Mỹ muốn lập khối thương mại đất hiếm, đối trọng với Trung Quốc

Trong bài phát biểu tại hội nghị về các khoáng sản quan trọng ở Bộ Ngoại giao ngày 4/2 giờ địa phương, do Ngoại trưởng Marco Rubio chủ trì với các quan chức từ hàng chục quốc gia châu Âu, châu Á và châu Phi, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung trong năm qua đã phơi bày sự phụ thuộc của hầu hết các quốc gia vào các khoáng sản thiết yếu mà Bắc Kinh phần lớn đang thống trị.

Vì vậy theo ông, các đồng minh cần có "hành động tập thể" ngay bây giờ để mang lại sự tự chủ cho phương Tây.

“Chúng tôi muốn các thành viên tham gia một khối thương mại giữa các đồng minh và đối tác, một khối bảo đảm quyền tiếp cận để duy trì sức mạnh công nghiệp Mỹ, đồng thời mở rộng sản xuất trên toàn bộ khu vực”, ông Vance  nhấn mạnh.

Theo Phó Tổng thống Mỹ, "điều trước mắt chúng ta là cơ hội để tự chủ, nơi không bao giờ phải phụ thuộc vào bất kỳ ai ngoài chính mình, trong ngành khoáng sản chiến lược để duy trì các ngành công nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng".

Đất hiếm là nguyên liệu thiết yếu cho nhiều ngành công nghiệp hiện nay, để chế tạo từ máy bay đến điện thoại thông minh. Trung Quốc đang thống lĩnh thị trường nguyên liệu then chốt này.

“Tôi nghĩ nhiều người trong chúng ta đã rút ra bài học một cách khó khăn trong năm qua để nhận thấy các nền kinh tế của chúng ta phụ thuộc lớn đến mức nào vào những khoáng sản chiến lược”, ông Vance nói thêm.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tiếp tục khẳng định rằng: “Mục tiêu của chúng tôi trong khu vực đó là tạo ra các trung tâm sản xuất đa dạng, điều kiện đầu tư ổn định và chuỗi cung ứng không bị ảnh hưởng bởi các gián đoạn bên ngoài mà chúng ta đã thảo luận”.

Chính quyền Mỹ đang thực hiện những bước đi táo bạo để củng cố nguồn cung các khoáng sản thiết yếu cho xe điện, tên lửa và các sản phẩm công nghệ cao khác sau khi Trung Quốc cắt đứt dòng chảy để đáp trả các mức thuế quan mà Tổng thống Donald Trump đưa ra hồi năm ngoái.

Đầu tuần này, ông Trump công bố Dự án Vault nhằm xây dựng kho dự trữ đất hiếm, được tài trợ bằng khoản tiền 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ và gần 1,67 tỷ USD vốn tư nhân.

Mặc dù hai cường quốc toàn cầu đã đạt được thỏa thuận để giảm bớt thuế nhập khẩu cao và các hạn chế nghiêm ngặt hơn đối với đất hiếm, nhưng các giới hạn mà Bắc Kinh đưa ra vẫn chặt chẽ hơn so với trước khi ông Trump nhậm chức.

Cuộc họp về khoáng sản quan trọng lần này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh gia tăng căng thẳng về tham vọng lãnh thổ của Tổng thống Trump, bao gồm cả Greenland, và các động thái của ông nhằm kiểm soát Venezuela. 

Tuy nhiên, hội nghị này là dấu hiệu cho thấy Washington đang tìm cách xây dựng lại mối quan hệ với các nước khi đề cập đến các vấn đề mà họ coi là ưu tiên an ninh quốc gia quan trọng.

Trong khi các đồng minh lớn như Pháp và Anh tham dự cuộc họp lần này, đại diện của Greenland và Đan Mạch, đồng minh NATO đang kiểm soát hòn đảo giàu khoáng sản này, lại không tham dự.