Rộ tin Iran soạn thảo luật để thu phí quá cảnh qua eo biển Hormuz

Kế hoạch này dự kiến sẽ được hoàn tất vào tuần tới, hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran dẫn lời một nhà làm luật cho biết.

“Chúng tôi đang theo đuổi một đề xuất trong đó chủ quyền, quyền kiểm soát và giám sát của Iran tại eo biển Hormuz được công nhận chính thức trong luật, đồng thời thông qua việc thu phí quá cảnh, cũng tạo ra một nguồn thu cho đất nước”, Fars dẫn lời nghị sĩ này cho biết.

Động thái của Iran nhằm chính thức hóa việc thu phí qua lại tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng, diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến ở Trung Đông đang tiến gần đến cuối tuần thứ 4.

Tuyến đường biển, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới, gần như đã bị đóng cửa đối với tàu chở dầu, chỉ còn một số ít tàu có thể đi qua.

Sự gián đoạn tại Hormuz đã khiến hoạt động khai thác dầu ở vịnh Ba Tư buộc phải ngừng một phần, trong khi các nhà máy lọc dầu trong khu vực cũng bị hư hại do chiến sự. Giá dầu vì thế đã tăng vọt, với dầu Brent chuẩn toàn cầu vượt mức 114 USD/thùng vào đầu tuần này.

Trước đó, Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin giấu tên cho biết, Iran được cho bắt đầu thu phí quá cảnh với một số tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Tehran dường như đã yêu cầu mức phí lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến theo từng trường hợp, tạo ra một dạng “phí quá cảnh” không chính thức trên tuyến đường thủy này.

Một số tàu đã thực hiện thanh toán, dù cơ chế chưa rõ ràng, bao gồm cả loại tiền tệ sử dụng, và việc thu phí dường như không mang tính hệ thống. Các nguồn tin cho biết việc thu phí được xử lý một cách âm thầm.

Bộ Ngoại giao Iran chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận về thông tin nói trên. 

Trong tuần này, Iran đã thông báo với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) rằng “các tàu không thù địch” có thể đi qua eo biển Hormuz nếu họ phối hợp với chính quyền Iran.

“Các tàu không thù địch, bao gồm những tàu thuộc sở hữu hoặc liên kết với các quốc gia khác, có thể được hưởng quyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz khi phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyền của Iran, với điều kiện là các tàu này không tham gia hoặc hỗ trợ các hành động gây hấn chống lại Iran và tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn và an ninh đã được công bố”, công văn nêu rõ.

Tuần trước, một nghị sĩ Iran cho biết quốc hội đang thúc đẩy một đề xuất yêu cầu các quốc gia phải trả tiền cho Iran để sử dụng eo biển Hormuz như một tuyến vận tải an toàn.

Đối với các nhà sản xuất Ả rập ở Vùng Vịnh, ngay cả mức phí không chính thức cũng là điều không thể chấp nhận được, vì nó làm dấy lên các vấn đề về chủ quyền, tiền lệ và nguy cơ “vũ khí hóa” một tuyến thương mại sống còn đối với xuất khẩu năng lượng của họ.

Ả rập Xê út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phụ thuộc vào tuyến đường này để xuất khẩu dầu ra thị trường toàn cầu, nhưng đang dựa vào các đường ống thay thế đi vòng qua eo biển Hormuz để đưa dầu thô tới khách hàng.