Thiết kế táo bạo "đi thẳng xuống biển" của đường nối Cần Giờ - Vũng Tàu
(Dân trí) - Thiết kế "nửa cầu, nửa hầm" của tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu xuất phát từ yêu cầu đảm bảo giao thông hàng hải và hàng không trong tương lai.
Tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM ngày 7/1, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã đề cập đến phương án làm đường vượt biển nối Cần Giờ - Vũng Tàu đang được nhà đầu tư Vingroup nghiên cứu, triển khai.
Bí thư Trần Lưu Quang nhắc đến điểm độc đáo của công trình này là thiết kế cầu vượt biển kết hợp với hầm dìm, tương tự như hầm vượt sông Sài Gòn qua bán đảo Thủ Thiêm. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là công trình cầu - hầm vượt biển đầu tiên được triển khai tại Việt Nam.
Hướng tuyến dự kiến của đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu (Đồ họa: Ngọc Tân).
Tránh tĩnh không sân bay
Với mục tiêu xây tuyến đường vượt biển nối từ khu đô thị lấn biển Cần Giờ đến Vũng Tàu, Tập đoàn Vingroup phối hợp với Tổng Công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI) lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.
Theo phương án được tư vấn TEDI đề xuất, tuyến đường vượt biển sẽ gồm hạng mục cầu vượt kết hợp hầm dìm. Đoạn chuyển tiếp giữa cầu và hầm thông qua 2 đảo nhân tạo được đắp giữa biển.
Phần hầm vượt biển có tổng chiều dài 3,1km, rộng 35,1m. Trong đó, phần hầm dìm dài 2,1km, hầm kín dài 390m và hầm hở 610m. Công nghệ hầm dìm sẽ được áp dụng tương tự như công trình hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn.
Tuyến cầu kết hợp hầm vượt biển nổi tiếng kết nối Thụy Điển với Đan Mạch (Nguồn: Nick-D).
Theo đánh giá của TEDI, nếu lựa chọn phương án cầu vượt biển toàn tuyến, công trình buộc phải có nhịp thông thuyền rất lớn, với tĩnh không cao và khẩu độ nhịp dài. Với một cây cầu vượt biển quá cao, việc di chuyển của các phương tiện trong mùa mưa bão, gió lớn sẽ bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, ngay cả với kết cấu nhịp lớn, cầu vượt biển vẫn tạo ra giới hạn cố định về tĩnh không, làm phát sinh nguy cơ trở thành “điểm nghẽn” đối với luồng tàu trong tương lai khi quy mô tàu biển tiếp tục gia tăng.
Theo phân tích của tư vấn, với phương án hầm dìm nằm hoàn toàn dưới đáy luồng hàng hải sẽ giúp giải phóng hoàn toàn không gian mặt nước, không ảnh hưởng đến hoạt động của tàu biển. Ngoài vấn đề tĩnh không luồng hàng hải, việc thiết kế hầm dìm còn tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không trong tương lai.
So sánh phương án hầm dìm dưới đáy biển và cầu tháp cao, khẩu độ lớn tại dự án đường nối Cần Giờ - Vũng Tàu (Nguồn: BCNCTKT).
Theo quy hoạch, sân bay Gò Găng (dự kiến thay thế sân bay Vũng Tàu) có đường cất hạ cánh (phễu bay) hướng ra vịnh Ghềnh Rái. Việc thi công cầu vượt nhịp lớn, trụ tháp cao sẽ không đảm bảo yêu cầu về giới hạn tĩnh không của sân bay này.
Trong báo cáo tiền khả thi, tư vấn TEDI đánh giá chi phí xây dựng hầm dìm trên tuyến Cần Giờ - Vũng Tàu sẽ rất lớn, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng mức đầu tư dự án. Tuy nhiên, đây là chi phí cần thiết để đổi lấy lợi ích chiến lược lâu dài cho hệ thống hàng hải, hàng không.
Thiết kế táo bạo
Một tuyến đường vượt biển với thiết kế "cầu lai hầm" nếu được triển khai sẽ là công trình đầu tiên tại Việt Nam. Trước đó, nhiều nơi trên thế giới đã áp dụng thiết kế này.
Tháng 6/2024, Trung Quốc khánh thành tuyến đường vượt biển dài gần 50km, gồm tổ hợp cầu, hầm, đảo nhân tạo nối liền thành phố Thâm Quyến và Trung Sơn.
Công trình cầu kết hợp hầm vượt biển nối Thâm Quyến với Trung Sơn (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) (Ảnh: Xinhua).
Nhờ thiết kế kết hợp hầm và cầu vượt, công trình rút ngắn thời gian di chuyển giữa Thâm Quyến và Trung Sơn từ 2 giờ xuống còn dưới 30 phút, đồng thời vẫn giữ được không gian phía trên mặt nước cho tàu thuyền qua lại.
Ở châu Âu, tuyến đường vượt biển Øresund nối Đan Mạch - Thụy Điển cũng được thiết kế kết hợp cầu và hầm dưới biển dài hơn 4km. Đoạn hầm giúp tránh xung đột với hành lang bay của sân bay Copenhagen và cho tàu lớn lưu thông không giới hạn trên tuyến luồng Drogden.
Với những trường hợp nêu trên, cùng các công trình tương tự như cầu - hầm nối Hong Kong - Chu Hải - Ma Cao (Trung Quốc), cầu - hầm vịnh Tokyo (Nhật Bản) hay cầu - hầm vịnh Chesapeake (Mỹ)... cho thấy xu hướng thiết kế đường vượt biển kết hợp cả cầu và hầm đã phổ biến trên thế giới.
Sơ đồ tuyến đường vượt biển Hong Kong - Chu Hải - Ma Cao (Ảnh: Vox).
Trao đổi với phóng viên Dân trí, PGS.TS Nguyễn Văn Hậu (chuyên gia cầu - hầm tại Trường Đại học Giao thông Vận tải) cho biết, phương án cầu kết hợp hầm vượt biển sẽ đòi hỏi kỹ thuật thi công phức tạp, đặc biệt là phần đảo nhân tạo giữa biển để chuyển tiếp giữa cầu và hầm.
Đối với từng hợp phần như cầu hay hầm dìm, kỹ sư Việt Nam từng thi công. Trong đó, công nghệ hầm dìm được áp dụng ở công trình hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn tại TPHCM. Các đốt hầm được đúc kín để nổi trên mặt nước, sau đó được lai dắt đến vị trí thi công rồi nhấn chìm xuống đáy biển.
Tuy nhiên, thời điểm thi công hầm vượt sông Sài Gòn đã cách đây rất lâu. Do đó, PGS.TS Nguyễn Văn Hậu cho rằng, nhà đầu tư vẫn cần kinh nghiệm từ chuyên gia nước ngoài khi thi công hầm dìm trên tuyến đường Cần Giờ - Vũng Tàu.
