Tâm điểm

Tinh thần 30/4

Có những thời khắc lịch sử không chỉ thuộc về ký ức, mà còn sống động như một mạch nguồn chảy xuyên qua hiện tại và tương lai. Ngày 30/4/1975 là một thời khắc như thế. Mỗi dịp tháng Tư trở lại, ký ức chiến thắng không chỉ gợi niềm tự hào, mà còn là động lực thôi thúc trong kỷ nguyên mới.

"Âm vang tháng Tư" lịch sử

51 năm đã trôi qua kể từ Đại thắng mùa Xuân 1975, nhưng "Âm vang tháng Tư" chưa bao giờ lắng xuống. Đó là ký ức về một mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước, là nguồn năng lượng tinh thần bền bỉ, âm ỉ chảy trong mạch nguồn dân tộc Việt Nam. Mỗi dịp tháng Tư về, ký ức ấy lại được đánh thức, không phải chỉ để hoài niệm, mà để soi chiếu hiện tại và định hướng tương lai.

Chiến thắng 30/4/1975 là thành quả của cả một quá trình đấu tranh trường kỳ, gian khổ, với những hy sinh to lớn của hàng triệu người con đất Việt. Đó là sự kết tinh của đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng; của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; và trên hết là của một ý chí sắt đá - "Không có gì quý hơn độc lập, tự do!" - ý chí thời đại Hồ Chí Minh.

Giá trị lớn nhất của chiến thắng ấy không chỉ nằm ở việc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mà còn ở những bài học mang tính nền tảng cho mọi chặng đường phát triển sau này. Đó là bài học về bản lĩnh chính trị, về sự kiên định mục tiêu, về khả năng huy động và phát huy sức mạnh toàn dân tộc trong những thời khắc mang tính bước ngoặt.

Tinh thần 30/4 - 1

Pháo hoa rực rỡ trên nền trời TPHCM (Ảnh minh họa: Hữu Khoa).

Chính những bài học đó đã được kế thừa, phát triển và vận dụng sáng tạo trong công cuộc đổi mới suốt bốn thập kỷ qua. Từ một quốc gia bị tàn phá nặng nề bởi chiến tranh, từng đối mặt với bao khó khăn, thách thức và cả sự cô lập, Việt Nam đã từng bước vươn lên, trở thành một nền kinh tế năng động, hội nhập sâu rộng với thế giới. Những con số về tăng trưởng, về quy mô nền kinh tế, về cải thiện đời sống người dân hay vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao không chỉ phản ánh thành tựu phát triển, mà còn là minh chứng sống động cho sức sống của "tinh thần 30/4" trong thời bình. Đó là tinh thần dám nghĩ, dám làm; tinh thần vượt khó; tinh thần "quyết tâm không thể để đất nước tụt hậu, không thể để nhân dân mất cơ hội phát triển, phải hành động vì tương lai lâu dài và tươi sáng cho dân tộc".

Những hình ảnh rực rỡ của buổi lễ kỷ niệm cách đây tròn một năm - 30/4/2025 tại thành phố mang tên Bác - chắc hẳn khó phai mờ trong ký ức mỗi người dân Việt Nam. Khắp phố phường rực đỏ cờ hoa, dòng người vừa trang nghiêm, vừa rộn ràng; ánh mắt các cựu chiến binh lắng lại khi chạm vào ký ức, rồi bừng sáng giữa hòa bình hôm nay. Những bước chân diễu binh đều đặn như nhịp nối giữa quá khứ và hiện tại, còn trên bầu trời, những đội hình bay vẽ nên khát vọng vươn lên của một Việt Nam thống nhất, phát triển.

Trong âm hưởng hào hùng ấy, niềm tự hào dân tộc không chỉ được đánh thức, mà còn được tiếp lửa thành niềm tin vào tương lai. Bởi quá khứ không chỉ để nhớ, mà để soi đường. Và cũng từ đó, ta hiểu rằng, chiến thắng 30/4 là điểm khởi đầu của một hành trình mới - hành trình kiến tạo và phát triển đất nước trong hòa bình.

Hành trình ấy đã kéo dài hơn nửa thế kỷ và vẫn đang tiếp diễn, với những yêu cầu ngày càng cao hơn, những thách thức ngày càng phức tạp hơn. Trong một thế giới biến động không ngừng, câu hỏi không còn là "chúng ta đã đi được bao xa", mà là "chúng ta sẽ đi tiếp như thế nào". Và câu trả lời, suy cho cùng, vẫn bắt đầu từ những giá trị đã làm nên chiến thắng: ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết, khát vọng vươn lên và niềm tin bền bỉ vào tương lai của dân tộc.

Phát huy "tinh thần 30/4" trong kỷ nguyên mới

Sau hơn nửa thế kỷ, bối cảnh phát triển của đất nước đã thay đổi căn bản, kéo theo những yêu cầu mới. Những "mặt trận" hôm nay không còn là chiến trường, mà là kinh tế, khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa và quản trị quốc gia... Và những "trận đánh" giờ đây được đo bằng năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng và vị thế của quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc xác định đúng con đường phát triển có ý nghĩa quyết định. Những định hướng chiến lược được đề ra tại Đại hội XIV của Đảng cho thấy một tầm nhìn dài hạn, với mục tiêu rõ ràng: Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Để đạt được mục tiêu đó, yếu tố then chốt không gì khác chính là tri thức, khoa học công nghệ và con người - ba đột phá chiến lược mà Đại hội XIV đã xác định. Nếu như trước đây, chiến thắng được làm nên từ lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh, thì ngày nay, thành công phải được xây dựng trên nền tảng của tri thức, đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị hiệu quả, hiện đại. Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm để tạo ra những đột phá chiến lược là yêu cầu cấp thiết. Mỗi quyết sách không chỉ cần đúng, mà phải trúng và kịp thời, bởi trong một thế giới vận động nhanh, chậm một nhịp có thể đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội.

Cùng với đó, phát triển kinh tế phải luôn đi đôi với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội. Việc chăm lo đời sống nhân dân không chỉ là mục tiêu, mà còn là động lực của phát triển. Những chính sách an sinh, giảm nghèo, phát triển giáo dục, y tế… không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn thể hiện bản chất nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Một nội dung quan trọng khác là phát huy tinh thần hòa hợp, hòa giải dân tộc. Sau chiến tranh, việc khép lại quá khứ, tôn trọng khác biệt và hướng tới tương lai là yêu cầu chính trị, là lựa chọn văn hóa, thể hiện chiều sâu nhân văn của dân tộc Việt Nam. Đây cũng là nền tảng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân - yếu tố từng làm nên chiến thắng và tiếp tục là động lực phát triển trong kỷ nguyên mới.

Trong tiến trình hội nhập quốc tế, Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là một thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Từ chỗ bị cô lập, Việt Nam đã thiết lập quan hệ với hầu hết các quốc gia, tham gia ngày càng sâu rộng vào các tổ chức và diễn đàn quốc tế. Thực tiễn đó cho thấy, sức mạnh của một quốc gia không chỉ đến từ nội lực, mà còn từ khả năng kết nối và hợp tác hiệu quả với thế giới.

Vì thế, chiến thắng 30/4 không còn chỉ mang ý nghĩa lịch sử, mà đã trở thành biểu tượng của hòa bình, hợp tác và phát triển. Đó là hành trình đi từ chiến tranh đến hòa bình, từ chia cắt đến thống nhất, từ khó khăn đến khát vọng thịnh vượng. Nhưng con đường ấy không tự mở ra bằng phẳng; nó đòi hỏi những bước đi vững chắc, những quyết sách đúng đắn và một tinh thần hành động mạnh mẽ, nhất quán.

Tiếp nối "tinh thần 30/4" hôm nay là làm mới những giá trị cốt lõi của quá khứ trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Đó là sự chuyển hóa từ ý chí chiến đấu sang ý chí phát triển; từ khát vọng độc lập sang khát vọng hùng cường. Tương lai của đất nước không nằm ở những gì đã đạt được, mà ở những gì sẽ được kiến tạo từ hôm nay. Và hành trình ấy, hơn bao giờ hết, cần sự chung sức, đồng lòng, cần niềm tin và khát vọng của mỗi người Việt Nam.

Bởi lẽ, con đường đi đến tương lai luôn bắt đầu từ những bước chân của hiện tại. Và khi tinh thần tháng Tư vẫn còn cháy trong mỗi con người, thì hành trình ấy sẽ còn tiếp tục mở ra những chân trời mới!

Tác giả: TS Phạm Ngọc Hùng công tác tại Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!