Giảng viên đại học buộc phải có bằng tiến sĩ?

Nhằm đáp ứng yêu cầu tại Thông tư 01/2024 của Bộ GD&ĐT về chuẩn cơ sở giáo dục đại học, gần đây nhiều trường đại học liên tục tuyển dụng giảng viên có học vị tiến sĩ.

Theo Thông tư, tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ được quy định ở mức tối thiểu 20% và từ năm 2030 là 30% đối với các trường không đào tạo tiến sĩ; 5% và từ năm 2030 là 10% đối với các ngành đặc thù không đào tạo tiến sĩ.

Đối với các cơ sở có đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ này cao hơn, lần lượt không thấp hơn 40% và từ năm 2030 là 50%; riêng các ngành đặc thù có đào tạo tiến sĩ là 10% và tăng lên 15% từ năm 2030.

Dù vậy, theo Thông tư 40/2020 của Bộ GD&ĐT, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối với giảng viên (hạng III) và giảng viên chính (hạng II) tại các cơ sở giáo dục đại học công lập chỉ yêu cầu có trình độ từ thạc sĩ trở lên, phù hợp với vị trí việc làm và chuyên ngành giảng dạy, kèm theo chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.

Với giảng viên hạng III, tiêu chuẩn tập trung vào năng lực giảng dạy và nền tảng chuyên môn. Người giảng dạy phải nắm vững kiến thức môn học, triển khai đúng chương trình đào tạo, đồng thời có khả năng cập nhật xu hướng phát triển của chuyên ngành.

Bên cạnh đó là yêu cầu về sử dụng hiệu quả phương pháp, phương tiện giảng dạy, năng lực nghiên cứu khoa học, cũng như khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và ngoại ngữ trong công việc.

Ở cấp độ cao hơn, giảng viên chính hạng II được đặt ra yêu cầu về chiều sâu học thuật và năng lực nghiên cứu.

Ngoài các tiêu chuẩn giảng dạy, viên chức phải chủ trì ít nhất một nhiệm vụ khoa học - công nghệ đã được nghiệm thu; tham gia hoặc biên soạn tối thiểu một đầu sách phục vụ đào tạo có mã số ISBN; đồng thời là tác giả của ít nhất ba bài báo khoa học được công bố trên các tạp chí có mã số ISSN.

Về điều kiện thăng hạng, giảng viên hạng III muốn lên hạng II phải có thời gian giữ hạng tối thiểu 9 năm đối với người có bằng thạc sĩ hoặc 6 năm đối với người có bằng tiến sĩ; trong đó, phải có ít nhất 12 tháng giữ chức danh hạng III tính đến thời điểm nộp hồ sơ đăng ký hoặc thi thăng hạng.

Xét về nhiệm vụ, cả hai chức danh giảng viên và giảng viên chính đều thực hiện các công việc cốt lõi như giảng dạy, hướng dẫn và chấm khóa luận, luận văn; tham gia xây dựng chương trình đào tạo; biên soạn tài liệu; tham gia nghiên cứu khoa học, hội thảo chuyên môn; hướng dẫn sinh viên học tập, thực hành. Đồng thời tham gia công tác quản lý, đoàn thể và bồi dưỡng nâng cao trình độ.

Tuy nhiên, đối với giảng viên chính hạng II, vai trò được nâng lên theo hướng chủ trì và định hướng chuyên môn.

Không chỉ tham gia, giảng viên chính còn phải chủ trì xây dựng chương trình đào tạo, đề xuất phương hướng phát triển ngành, trực tiếp dẫn dắt các nhiệm vụ khoa học - công nghệ và tham gia đánh giá các đề tài nghiên cứu, đồng thời góp phần bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giảng viên.

Riêng đối với chức danh giảng viên cao cấp, quy định yêu cầu bắt buộc phải có bằng tiến sĩ phù hợp với vị trí việc làm và chuyên ngành giảng dạy.

Đây chỉ là quy định chung, còn trên thực tế, các trường đại học có các yêu cầu riêng về trình độ của ứng viên tùy theo nhu cầu và chiến lược phát triển của trường.