Cuộc đấu giữa tên lửa đạn đạo Nga và UAV Ukraine

Cuộc chiến trên các tuyến đầu Nga - Ukraine đã rơi vào thế bế tắc đẫm máu với thương vong ngày càng tăng. Do đó, chiến dịch tập kích đường không nhằm vào hậu phương của đối phương được coi là có giá trị chiến lược to lớn đối với cả hai bên.

Các cuộc tấn công nhằm mục đích làm gián đoạn và phá hủy năng lực hậu cần và cung ứng quân sự của nhau.

Nga tận dụng lợi thế tên lửa

Thiếu tướng Vadym Skibitsky, Phó Cục trưởng Cục Tình báo Quân sự Ukraine, ngày 10/8 cho biết Nga đã tái cấu trúc ngành sản xuất quốc phòng để ưu tiên sản xuất các loại tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm xa.

Khi cuộc chiến trên bộ tại Ukraine không tiến triển như mong muốn, các nhà hoạch định quân sự của Moscow ngày càng coi hậu phương Ukraine là một mắt xích yếu tiềm năng.

Nga chắc chắn biết rõ về các báo cáo cho thấy cuộc chiến ở Iran đã làm cạn kiệt nghiêm trọng kho dự trữ hệ thống phòng không của Mỹ, đặc biệt là Patriot và THAAD (Hệ thống phòng thủ vùng cao tầm trung). Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ ước tính có thể mất từ 3 đến 8 năm để Mỹ bổ sung kho dự trữ về mức trước xung đột với Iran.

Đây đều là những hệ thống đắt đỏ và mất nhiều thời gian để thay thế. Một quả tên lửa đánh chặn THAAD có giá 12,77 triệu USD, trong khi mỗi tên lửa Patriot có giá khoảng 4 triệu USD.

Khi cuộc xung đột Mỹ - Iran chưa thấy hồi kết, các tên lửa Patriot sẽ được ưu tiên cho chiến trường này. Mặc dù đã có thảo luận về việc cấp phép cho Ukraine tự sản xuất Patriot, việc này sẽ mất nhiều năm. Mùa đông sắp tới có thể sẽ vô cùng thách thức đối với Ukraine.

Khi các chiến dịch tác chiến chậm lại trên tuyến đầu, Nga sẽ tìm cách sử dụng năng lực tên lửa để gây ra nhiều khó khăn hơn cho Ukraine. Giống như những năm trước, Nga sẽ triển khai chiến dịch phối hợp nhắm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine. Việc Ukraine thiếu hụt các hệ thống phòng không đồng nghĩa với việc sẽ có thêm nhiều tên lửa Nga đánh trúng mục tiêu.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mikhailo Federov cho biết: "Trong vài tháng qua, mỗi tuần Nga bắn nhiều tên lửa vào Ukraine hơn số lượng chúng ta nhận được từ các đối tác trong nhiều tháng".

Ukraine chỉ đánh chặn được 29 trong số 195 tên lửa đạn đạo của Nga trong tháng 7.

Các đồng minh châu Âu của Kiev đang nỗ lực phần nào để bù đắp khoảng trống này. Tuy nhiên, họ cũng cần duy trì kho dự trữ riêng để đảm bảo an ninh quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ đối với NATO.

Ukraine dùng thế mạnh UAV

Việc thiếu hụt tên lửa không có nghĩa là Ukraine không thể triển khai chiến lược tấn công của riêng mình.

Kiev đã sử dụng UAV để tấn công các mục tiêu then chốt: các cơ sở lưu trữ và lọc dầu, nhằm tăng sức ép lên nền kinh tế Nga và khả năng xuất khẩu dầu của nước này. Kiev cũng đang tập kích hạ tầng đường bộ, đường sắt và các cây cầu, đặc biệt là ở và xung quanh Crimea trong nỗ lực cô lập bán đảo này.

Tính đến ngày 8/8, Lực lượng Mạng lưới Không người lái của Ukraine tuyên bố đã tập kích 218 tàu thuộc "đội tàu bóng đêm" của Nga, bao gồm 134 tàu ở biển Azov và 84 tàu ở biển Đen.

Ukraine cũng tập kích vào ít nhất 20 kho hàng của Wildberries, tập đoàn bán lẻ lớn nhất của Nga. Wildberries bị cáo buộc là nhà cung cấp thiết bị chiến trường quan trọng cho quân đội Nga. Mạng lưới này cũng lưu trữ và bán hàng hóa do các doanh nghiệp vừa và nhỏ của bên thứ ba sản xuất. Việc tổn thất hàng tồn kho và thiếu bồi thường cho những tổn thất đó đang đặt nhiều doanh nghiệp tư nhân trước nguy cơ sụp đổ.

Những cuộc tấn công này sẽ mất thời gian để tạo ra tác động vật chất đến nền kinh tế Nga. Ngân hàng Trung ương Nga đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế, lạm phát ở mức trung bình 7%/năm và lãi suất đang ở mức 14%.

Tuy nhiên, việc sử dụng UAV làm công cụ chiến lược còn nhiều hạn chế. Mặc dù rẻ và dễ thay thế hơn, hầu hết các loại UAV không có sức hỏa lực tương đương với các loại tên lửa đạn đạo.

Ukraine được cho là đang phát triển và triển khai các loại UAV cải tiến có tầm hoạt động xa hơn, cho phép Kiev đánh trúng các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Mặc dù vậy, nhìn chung, sức tàn phá của UAV Ukraine vẫn kém tàn khốc hơn nhiều so với tên lửa của Nga, ít nhất là cho đến nay.

Do đó, các cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine khó có thể nhanh chóng xoay chuyển cục diện.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và các nhà hoạch định quân sự của ông sẽ coi những thách thức của Ukraine trong việc duy trì năng lực phòng thủ tên lửa là một cơ hội để gây sức ép lên Ukraine.

Nếu Tổng thống Volodymyr Zelensky và các nhà hoạch định quân sự Ukraine không thể tìm ra cách giải quyết vấn đề ngày càng cấp bách này, mùa đông năm nay có thể là mùa đông khắc nghiệt nhất đối với người dân Ukraine kể từ đầu cuộc chiến.