đó là sự đồng thuận xã hội và khát vọng vươn lên của toàn dân tộc. Khi đường lối đúng, thể chế được hoàn thiện, nguồn nhân lực được khơi dậy và hạ tầng được đầu tư đồng bộ, thì khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và bền vững hoàn toàn có cơ sở để trở thành hiện thực trong những thập niên tới”, vị đại biểu tin tưởng.

Phải có cơ chế thu hút nhân tài thực chất

Tiến sĩ Tô Văn Trường, nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, nhìn nhận Đại hội XIV của Đảng để lại dấu ấn rất thành công, tạo sinh khí và niềm tin mới cho toàn hệ thống chính trị. Các văn kiện được thông qua không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao về xây dựng Đảng mà còn khơi dậy khát vọng hùng cường của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, muốn đất nước “hóa rồng”, bộ máy công quyền phải có sự hiện diện mạnh mẽ của tầng lớp kỹ trị. Đó là những người không chỉ vững vàng về chính trị mà còn am hiểu sâu sắc về quản trị công, kinh tế, khoa học - công nghệ.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với những thách thức phi truyền thống như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), già hóa dân số và đặc biệt là biến đổi khí hậu, Tiến sĩ Tô Văn Trường khẳng định vai trò của đội ngũ kỹ trị càng trở nên sống còn.

“Làm thế nào để những chuyên gia giỏi, những người có tư duy thực tiễn sắc bén được trao cơ hội cống hiến trong bộ máy Đảng và Nhà nước mà không bị rào cản bởi những quy trình hành chính cứng nhắc?. Nếu không có cơ chế thu hút nhân tài thực chất, chúng ta khó lòng giải quyết được những bài toán hóc búa của thời đại mới”, ông Trường nêu quan điểm.

Chính vì thế, hoàn thiện thể chế tổ chức và công tác cán bộ không phải khẩu hiệu, mà là chìa khóa vạn năng. Ông Trường nói chỉ khi giải quyết được những “nút thắt” về con người và cơ chế một cách khoa học, chúng ta mới có thể biến những khát vọng được ghi trong Nghị quyết Đại hội thành hiện thực sinh động, đưa đất nước bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn mới.