Cách Pakistan đảm bảo an ninh cao nhất phục vụ đàm phán Mỹ - Iran

Ngày 10/4, Islamabad đang biến thành một pháo đài an ninh khổng lồ. Những con đường dẫn vào Khu Đỏ (Red Zone) - nơi tập trung các tòa nhà chính phủ, đại sứ quán và khách sạn Serena, được phong tỏa bằng container vận chuyển, dây thép gai và rào chắn bê tông.

Lực lượng an ninh vũ trang tuần tra dày đặc, giao thông bị điều tiết nghiêm ngặt, không phận thủ đô được giám sát chặt chẽ hơn bao giờ hết. Tất cả chỉ để chuẩn bị cho cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran kể từ khi xung đột bùng nổ ngày 28/2.

Pakistan - với vai trò trung gian bất ngờ nhưng then chốt - đang chứng minh khả năng đảm bảo an ninh cho một sự kiện ngoại giao cấp cao nhất trong lịch sử gần đây của nước này.

Cuộc đàm phán này không chỉ là bước ngoặt ngoại giao, mà còn là bài kiểm tra lớn nhất đối với hệ thống an ninh của Pakistan. Sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần vào ngày 8/4, do Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif làm trung gian, Islamabad nhanh chóng chuyển mình từ một thủ đô yên bình thành khu vực kiểm soát nghiêm ngặt.

Khách sạn Serena, nằm ngay cạnh Bộ Ngoại giao trong Khu Đỏ, được Chính phủ trưng dụng hoàn toàn. Toàn bộ khách lưu trú phải trả phòng trước ngày 8/4, khách sạn hiện nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước. Bán kính 3 km xung quanh khách sạn bị phong tỏa hoàn toàn, các tuyến đường chính như Old Airport Road và các lối vào căn cứ không quân Nur Khan bị chặn bằng rào chắn và container.

Theo các nguồn tin, các biện pháp an ninh này vượt xa mức thông thường dành cho các chuyến thăm cấp cao. Chính phủ Pakistan tuyên bố hai ngày nghỉ lễ địa phương tại Islamabad và Rawalpindi vào ngày 9 và 10/4, ngoại trừ các dịch vụ thiết yếu như bệnh viện, cảnh sát và điện lực.

Hàng nghìn nhân viên an ninh, bao gồm cảnh sát, quân đội và lực lượng bán quân sự, được triển khai, với các tuyến đường riêng biệt dành cho phái đoàn. Các chốt kiểm soát, tuần tra và hoạt động tình báo tăng cường được thực hiện tại bến xe, khu ổ chuột và các khu vực rừng rậm xung quanh Khu Đỏ. Dịch vụ cứu hộ và bệnh viện được đặt trong tình trạng sẵn sàng cao nhất.

Bối cảnh ngoại giao và lý do Pakistan đứng ra tổ chức

Để hiểu rõ cách Pakistan đảm bảo an ninh, cần nhìn lại bối cảnh cuộc khủng hoảng Trung Đông hiện nay. Xung đột Mỹ - Iran leo thang từ cuối tháng 2 đã gây chấn động Trung Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh biên giới Pakistan - Iran dài 900km và kinh tế toàn cầu qua eo biển Hormuz.

Pakistan, với quan hệ lịch sử sâu sắc với Iran (là quốc gia đầu tiên công nhận Pakistan năm 1947) và quan hệ chiến lược lâu dài với Mỹ, trở thành cầu nối tự nhiên. Thủ tướng Shehbaz Sharif đã công khai kêu gọi ngừng bắn và mời cả hai bên đến Islamabad ngay sau khi thỏa thuận được đạt.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner (con rể của ông Trump). Phía Iran dự kiến do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn dắt.

Cuộc gặp đầu tiên diễn ra vào ngày 11/4 (theo Nhà Trắng), dù Iran ban đầu đề cập ngày 10/4. Các cuộc đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày, tập trung vào việc củng cố ngừng bắn và giải quyết các vấn đề cốt lõi như hạt nhân, trừng phạt và an ninh khu vực.

Vai trò trung gian của Pakistan không chỉ dựa trên quan hệ song phương mà còn được hỗ trợ bởi mạng lưới ngoại giao rộng lớn. Quan hệ tốt với Ả rập Xê út và cộng đồng Shiite lớn thứ hai thế giới (hơn 20 triệu người) tại Pakistan cũng góp phần tạo lòng tin với Tehran.

Chi tiết các biện pháp an ninh: Từ phong tỏa vật lý đến giám sát toàn diện

An ninh cho sự kiện này được xây dựng theo nhiều lớp, kết hợp kinh nghiệm từ các hội nghị trước như Hội nghị Thượng đỉnh SCO tháng 10/2024 tại Islamabad.

Một là, phong tỏa khu vực và kiểm soát giao thông. Toàn bộ Khu Đỏ bị niêm phong. Các lối vào Islamabad bị đóng, đường Old Airport Road và các tuyến hướng tới căn cứ Nur Khan bị chặn bằng container và dây thép gai. Serena Chowk - ngã tư gần khách sạn, trở thành điểm kiểm soát chính, với giao thông bị chuyển hướng hoàn toàn. 

Hai là, kiểm soát khách sạn Serena. Khách sạn 5 sao này được trưng dụng hoàn toàn từ tối ngày 8/4. Quản lý khách sạn đã gửi thông báo chính thức yêu cầu khách trả phòng trước chủ nhật. Hiện Serena nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của chính phủ, với an ninh nội bộ được tăng cường tối đa. Đây là nơi lưu trú và có thể là địa điểm chính cho các cuộc họp kín.

Ba là triển khai lực lượng và tình báo. Hơn 10.000 nhân viên an ninh được huy động, bao gồm cảnh sát thủ đô, quân đội và lực lượng bán quân sự. Tuần tra vũ trang xuất hiện trên mọi tuyến phố chính. Hoạt động tình báo dựa trên thông tin tình báo được tăng cường tại các khu vực nhạy cảm. Không phận Islamabad được giám sát nghiêm ngặt, với các đơn vị ứng phó khẩn cấp luôn trong tư thế sẵn sàng.

Bốn là, các biện pháp an ninh bổ sung. Các văn phòng chính phủ như Pakistan Secretariat đóng cửa hoặc làm việc từ xa. Các bến xe và khu vực dân cư lân cận được kiểm soát chặt. Quy mô chuẩn bị vượt xa các chuyến thăm cấp cao thông thường do rủi ro từ các nhóm vũ trang và khả năng leo thang từ bên ngoài. Những biện pháp này phản ánh đánh giá rủi ro cao của Pakistan. Biên giới phía Tây với Iran và Afghanistan đang bất ổn, với các cuộc tấn công khủng bố gần đây (như vụ đánh bom tự sát tại Islamabad tháng 2). Bất kỳ sự cố nào cũng có thể phá hủy nỗ lực hòa bình và làm tổn hại uy tín quốc tế của Islamabad.

Thách thức, rủi ro và ý nghĩa chiến lược

Giới chuyên gia nhận định, đảm bảo an ninh cho đàm phán Mỹ - Iran không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là thách thức chiến lược. Các nhà phân tích chỉ ra rằng Pakistan không muốn hỗn loạn ở Iran vì điều đó sẽ làm trầm trọng hóa bất ổn biên giới. Tuy nhiên, vai trò trung gian cũng mang rủi ro chính trị: nếu đàm phán thất bại, Pakistan có thể bị coi là hứa hẹn quá mức và thực hiện dưới mứ”.

Lực lượng an ninh Pakistan có kinh nghiệm phong phú từ việc bảo vệ các hội nghị quốc tế, nhưng quy mô và tính nhạy cảm của sự kiện này đòi hỏi phối hợp chặt chẽ giữa quân đội, tình báo và cảnh sát. Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi đảm bảo cam kết an ninh tuyệt đối với Đại biện Mỹ Natalie Baker trong cuộc gặp ngày 9/4.

Từ góc nhìn khu vực, thành công của Pakistan trong việc tổ chức sự kiện này giúp củng cố vị thế ngoại giao của quốc gia Nam Á. Nó chứng tỏ khả năng cân bằng giữa Mỹ, Iran và các nước Vùng Vịnh. 

Rủi ro lớn nhất đến từ các yếu tố bên ngoài: bất kỳ hành động quân sự nào của Israel ở Li Băng (mà ngừng bắn hiện chưa bao gồm hoàn toàn) hoặc các nhóm vũ trang khu vực đều có thể làm sụp đổ tiến trình. Pakistan đã tăng cường giám sát không phận và các biện pháp tình báo để giảm thiểu rủi ro này.

Cách Pakistan đảm bảo an ninh cho đàm phán Mỹ - Iran không chỉ thể hiện năng lực tổ chức các sự kiện lớn, mà còn khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của nước này trên sân khấu toàn cầu. Từ việc phong tỏa bán kính 3km quanh khách sạn, triển khai hàng nghìn lực lượng, đến giám sát toàn diện không phận và giao thông - tất cả đều nhằm tạo môi trường an toàn tuyệt đối cho một cuộc đối thoại lịch sử.

Dù đàm phán giữa Mỹ và Iran có dẫn đến thỏa thuận hòa bình lâu dài hay không, Pakistan đã chứng minh mình là một trung gian hòa giải đáng tin cậy trong cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Với hơn 20 triệu người Shiite, có biên giới chung với Iran và quan hệ chiến lược với Mỹ, Islamabad đang tận dụng vị thế địa chính trị ngày càng gia tăng để đóng góp vào ổn định khu vực.

Trong bối cảnh thế giới vẫn còn đầy bất ổn, cách tiếp cận an ninh thận trọng, chuyên nghiệp và toàn diện của Pakistan chính là nền tảng để hy vọng hòa bình có thể nảy mầm ngay giữa lòng thủ đô yên bình nhưng đang được canh phòng nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay.