Trợ thủ đắc lực giúp chỉ huy Nga ra quyết định then chốt

Theo Forbes, trong 4 năm chiến sự với Ukraine, một thách thức mà các chỉ huy tiền tuyến Nga phải đối mặt là việc đảm bảo ra quyết định chiến thuật đúng đắn trong các tình huống có yếu tố quyết định.

Trước thực tế đó, Nga đã công bố kế hoạch triển khai một công cụ hỗ trợ ra quyết định có tích hợp AI, mang tên Svod, nhằm hỗ trợ các chỉ huy tuyến đầu đưa ra những quyết định chiến thuật then chốt.

Ứng dụng AI để ra quyết định

Hệ thống Svod được thiết kế để hoạt động như một công cụ nâng cao nhận thức tình huống và hỗ trợ ra quyết định ở cấp chiến thuật cho các sĩ quan quân đội Nga, đặc biệt là những người trực tiếp tác chiến trên tiền tuyến.

Theo một bài đăng trên Telegram của Bộ Quốc phòng Nga, Svod có nhiệm vụ thu thập và hợp nhất nhiều nguồn tình báo khác nhau, bao gồm dữ liệu vệ tinh, hình ảnh trên không, báo cáo trinh sát và thông tin nguồn mở, vào một không gian thông tin dùng chung duy nhất.

Sau đó, hệ thống sử dụng các kỹ thuật xử lý tiên tiến, trong đó có AI, để phân tích các luồng dữ liệu đầu vào, mô phỏng những kịch bản tác chiến tiềm năng và hỗ trợ các chỉ huy trong việc đưa ra quyết định quan trọng. Giới lãnh đạo quân sự Nga dường như xem Svod là một phương tiện để rút ngắn chu trình ra quyết định bằng cách định hướng các chỉ huy tuyến đầu lựa chọn phương án hành động tối ưu.

Mặc dù các thông số kỹ thuật chi tiết của hệ thống Svod chưa được công bố, các báo cáo cho thấy đây không phải là một thiết bị vật lý đơn lẻ được chế tạo chuyên dụng. Thay vào đó, Svod dường như là một hệ thống dựa trên phần mềm, vận hành trên mạng lưới các nền tảng quân sự hiện có. Về bản chất, đây là một công cụ tích hợp các luồng dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định, rồi hiển thị cho các chỉ huy thông qua máy tính.

Ở khía cạnh này, Svod nhiều khả năng tương đồng với các hệ thống quản lý chiến trường hiện đại khác, đóng vai trò như một lớp phần mềm và liên lạc bảo mật, chứ không phải một thiết bị cầm tay độc lập.

Giới chức quân sự Nga cũng có vẻ đang đẩy nhanh quá trình phát triển và triển khai hệ thống Svod, khi đã hoàn tất thử nghiệm tác chiến vào tháng 12/2025. Các lực lượng Nga dự kiến bắt đầu đưa hệ thống này vào sử dụng từ tháng 4, với mục tiêu triển khai trên toàn quân vào tháng 9 năm nay.

Theo một bài đăng trên Telegram của một nhà phân tích quân sự Ukraine, những đơn vị đầu tiên được trang bị Svod sẽ là các tiểu đoàn thuộc Tập đoàn quân hợp thành số 2 và số 41. Các đơn vị này đang tham gia các chiến dịch tiến công ở khu vực Pokrovsk.

Khắc phục điểm yếu

Quân đội Nga từ lâu dựa vào một cơ cấu chỉ huy tập trung cao độ, nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt mệnh lệnh. Một nhược điểm của cách tiếp cận từ trên xuống này hạn chế tính linh hoạt chiến thuật và làm chậm quá trình ra quyết định, qua đó làm giảm khả năng của đơn vị trong việc tận dụng thời cơ hoặc ứng phó với các mối đe dọa bất ngờ.

Trong bối cảnh chiến trường hiện đại có tính biến động cao, sự chặt chẽ về cơ cấu này có thể ảnh hưởng tới hiệu quả tác chiến của Nga.

Những thách thức này càng trở nên lớn hơn khi quá trình mở rộng quân số nhanh chóng của Nga đã đưa một lượng lớn sĩ quan cấp dưới chưa đủ dày dạn kinh nghiệm vào các vị trí chỉ huy tuyến đầu, đặc biệt ở cấp trung đội.

Thực tế này đặt các sĩ quan tuyến đầu vào tình thế khó khăn khi phải ra những quyết định quan trọng có thể ảnh hưởng tới cục diện chiến trường.

Việc đưa hệ thống Svod vào sử dụng nhằm giải quyết những vấn đề này bằng cách cải thiện nhận thức tình huống và chất lượng ra quyết định ở cấp chiến thuật.

Bằng cách cung cấp cho các chỉ huy tuyến đầu một bức tranh tác chiến chung, thông tin tình báo theo thời gian thực và các công cụ hỗ trợ ra quyết định dựa trên AI, Svod mang lại một giải pháp công nghệ cho phép gia tăng phần nào tính linh hoạt chiến thuật trong khi vẫn duy trì sự kiểm soát tập trung, từ đó có thể khuyến khích việc thực thi nhiệm vụ hiệu quả hơn.

Nếu được triển khai hiệu quả, Svod có thể trở thành một công cụ hữu ích đối với lực lượng Nga. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), các hệ thống nhận thức tình huống số tương đương của Ukraine đã chứng minh được giá trị rõ rệt, đặc biệt trong việc cải thiện khả năng xác định mục tiêu.

Svod cũng có tiềm năng hợp nhất dữ liệu theo những cách giúp phát hiện các điểm yếu trong tuyến phòng thủ của Ukraine, tạo điều kiện để các chỉ huy tuyến đầu của Nga chủ động khai thác.

Ở góc độ rộng hơn, điều này phản ánh một xu hướng chung của cuộc chiến, trong đó cả hai bên ngày càng tận dụng các tiến bộ từ lĩnh vực công nghệ thương mại để hỗ trợ hoạt động quân sự.