Qatar: Phương án tạm thời thu phí qua Hormuz có thể khả thi

Theo quốc gia Vùng Vịnh, động thái tạm thời này có thể giúp khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua tuyến đường thủy chiến lược.

Phó Thủ tướng Qatar Sheikh Saoud bin Abdulrahman Al Thani phát biểu tại một hội nghị quốc phòng ở Singapore ngày 30/5 rằng việc áp dụng phí vĩnh viễn sẽ làm tăng chi phí đối với người tiêu dùng và Qatar phản đối bất kỳ động thái nào theo hướng đó.

Tuy nhiên, ông cho biết các khoản phí ngắn hạn nhằm phục vụ hoạt động rà phá thủy lôi hoặc các mục đích tương tự có thể được xem xét.

Những phát biểu này được đưa ra khi ông được hỏi về các cuộc thảo luận giữa Iran và Oman liên quan đến việc áp dụng một hệ thống thu phí lâu dài nhằm chính thức hóa quyền kiểm soát giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải quan trọng nhất thế giới.

Iran trên thực tế đã kiểm soát tuyến đường thủy này để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel bắt đầu từ cuối tháng 2, gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng.

“Qatar và các đối tác khác trong Vùng Vịnh đã nêu rất rõ rằng việc thu phí cuối cùng sẽ làm tăng chi phí đối với người tiêu dùng, vì vậy chúng tôi phản đối điều đó”, ông Sheikh Saoud phát biểu bên lề Đối thoại Shangri-La.

“Nhưng nếu trong một khoảng thời gian nhất định họ nói rằng khoản phí đó sẽ được sử dụng cho hoạt động rà phá thủy lôi hoặc các mục đích tương tự, thì đây là điều có thể được thương lượng", ông nhấn mạnh.

Mỹ, châu Âu và nhiều quốc gia Trung Đông như Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) đều phản đối ý tưởng áp dụng bất kỳ loại phí nào đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách tiến hành các đợt tập kích bằng UAV và tên lửa nhằm vào các đồng minh quân sự của Washington trong khu vực Vùng Vịnh, trong đó có Qatar.

Theo Phó Thủ tướng Qatar, Doha đang cố gắng duy trì thế cân bằng trong quan hệ với cả Mỹ và Iran, đồng thời tìm kiếm sự đồng thuận trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) về một chiến lược toàn diện đối với Tehran.

“Chúng tôi muốn xây dựng một chiến lược rõ ràng và một cách tiếp cận rõ ràng đối với Iran, nhằm định hình định hướng cho toàn bộ quan hệ giữa chúng tôi với Iran, bao gồm cả chiến lược thương mại và chiến lược chính trị”, ông Sheikh Saoud nói.

Trong khi đó, Mỹ khẳng định mọi thỏa thuận với Iran nhằm bảo đảm việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, kể cả những thỏa thuận không liên quan đến việc trả phí quá cảnh, đều không được phép.

“Bất kể có phát sinh thanh toán hay không, các cá nhân và tổ chức của Mỹ đều bị cấm nhận dịch vụ từ chính phủ Iran, bao gồm các dịch vụ liên quan đến bảo đảm hành trình an toàn”, Bộ Tài chính Mỹ cho biết trong tuyên bố cập nhật ngày 29/5.

Theo cáo buộc từ Bộ Tài chính Mỹ, Iran đã thành lập một tổ chức mới mang tên Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) nhằm “thu phí các tàu thuyền quá cảnh qua eo biển Hormuz”.

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã đưa PGSA vào danh sách trừng phạt, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ giao dịch nào với tổ chức này đều có nguy cơ bị áp đặt các biện pháp cấm vận.

Theo tuyên bố của Bộ Tài chính Mỹ, các khoản thanh toán cho chính phủ Iran hoặc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cũng như các bảo đảm an toàn hàng hải do các bên này cung cấp để tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đều không được Washington cho phép.