Trao đổi tử sĩ Nga - Ukraine: Số liệu "trung thực nhất" trên chiến trường

Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov tuyên bố sẽ "loại 50.000 binh sĩ Nga mỗi tháng" và Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Alexander Syrsky, khẳng định tỷ lệ thương vong giữa quân đội Ukraine (AFU) và quân đội Nga (RFAF) là 1/6, sự kiện trao đổi thi thể đầu tiên của năm 2026 vào ngày 29/1 đã chỉ ra một thực tế hoàn toàn khác.

Với 1.000 thi thể binh sĩ Ukraine được trao trả so với chỉ 38 thi thể binh sĩ Nga, "cuộc chiến con số" kéo dài 4 năm đã có thêm một dữ liệu đáng chú ý.

Trong suốt năm 2025, 16 vụ trao đổi thi thể binh sĩ giữa hai bên đã diễn ra, trong đó Nga trả lại 14.480 binh sĩ Ukraine thiệt mạng trong khi Kiev chỉ trao lại 390 thi thể, tương ứng với tỷ lệ 40 đối 1. Con số này có vẻ mâu thuẫn với logic "1/6" của Tướng Syrsky, theo đó Nga lẽ ra phải nhận được ít nhất 100.000 thi thể từ Ukraine. Thực tế, con số này chưa bằng 0,4% theo lý thuyết.

Ngay cả tại Kupyansk, nơi Kiev tuyên bố "chiến thắng vĩ đại" và AFU khẳng định tỷ lệ thương vong 1 đổi 27, cuộc trao đổi tháng 1/2026 chỉ ghi nhận 38 thi thể lính Nga được Ukraine trả lại, thậm chí còn ít hơn con số 41 người mà Nga nhận được trong một cuộc trao đổi duy nhất vào tháng 11/2025.

Trong một chiến trường hiện đại bị chi phối bởi chiến tranh thông tin, các báo cáo trận đánh có thể được chỉnh sửa và chiến tuyến có thể bị làm mờ. Tuy nhiên, việc trao đổi binh sĩ thiệt mạng giữa hai bên vẫn tuân theo logic nguyên thủy nhất:

- Sự tồn tại vật chất là bất biến: Thi thể binh lính là bằng chứng vật lý khách quan, không thể chỉnh sửa như cảnh quay bằng máy bay không người lái.

- Quá trình trao đổi minh bạch: Diễn ra dưới sự giám sát của Hội Chữ thập đỏ, dữ liệu được công khai và có thể truy xuất nguồn gốc.

- Nguyên tắc nhân đạo cốt lõi: Ngay cả giữa các phe đối lập, họ cũng sẽ tôn trọng phẩm giá của người đã khuất và tránh hành vi phá hoại ác ý.

Lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng, con số thi thể không biết nói dối, nó chỉ ghi lại một cách trung thực "sự thật tàn khốc" của chiến trường. Ví dụ trong cuộc chiến Syria, lực lượng chính phủ và phe đối lập đã vạch trần lời nói dối "không có thương vong" của nhau thông qua việc trao đổi thi thể.

Dữ liệu trao đổi thi thể tháng 2/2026 sẽ sớm được công bố. Nếu Ukraine vẫn chỉ có thể trao trả số thi thể binh sĩ Nga ở "hai chữ số" thì cộng đồng quốc tế sẽ đặt nghi vấn về "chiến thắng" thực sự tại Kupyansk.

Suy cho cùng, chiến trường có thể im lặng, nhưng thi thể binh sĩ thì không, đạn pháo có thể làm giả, nhưng cái chết thì không.