Cán bộ bị xử lý nếu yêu cầu người dân nộp lại giấy tờ có trong hệ thống

Sáng 11/12, Quốc hội thông qua Luật Chuyển đổi số, đặt ra một nguyên tắc trọng tâm: không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại thông tin, dữ liệu số hợp lệ đã được cung cấp trước đó.

Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng người dân phải lặp lại các thủ tục, nộp lại các giấy tờ vốn đã tồn tại trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành.

Luật yêu cầu cơ quan nhà nước ưu tiên, thúc đẩy cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên môi trường số, ngoại trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc xảy ra sự cố kỹ thuật chưa thể khắc phục.

Khi chuyển sang xử lý hồ sơ trên môi trường số, cơ quan nhà nước có trách nhiệm kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin của cơ quan khác để giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm liên thông xuyên suốt giữa trung ương và địa phương. Việc sử dụng lại dữ liệu trở thành yêu cầu bắt buộc nhằm hạn chế trùng lặp và nâng cao hiệu quả phục vụ.

Luật cũng quy định mọi quy trình nghiệp vụ phải được rà soát, chuẩn hóa và tái cấu trúc trước khi số hóa. Đồng thời, các quyết định chỉ đạo, điều hành phải dựa trên dữ liệu đầy đủ, chính xác và kịp thời. Khi xây dựng hệ thống số, cơ quan nhà nước phải bảo đảm khả năng kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu theo chuẩn, thống nhất với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia.

Luật quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; công khai quy trình, thời hạn và kết quả giải quyết thủ tục hành chính.

Đặc biệt, Luật quy định rõ phải xử lý trách nhiệm theo pháp luật liên quan đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nếu vẫn yêu cầu người dân nộp thêm giấy tờ khi hệ thống thông tin đã kết nối và có thể khai thác được dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành. Quy định này thiết lập trách nhiệm cá nhân rõ ràng, hạn chế tình trạng "đẩy khó" cho người dân.

Bên cạnh yêu cầu về trách nhiệm cán bộ, Luật cũng nhấn mạnh các yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế và vận hành hệ thống thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Các hệ thống này phải được thiết kế để kết nối, liên thông và đo lường chất lượng dịch vụ theo thời gian thực.

Cơ quan nhà nước phải công khai chất lượng dịch vụ, chỉ số giám sát và kết quả đánh giá mức độ chuyển đổi số, nhằm đảm bảo minh bạch và trách nhiệm giải trình với người dân.

Luật đồng thời quy định trách nhiệm của người dân trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác khi thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, khi dữ liệu đã được số hóa và kết nối trong hệ thống, cơ quan nhà nước phải chủ động khai thác để xử lý, thay vì yêu cầu nộp lại.

Với việc thiết lập nguyên tắc "không khai báo lại", cùng yêu cầu kết nối dữ liệu bắt buộc và nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ, Luật Chuyển đổi số tạo nền tảng quan trọng để cải thiện chất lượng dịch vụ công, giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính trong môi trường số.