Giá cả hàng hóa lên nhanh, xuống chậm tạo áp lực chi tiêu cho người dân

Đó là phát biểu của đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) tại phiên thảo luận của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội sáng 21/4.

Kiểm tra việc kê khai, niêm yết và điều chỉnh giá

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) cho biết, trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, tác động nhiều chiều đến kinh tế của nước ta. Trong nước chịu áp lực đa chiều đặt ra không ít thách thức đối với nền kinh tế vĩ mô và thực hiện các mục tiêu phát triển.

Tuy nhiên, với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, kinh tế - xã hội năm 2025 vẫn phục hồi tích cực, hoàn thành và vượt 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, GDP đạt 8,02% - ở mức cao trong giai đoạn 2021-2025.

Theo đại biểu, như Chính phủ đã đánh giá, dù phải vượt qua nhiều khó khăn thách thức và “cơn gió ngược”, nhưng “con thuyền” kinh tế - xã hội của đất nước vẫn cơ bản cập bến an toàn, đạt được các mục tiêu đề ra.

Qua nghiên cứu báo cáo và thực tiễn của đời sống, đại biểu thấy rằng vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục quan tâm, xử lý tốt hơn trong thời gian tới. Bà Thanh Lam cho biết, về công tác điều hành giá xăng dầu, Chính phủ đã rất nỗ lực nhưng hiệu quả lan tỏa đến mặt bằng giá cả hàng hóa dịch vụ thiết yếu vẫn chưa thực sự tương xứng.

Đại biểu nêu thực tế, khi giá xăng dầu giảm, nhiều hàng hóa dịch vụ lại điều chỉnh chậm hơn, thậm chí là đứng yên, không giảm.

Ngoài thị trường mặt bằng giá của các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu vẫn còn cao, đại biểu thấy rằng chi phí đi lại, vận chuyển, giá thực phẩm, mặt hàng ăn hằng ngày ở chợ dân sinh vẫn chưa giảm rõ rệt.

“Tình trạng giá cả lên nhanh, xuống chậm vẫn diễn ra khá phổ biến, khiến áp lực chi tiêu trong đời sống hằng ngày của người dân nói chung, công nhân lao động nói riêng chưa được giảm bớt như kỳ vọng”, đại biểu nêu thực tế và nói rõ thêm mỗi bữa ăn của lao động đã rất đơn sơ vì tiền lương chỉ đủ cho nhu cầu cuộc sống tối thiểu.

Đặc biệt, Chính phủ đã kìm giá xăng dầu, hỗ trợ người dân và tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Chính phủ đã giảm nguồn thu ngân sách khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng nhằm hỗ trợ tốt hơn cho người dân. Đây là sự chia sẻ rất lớn của Nhà nước nhằm ổn định thị trường, giảm áp lực chi phí đầu vào của nền kinh tế.

Đại biểu đề nghị Chính phủ không chỉ dừng ở điều hành giá xăng dầu mà cần quan tâm nhiều hơn đến cơ chế truyền dẫn giá sang vận tải, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, hàng tiêu dùng và các dịch vụ thiết yếu khác.

Đồng thời, đại biểu cho rằng cần tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và điều chỉnh giá, làm rõ trách nhiệm của các khâu trung gian, đồng thời có biện pháp răn đe, chấn chỉnh kịp thời tình trạng lợi dụng biến động chi phí để neo giá bất hợp lý. 

Tái thiết chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp

Thảo luận về kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) cho biết, xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, đang tác động trực tiếp đến giá năng lượng, chi phí vận tải, chuỗi cung ứng và thị trường tài chính toàn cầu.

Kinh tế Việt Nam đang chịu sức ép lớn từ bên ngoài lẫn các điểm nghẽn nội tại kéo dài. Vì vậy, để kiên định đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đại biểu đưa ra một số gợi mở.

Đầu tiên, ông đề cập đến việc nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế thông qua tái thiết chuỗi cung ứng và phát triển công nghiệp trong nước. Nếu không cải thiện được vị trí chuỗi cung ứng, Việt Nam tiếp tục ở thế bị động khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động.

Do đó, đại biểu cho rằng cần có chương trình thực chất để nâng cấp doanh nghiệp nội tại, gắn chặt với khu vực FDI với mục tiêu rõ ràng là gia tăng tỷ lệ gia tăng trong nước thay vì chỉ tăng kim ngạch xuất khẩu.

Đồng thời, cần có giải pháp khơi thông dòng vốn một cách thực chất trên cơ sở xử lý dứt điểm các tồn tại thị trường tài chính, bất động sản.

Việc kéo dài tình trạng nợ xấu tiềm ẩn, thị trường bất động sản đình trệ và niềm tin suy giảm tắc nghẽn dòng tiền của nền kinh tế. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần minh bạch hóa xử lý thực chất các vấn đề này, đồng thời khôi phục kỷ luật và niềm tin thị trường vốn, tạo điều kiện để dòng vốn quay lại sản xuất kinh doanh. Ngoài ra cần tiếp cận điều kiện đủ linh hoạt để giải quyết thích ứng với môi trường kinh tế ngày càng bất định như hiện nay.