Vì sao Indonesia bất ngờ cứng rắn với Trung Quốc trên Biển Đông?

Dân trí Bất chấp những cuộc điện đàm khẩn khoản từ phía Trung Quốc, đề nghị không công khai vụ việc, Bộ ngoại giao Indonesia vẫn tổ chức họp báo và công khai phản đối sự vi phạm chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông, một cách dứt khoát.
>>Indonesia muốn lập căn cứ quân sự đối phó Trung Quốc ở Biển Đông
>>Indonesia có thể xem lại quan hệ với Trung Quốc vì Biển Đông
>>Indonesia nổi giận vì Trung Quốc ngăn cản việc bắt giữ tàu cá trái phép

Vi phạm chủ quyền

Tất cả bắt đầu chiều ngày 19/3, khi một tàu tuần tra của Bộ nghề cá và hải sự Indonesia, số hiệu KP Hui 11, bắt giữ một tàu cá trọng tải 300 tấn, có tên Kway Fey 10078 của Trung Quốc. 8 thủy thủ trên tàu Trung Quốc bị bắt do đánh bắt trong vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia.

Vị trí tàu KP Hui 11 của Indonesia (trên) chặn bắt tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép và áp giải, trước khi bị tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc áp sát, cản trở (chấm đỏ dưới), cách đảo Natuna chỉ 4km. (Ảnh: Diplomat)
Vị trí tàu KP Hui 11 của Indonesia (trên) chặn bắt tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép và áp giải, trước khi bị tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc áp sát, cản trở (chấm đỏ dưới), cách đảo Natuna chỉ 4km. (Ảnh: Diplomat)

Theo tờ The Diplomat, sau khi bắt giữ những người vi phạm đưa lên tàu KP Hui 11, 3 viên chức Indonesia lên tàu Kway Fey để dẫn giải về căn cứ. Khi quá trình lai dắt diễn ra, một tàu của lực lượng Tuần tra Bờ biển Trung Quốc đã tăng tốc bám theo, và đâm vào tàu Kway Fey, để giải vây. Tình thế buộc tàu Kway Fey phải dừng lại gần đường giới hạn vùng biển chủ quyền của Indonesia, vào khoảng nửa đêm 20/3.

Lúc này, tàu KP Hui 11 đã liên lạc với Hải quân Indonesia tại đảo Natuna để điều một xuồng cao su ra ứng phó. Indonesia không có chiến hạm nào đóng trường trực tại đây. Gần như đồng thời, một tàu Tuần tra Bờ biển khác của Trung Quốc xuất hiện gần tàu Kway Fey. Để tránh leo thang căng thẳng, các viên chức Indonesia đã buộc phải rời tàu Kway Fey, trở lại tàu KP Hui. Không lâu sau, nhân viên Tuần tra Bờ biển Trung Quốc lên con tàu đánh bắt trái phép, lái quay ngược trả ra hải phận quốc tế.

Sau vụ việc, Bộ trưởng Nghề cá Indonesia Susi Pudjiastuti đã phản đối mạnh mẽ hành động của tàu Tuần tra Bờ biển Trung Quốc, đồng thời Bộ ngoại giao Indonesia triệu đại sứ nước này tới để phản đối. Jakarta khẳng định các tàu Trung Quốc đã áp sát đảo Natuna trong phạm vi chỉ 4km.

Hành động khiêu khích

Vài giờ sau khi thông tin về vụ đối đầu trên Biển Đông đến tai cơ quan ngoại giao, một quan chức cấp cao của Trung Quốc đã gọi điện cho một quan chức chính phủ Indonesia, khẩn khoản đề nghị không hé lộ thông tin cho báo giới, bởi “dù gì chúng ta cũng là bạn”, Bloomberg đưa tin.

Tuy nhiên, đề xuất trên đã bị khước từ, khi Bộ ngoại giao Indonesia tổ chức họp báo, chính thức thông tin về vụ việc và gửi công hàm phản đối Bắc Kinh.

Những hình ảnh về tàu cá và thủy thủy đoàn Trung Quốc bị giới chức Indonesia bắt giữ. (Ảnh: Diplomat)
Những hình ảnh về tàu cá và thủy thủy đoàn Trung Quốc bị giới chức Indonesia bắt giữ. (Ảnh: Diplomat)

Một quan chức Indonesia giấu tên cho biết, Jakarta không muốn phản ứng, nhưng buộc phải làm vậy, bởi hành động của Trung Quốc đặc biệt mang tính khiêu khích, và nằm trong xu hướng ngày càng hành động quyết liệt trên Biển Đông.

Những hoạt động ngoại giao trong hậu trường vụ việc đã hé lộ phần nào lựa chọn giải quyết êm thấm vụ việc giữa Bắc Kinh và Jakarta, vì nhiều lí do khác nhau. Indonesia lâu nay vẫn tránh công khai các vụ việc trên Biển Đông, nhằm tránh làm ảnh hưởng tới mối quan hệ kinh tế rất quan trọng với Trung Quốc, đối tác thương mại song phương lớn nhất của Indonesia.

Bắc Kinh trong khi đó hiểu rằng họ cần có được sự hậu thuẫn quốc tế, nhất là trong bối cảnh Tòa Trọng tài Thường trực Liên Hợp Quốc sắp ra phán quyết về tính pháp lý của những tuyên bố chủ quyền chồng lấn giữa Trung Quốc và Philippines.

“Trước đây, khi những vụ việc tương tự xảy ra, Indonesia thường tránh làm lớn chuyện, thậm chí bưng bít vì những lợi ích của mối quan hệ hữu hảo với Trung Quốc”, Ian Storey, học giả cấp cao tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, Singapore nhận định. “Nhưng nếu Trung Quốc bắt đầu tìm cách và thực thi các tuyên bố chủ quyền của họ tại vùng biển của Indonesia, Jakarta sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc công khai hành động của Trung Quốc, và phản ứng lại thái độ quyết liệt của Bắc Kinh”.

Về phần mình, người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh trong một cuộc họp báo tuần qua đã tuyên bố vụ việc xảy ra tại “ngư trường truyền thống của Trung Quốc”. Người này còn tuyên bố tàu Trung Quốc “bị tấn công và quấy rối” bởi một tàu Indonesia có vũ trang.

Thông điệp từ Jakarta

Theo Bloomberg, hành động của Trung Quốc trên Biển Đông đang thử thách Tổng thống Indonesia Widodo, người vẫn xem việc bảo vệ các ngư trường Indonesia trước hoạt động đánh bắt trái phép là ưu tiên trong tầm nhìn của ông nhằm đưa Indonesia trở thành một cường quốc biển toàn cầu. Chính quyền Indonesia vừa qua đã đánh đắm nhiều tàu cá nước ngoài bị nước này bắt giữ khi đánh bắt trái phép.

Xuồng của hải quân Indonesia (trái) xua đuổi tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc ra khỏi vùng biển quanh đảo Natuna. (Ảnh: Diplomat)
Xuồng của hải quân Indonesia (trái) xua đuổi tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc ra khỏi vùng biển quanh đảo Natuna. (Ảnh: Diplomat)

Theo tiến sỹ Ristian Atriandi Supriyanto, đến từ Trung tâm nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Đại học Quốc gia Úc, mặc dù vụ việc nêu trên có vẻ là bước leo thang ở tầm chiến thuật, nó không báo hiệu cách hành xử mới của Trung Quốc ở tầm chiến lược. Lâu nay, nước này vẫn thường được biết đến với việc sử dụng các tàu cá dân sự như vỏ bọc để thực thi tuyên bố chủ quyền, thông qua cái gọi là đường 9 đoạn phi pháp trên Biển Đông.

Tuy vậy cách thức Indonesia phản ứng lại hoàn toàn khác trước. Thay vì hạ thấp tầm quan trọng của vấn đề hoặc giữ im lặng, Jakarta đã lên tiếng mạnh mẽ. Với Bộ nghề cá và hải sự Indonesia, theo ông Supriyanto, vụ việc Trung Quốc hậu thuẫn các ngư dân hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia là không thể chấp nhận được, thậm chí mang tính sỉ nhục.

Mọi chi tiết về vụ việc liên quan đến tàu Kway Fey cũng được cơ quan này cung cấp cho báo giới và đăng tải trên mạng xã hội. Có vẻ như giới chức Indonesia đang muốn thu hút sự chú ý của công chúng trong nước tới việc Bắc Kinh công khai cản trở chiến dịch chống đánh bắt trái phép tại vùng biển của Indonesia.

Dù vậy, trung tâm của vấn đề đó là thực tế Indonesia ngày càng tức giận trước việc khó đáp trả sự quyết liệt ngày một lớn của Trung Quốc, trong vùng biển quanh đảo Natuna. Tất cả đến nay chỉ dừng lại ở những phản ứng giận dữ qua đường ngoại giao. Việc Jakarta liên tục phản đối tuyên bố “đường lưỡi bò” của Bắc Kinh cũng không thể khiến nước này từ bỏ lập luận đơn phương về “ngư trường đánh bắt truyền thống”, vốn chồng lấn cả vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia.

Dù chính quyền Indonesia đã cam kết tăng cường năng lực phòng thủ cho Hải quân cũng như các lực lượng thực thi luật pháp trên đảo Natuna, việc triển khai đang trở nên cấp bách. Trong khi đó, thời gian không đứng về phía họ.

Trung Quốc đang đẩy mạnh gia cố và quân sự hóa các cấu trúc nhân tạo phi pháp tại quần đảo Trường Sa, và hầu như chắc chắn sẽ giúp họ áp đặt quyền kiểm soát lớn hơn trên biển trong khu vực đường 9 đoạn. Các kết cấu này cũng có thể trở thành bàn đạp cho lực lượng ngư dân đánh bắt xa bờ của nước này tiến sâu xuống phía nam, dưới sự tháp tùng của lực lượng Tuần tra Bờ biển Trung Quốc.

Vụ việc này đã đặt các nhà lập pháp chiến lược của Indonesia trước một lựa chọn khó khăn: đáp trả bằng cách leo thang vụ việc, hoặc tiếp tục xem như chưa có chuyện gì xảy ra, và chứng kiến vụ việc lặp lại.

Thanh Tùng

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Vì sao Kim Jong Un liên tục ra đòn "dọa" Mỹ - Hàn?
Vì sao Kim Jong Un liên tục ra đòn "dọa" Mỹ - Hàn?

Chính quyền Kim Jong Un chào đón 2016 bằng một vụ thử hạt nhân ngày 7/1. Tiếp đó là một vụ phóng tên lửa vào tháng 2 và tuyên bố thu nhỏ thành công đầu nổ hạt nhân.

Thứ hai, 28/03/2016 - 11:30

Vệ tinh quân sự mới nhất của Mỹ mất tích bí ẩn
Vệ tinh quân sự mới nhất của Mỹ mất tích bí ẩn

(Dân trí) - Không quân Mỹ đã ngừng tìm kiếm một vệ tinh dự báo thời tiết phục vụ quân đội nước này sau hơn 1 tháng tìm kiếm không có kết quả.

Thứ hai, 28/03/2016 - 10:53

Quan hệ giữa Mỹ với các đồng minh châu Á ra sao nếu Trump làm tổng thống?
Quan hệ giữa Mỹ với các đồng minh châu Á ra sao nếu Trump làm tổng thống?

(Dân trí) - Trong một cuộc phỏng vấn cuối tuần qua với New York Times, ứng viên tổng thống Mỹ của đảng Cộng hòa Donald Trump đã chia sẻ những quan điểm về chính sách đối ngoại nếu ông chiến thắng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng.

Thứ hai, 28/03/2016 - 10:46

Cận cảnh thành cổ Palmyra sau khi IS tháo chạy
Cận cảnh thành cổ Palmyra sau khi IS tháo chạy

(Dân trí) - Những hình ảnh đầu tiên từ thành phố cổ Palmyra của Syria, sau khi được giải phóng khỏi các phần tử Hồi giáo cực đoan IS hồi cuối tuần đã cho thấy sự tàn phá nhóm này gây ra. Dù vậy, nhiều công trình có giá trị lịch sử vẫn trụ vững sau giao tranh.

Thứ hai, 28/03/2016 - 10:22

Người Việt tại Hàn Quốc phản đối hành động của Trung Quốc
Người Việt tại Hàn Quốc phản đối hành động của Trung Quốc

Chiều 27/3, rất đông người Việt Nam tại Hàn Quốc đã biểu tình phản đối Trung Quốc gia tăng hoạt động bất hợp pháp xâm phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nam và vi phạm luật pháp quốc tế tại Biển Đông. Các hãng truyền thông lớn của Hàn Quốc đã đưa tin về cuộc biểu tình.

Thứ hai, 28/03/2016 - 10:00

Bắt nghi phạm làm giấy tờ giả cho những kẻ khủng bố Brussels
Bắt nghi phạm làm giấy tờ giả cho những kẻ khủng bố Brussels

(Dân trí) - Cảnh sát Ý ngày 27/3 đã bắt giữ một người Algeria nghi đã làm giấy tờ cho những kẻ tham gia vụ tấn công ở thủ đô Brussels của Bỉ hồi đầu tuần trước.

Thứ hai, 28/03/2016 - 09:32

Tướng Syria tiết lộ chi tiết chiến dịch giải phóng Palmyra
Tướng Syria tiết lộ chi tiết chiến dịch giải phóng Palmyra

(Dân trí) - Việc chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng hoàn toàn thành cổ Palmyra chỉ kéo dài chỉ hơn 1 tháng và có sự phối hợp chặt chẽ với Không quân Nga, một quan chức quân đội cấp cao của Syria cho biết hôm qua 27/3.

Thứ hai, 28/03/2016 - 09:28

Toàn cảnh thành cổ Palmyra nhìn từ trên cao sau khi được giải phóng
Toàn cảnh thành cổ Palmyra nhìn từ trên cao sau khi được giải phóng

(Dân trí) - Máy bay không người lái đã ghi lại toàn cảnh thành cổ Palmyra ở miền trung Syria sau khi quân đội chính phủ, với sự trợ giúp của các lực lượng Nga, giành lại thành phố này từ tay phiến quân IS. Tiếng súng vẫn có thể được nghe thấy rõ trong video của hãng tin RT.

Thứ hai, 28/03/2016 - 08:54

Tổng thống Putin chúc mừng quân đội Syria giành lại Palmyra từ tay IS
Tổng thống Putin chúc mừng quân đội Syria giành lại Palmyra từ tay IS

(Dân trí) - Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 27/3 đã điện đàm với người đồng cấp Syria Bashar al-Assad để chúc mừng việc quân đội chính phủ Syria giành lại được thành phố cổ Palmyra từ tay của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Thứ hai, 28/03/2016 - 08:26

Nhật vận hành trạm radar giám sát Trung Quốc ở Hoa Đông
Nhật vận hành trạm radar giám sát Trung Quốc ở Hoa Đông

(Dân trí) - Nhật Bản hôm nay 28/3 sẽ bắt đầu đưa vào sử dụng một trạm radar ở Hoa Đông, cho phép nước này thu thập thông tin tình báo gần một quần đảo đang tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc.

Thứ hai, 28/03/2016 - 07:29

Đánh bom liều chết ở Pakistan, ít nhất 65 người thiệt mạng
Đánh bom liều chết ở Pakistan, ít nhất 65 người thiệt mạng

(Dân trí) - Ít nhất 65 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em sau một vụ đánh bom liều chết xảy ra tối qua 27/3 tại một công viên đông người ở thành phố Lahore ở miền đông Pakistan.

Thứ hai, 28/03/2016 - 07:22

Chùm ảnh độc đáo về thế giới trong tuần qua
Chùm ảnh độc đáo về thế giới trong tuần qua

(Dân trí) - Một tuần đầy biến động đã trôi qua với nhiều sự kiện đáng chú ý như cuộc nổ bom tại Brussel, cuộc tranh cử tổng thống Mỹ đang thêm nóng, và cuộc sống của những người tỵ nạn, nhập cư ở châu Âu.

Thứ hai, 28/03/2016 - 07:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Indonesia "khóa chặt" đà bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông
Indonesia "khóa chặt" đà bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông

Quốc hội Indonesia đánh giá việc Trung Quốc cướp tàu đánh cá của nước này bị Hải quân Indonesia bắt giữ, là hành động cực kỳ nguy hiểm.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 11:00

Số phận người con trai út của Stalin
Số phận người con trai út của Stalin

Người ta vẫn thường hay đặt ra câu hỏi: Liệu Vasily, người con trai thứ của Joshef Stalin có phải là vật hy sinh của thời đại?

Chủ nhật, 27/03/2016 - 10:00

Bằng chứng EU chối bỏ Ukraine, quay lại thân Nga
Bằng chứng EU chối bỏ Ukraine, quay lại thân Nga

Tòa án Ukraine phải bồi thường cho cựu Tổng thống nước này và con trai số tiền hơn 200.000 euro theo phán quyết của Tòa án Tư pháp châu Âu.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 08:00

Chuyện thú vị đằng sau chuyến thăm lịch sử của ông Obama tới Cuba
Chuyện thú vị đằng sau chuyến thăm lịch sử của ông Obama tới Cuba

Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama đến Cuba hôm 21, 22-3 vừa qua đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử trong mối quan hệ giữa Mỹ và Cuba.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 06:00

IS dọa lặp lại sự kiện 11/9 tại Mỹ
IS dọa lặp lại sự kiện 11/9 tại Mỹ

Tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) đe dọa sẽ lặp lại sự kiện 11/9/2001 tại Mỹ, theo trang Israel Breaking trên mạng xã hội Twitter.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 05:20

Nga dựng "bức tường" quân sự từ châu Âu tới Trung Quốc
Nga dựng "bức tường" quân sự từ châu Âu tới Trung Quốc

Nga sẽ dựng một "bức tường quân sự của ý chí" suốt từ biên giới của nước này với châu Âu sang tới Trung Quốc để trả đũa phương Tây, Express đưa tin.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 05:00

Thực hư bức ảnh bà Merkel chụp cùng nghi phạm khủng bố Bỉ
Thực hư bức ảnh bà Merkel chụp cùng nghi phạm khủng bố Bỉ

Cổng thông tin MMnews của Đức vừa bác bỏ thông tin cho rằng Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel chụp ảnh selfie với nghi phạm đánh bom khủng bố Brussels, Bỉ.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 04:00

Tướng Mỹ kêu gọi triển khai máy bay U-2 do thám Nga
Tướng Mỹ kêu gọi triển khai máy bay U-2 do thám Nga

(Dân trí) - Tướng Mỹ cho rằng, việc triển khai U-2 - loại máy bay do thám điển hình thời Chiến tranh lạnh – để do thám Nga là cần thiết để “đương đầu hiệu quả với mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga”.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 03:32

Mỹ cam kết tăng cường an ninh nội địa sau các vụ tấn công ở Bỉ
Mỹ cam kết tăng cường an ninh nội địa sau các vụ tấn công ở Bỉ

Tổng thống Mỹ Barack Obama cam kết sẽ tăng cường an ninh tại Mỹ sau loạt vụ tấn công khủng bố mới đây tại Bỉ.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 03:00

Donald Trump khuyến khích Nhật, Hàn phát triển vũ khí hạt nhân
Donald Trump khuyến khích Nhật, Hàn phát triển vũ khí hạt nhân

(Dân trí) - Trả lời phỏng vấn trực tuyến tối 26/3, ứng viên của đảng Cộng hòa Donald Trump đã có một loạt hé lộ “sốc” về chính sách đối ngoại của mình nếu đắc cử, trong đó có khuyến khích Nhật Bản và Hàn Quốc tự phát triển vũ khí hạt nhân.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 02:54

Quân đội Syria đánh bật IS, giải phóng hoàn toàn thành cổ Palmyra
Quân đội Syria đánh bật IS, giải phóng hoàn toàn thành cổ Palmyra

(Dân trí) - Truyền thông quốc gia Syria hôm nay 27/3 cho biết, quân đội nước này đã giành lại quyền kiểm soát hoàn toàn thành cổ Palmyra từ tay tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Chủ nhật, 27/03/2016 - 02:23

Thời khắc nghẹt thở Assad chạy đua với toan tính Nga-Mỹ
Thời khắc nghẹt thở Assad chạy đua với toan tính Nga-Mỹ

Quân chính phủ Assad giành thêm được những thắng lợi quan trọng trong khi đó Nga hối thúc Mỹ tiêu diệt IS bằng mọi cách có thể.

Chủ nhật, 27/03/2016 - 02:00