40 năm giải phóng Khánh Hòa (2/4/1975-2/4/2015):

Phá “cánh cửa thép” trên đèo Phượng Hoàng tiến về giải phóng Nha Trang

Dân trí Sau khi phá “cánh cửa thép” của địch trên đèo Phượng Hoàng - nối Tây Nguyên và đồng bằng, quân ta tiến về giải phóng Nha Trang, Cam Ranh và toàn tỉnh Khánh Hòa.


Một trong những người trực tiếp chỉ huy, tham gia giải phóng Nha Trang, Khánh Hòa là Đại tá Nguyễn Quang Lâm, nguyên Phó Chính ủy Trung đoàn 24, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3. 

Trao đổi với PV Dân trí, Đại tá Lâm nói: “Khi chiến dịch mở ra, tôi cùng với tập thể Đảng ủy, Ban chỉ huy của Trung đoàn 24 trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy chiến đấu từ đầu chiến dịch đến khi kết thúc, tiến vào tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, kết thúc giải phóng miền Nam, 30/4/1975”.

Là một nhân chứng tham gia giải phóng Nha Trang, Khánh Hòa vào ngày 2/4//1975, ông có thể cho biết vào thời điểm đó, quân ta tiến vào giải phóng đô thị này trong hoàn cảnh nào?

Đầu năm 1975, ta chủ trương mở chiến dịch Tây Nguyên, vì đây là địa bàn chiến lược hết sức quan trọng. Nhiệm vụ của Sư đoàn của tôi trong chiến dịch này là đánh vào thị xã Buôn Ma Thuột, đồng thời diệt Sở chỉ huy Sư đoàn 23 thuộc Quân đoàn 2 của địch ở Tây Nguyên.

Từ sáng mùng 10/3/1975, đơn vị tôi tiếp tục áp sát vào các mục tiêu được phân công và chiến đấu đến hết ngày mùng 10. Đến trưa ngày 11/3/1975, quân ta đã làm chủ toàn bộ thị xã Buôn Ma Thuột.

Đại tá Nguyễn Quang Lâm, nguyên Phó Chính ủy Trung đoàn 24, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 (Ảnh: Viết Hảo)
Đại tá Nguyễn Quang Lâm, nguyên Phó Chính ủy Trung đoàn 24, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 (Ảnh: Viết Hảo)

Sau khi mất Buôn Ma Thuột, Quân đoàn 2 chủ trương đổ quân xuống khu nông trại Phước An để phản công chiếm lại. Sau khi nắm được thông tin, quân ta cấp tốc hành quân và bày sẵn thế trận. Khi quân địch đổ quân xuống thì Sư đoàn 10 đã đánh phủ đầu nên toàn bộ lực lượng của địch bị diệt, bắt sống.

Thừa thắng, Sư đoàn 10 tiếp tục tấn công địch trên đường 21 (Quốc lộ 26) như quận lỵ Khánh Dương, đèo Phượng Hoàng. Sau khi bỏ Tây Nguyên, địch đưa quân chốt giữ ở đèo Phượng Hoàng với ý đồ giữ vùng đồng bằng. Lực lượng của địch ở đây rất mạnh, chúng gọi là “cánh cửa thép”. Cuộc chiến diễn ra gay go, quyết liệt. Ta chiếm từng công sự, từng gụ chiến hào và từng quả đồi một. Đến chiều 1/4/1975, quân ta làm chủ hoàn toàn trận địa này.

Đến sáng 2/4, quân ta chia lực lượng thành nhiều mũi, nhiều hướng, tạo thành thế gọng kìm đánh thẳng vào Ninh Hòa. Khi vào thì địch đã bỏ chạy gần hết, dân thì một số nhà hé cửa, còn cửa hàng, cửa hiệu cũng chưa mở cửa… Khi chúng tôi đi qua hết thị trấn Ninh Hòa thì người dân mới mở cửa ùa ra reo hò, hoan hô, chào đón, chúc mừng bộ đội giải phóng.

Đầu giờ chiều ngày 2/4, Sư đoàn 10 tổ chức lực lượng hợp thành theo đường Quốc lộ 1 đánh thẳng qua đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì nhưng địch chống đỡ rất yếu ớt. Sau khi vượt qua Cầu Bóng và đến 17h ngày 2/4/1975, quân ta tiến vào trung tâm thị xã Nha Trang, tức là Tượng đài chiến thắng bây giờ.

Đến sáng ngày 3/4, lực lượng Sư đoàn 10 tổ chức một lực lượng tiến thẳng về Cam Ranh. Chiều 3/4/1975, quân ta vào Cam Ranh và làm chủ hoàn toàn. Ở Cam Ranh, địch hoang mang, bỏ chạy…

Diện mạo Nha Trang vào thời điểm quân ta tiến vào giải phóng như thế nào, thưa ông?

Ngày đó, Nha Trang là thị xã trong chiến tranh nên chủ yếu là đồn bốt, công sở, công sự của địch. Nha Trang hồi đó nghèo, đơn sơ… Bây giờ 40 năm nhìn lại, Nha Trang đã thay đổi rất nhiều.

Cầu Bóng hồi đó chật hẹp, xe cơ giới chúng tôi lội qua sợ sập mà công binh phải khắc phục. Khu vực Chợ Đầm, các trục đường chính như đường Thống Nhất bây giờ thì nhà cửa lụp xụp. Còn Trung tâm Văn hóa hội nghị 46 Trần Phú (bây giờ) thì hồi đó chính là Sở chỉ huy dã chiến của Quân đoàn 2 ngụy sau khi bỏ Tây Nguyên để chạy về Nam Trung Bộ.

Đại tá Nguyễn Quang Lâm, nguyên Phó Chính ủy Trung đoàn 24, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 (Ảnh: Viết Hảo)
Quân giải phóng làm chủ Sở chỉ huy Bộ tư lệnh vùng 2 duyên hải của ngụy quân Sài Gòn ở TP Nha Trang - Ảnh tư liệu TTXVN

Thưa ông, sự giúp đỡ, hỗ trợ của người dân khi quân giải phóng tiến vào Nha Trang như thế nào?

Nếu không nhờ sự giúp đỡ, chỉ bảo của nhân dân thì mình gặp khó khăn rất nhiều. Khi biết là bộ đội giải phóng, người dân họ ra chào đón, niềm nở, tay bắt mặt mừng và tạo mọi điều kiện để quân giải phóng chiếm các mục tiêu. Chủ yếu là họ chỉ đường, chỗ đó là cái gì, mục tiêu gì…

Nhờ có dân nên giúp cho Sư đoàn 10 đỡ tổn thất mà nhanh chóng giải phóng được Nha Trang.

Sau 40 năm nhìn lại, Nha Trang nói riêng và Khánh Hòa nói chung đã có nhiều đổi mới, đi lên. Là một người tham gia giải phóng Nha Trang, Khánh Hòa, ông có cảm xúc gì không?

Trước hết, tôi hết sức phấn khởi, tự hào khi nơi đây cũng nơi tôi chọn để lập nghiệp. Tôi hết sức tin tưởng sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, mà trực tiếp là Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa đã làm cho thành phố thay đổi rất lớn, đời sống nhân dân (trong đó có gia đình) khá giả, cải thiện rõ rệt.

Xin cảm ơn ông!


“17 giờ ngày 2-4-1975, sau khi đánh tan các chốt điểm của địch ở đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì, được sự hướng dẫn của lực lượng cốt cán (do Ban cán sự nội thành cử ra Ninh Hòa đón quân giải phóng), lực lượng binh chủng hợp thành của Sư đoàn 10 rầm rộ vượt qua cầu Xóm Bóng tiến vào thành phố Nha Trang. Nhân dân từ Đồng Đế đến nhà Thông tin đã đổ ra đường đón bộ đội cách mạng. Những tiếng hoan hô vang dội, vui mừng khôn xiết. Nhà nhà đều treo cờ Mặt trận, người người đều cầm cờ trên tay vẫy chào. Trời mưa tầm tã, nhưng đồng bào vẫn tấp nập tụ họp hai bên đường nô nức chào mừng đoàn quân giải phóng” – trích Lịch sử Đảng bộ Đảng cộng sản Việt Nam tỉnh Khánh Hòa (1930-1975).

Viết Hảo (thực hiện)


MỚI NHẤT
Phó Thủ tướng: Sớm kết luận, xử lý trách nhiệm vụ chặt cây ở Hà Nội
Phó Thủ tướng: Sớm kết luận, xử lý trách nhiệm vụ chặt cây ở Hà Nội

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa có ý kiến chỉ đạo xử lý về việc cải tạo, thay thế một số cây xanh đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thứ tư, 01/04/2015 - 02:54

Cấm 2 tuyến đường trung tâm TPHCM để dựng lễ đài mừng ngày giải phóng
Cấm 2 tuyến đường trung tâm TPHCM để dựng lễ đài mừng ngày giải phóng

(Dân trí) - Từ 15h chiều qua 31/3, Sở GTVT TPHCM đã ra bắt đầu cấm các loại xe lưu thông trên tuyến đường Pasteur và Lê Duẩn, đoạn trước Dinh Thống Nhất, quận 1.

Thứ tư, 01/04/2015 - 02:50

Khu nhà xưởng rộng 1.000 m2 đổ sập sau vụ cháy
Khu nhà xưởng rộng 1.000 m2 đổ sập sau vụ cháy

(Dân trí) - Đến trưa nay 1/4, Phòng Pháp chế điều tra xử lý về cháy nổ thuộc Cảnh sát PCCC TPHCM vẫn đang tiến hành khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân vụ hỏa hoạn tại xưởng sản xuất nệm mút nằm trên đường Bình Long, phường Phú Thạnh, quận Tân Phú, TPHCM vào tối 31/3.

Thứ tư, 01/04/2015 - 02:44

Thanh tra phát hiện xe quá tải thì cách chức luôn người quản lý!
Thanh tra phát hiện xe quá tải thì cách chức luôn người quản lý!

(Dân trí) - Bộ trưởng Giao thông vận tải Đinh La Thăng đánh giá, tình trạng xe quá tải vẫn diễn biến hết sức phức tạp, có hiện tượng ngang nhiên thách thức các lực lượng chức năng để vi phạm, gây mất lòng tin của một bộ phận nhân dân.

Thứ tư, 01/04/2015 - 01:29

Đánh giá lại tổng thể dự án đường sắt xảy ra vụ hối lộ 80 triệu Yen
Đánh giá lại tổng thể dự án đường sắt xảy ra vụ hối lộ 80 triệu Yen

(Dân trí) - Đó là yêu cầu của Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông tại cuộc họp nghe báo cáo về dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội (tuyến số 1) Yên Viên - Ngọc Hồi diễn ra hôm qua (31/3).

Thứ tư, 01/04/2015 - 01:14

Thủ tướng duyệt vay 600.000 USD hỗ trợ kỹ thuật tuyến đường sắt đô thị số 5
Thủ tướng duyệt vay 600.000 USD hỗ trợ kỹ thuật tuyến đường sắt đô thị số 5

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa phê duyệt danh mục Dự án hỗ trợ kỹ thuật chuẩn bị báo cáo Dự án tuyến đường sắt đô thị số 5 Giai đoạn I vay vốn Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB).

Thứ tư, 01/04/2015 - 01:00

Xâm phạm quyền biểu tình bị phạt tù tới 7 năm!
Xâm phạm quyền biểu tình bị phạt tù tới 7 năm!

(Dân trí) - Ngày 31/3, UB Tư pháp của Quốc hội họp cho ý kiến về dự thảo Bộ Luật Hình sự sửa đổi. Cùng với việc tiếp tục nghiên cứu gỡ bỏ hình phạt tử hình với một số tội danh khác, dự thảo bộ luật đề cập chế tài đối với hành vi cản trở công dân biểu tình…

Thứ tư, 01/04/2015 - 11:52

Khắc phục nền gạch hỏng trước tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng
Khắc phục nền gạch hỏng trước tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng

(Dân trí) - Sau khi ghi nhận ý kiến phản ánh, chủ đầu tư và đơn vị thi công đã tiến hành sửa chữa, khắc phục ngay những viên gạch men bị hỏng, vỡ ở khu tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Thứ tư, 01/04/2015 - 11:11

Cận cảnh “siêu vận tải” C-130H của không quân Mỹ tại sân bay Đà Nẵng
Cận cảnh “siêu vận tải” C-130H của không quân Mỹ tại sân bay Đà Nẵng

(Dân trí) - Sau khi kết thúc chương trình nhân đạo “Thiên thần Thái Bình Dương” diễn ra tại Quảng Ngãi từ ngày 24-30/3, sáng nay 1/4, “siêu máy bay vận tải” C-130H Hercules của không lực Hoa Kỳ đã trở về nước.

Thứ tư, 01/04/2015 - 11:01

Thiếu nữ chết bất thường sau 3 ngày mất tích
Thiếu nữ chết bất thường sau 3 ngày mất tích

(Dân trí) - Khoảng 16h ngày 31/3, gia đình bà C.T.V. đã phát hiện thi thể con gái mình tại một bờ kênh cách nhà khoảng 3km.

Thứ tư, 01/04/2015 - 10:04

“Vàng ròng trong dân số” tiếp sức cho tăng trưởng GDP
“Vàng ròng trong dân số” tiếp sức cho tăng trưởng GDP

(Dân trí) - GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng gấp hơn 10 lần trong vòng hơn 20 năm qua, từ 140 USD/người năm 1992 lên 1.540 USD/người năm 2012, trong đó có sự góp sức quan trọng của việc tránh sinh được 20,8 triệu trường hợp.

Thứ tư, 01/04/2015 - 09:48

Khởi tố vụ sập giàn giáo làm 13 người chết, 28 người bị thương
Khởi tố vụ sập giàn giáo làm 13 người chết, 28 người bị thương

(Dân trí) - Liên quan đến vụ sập giàn giáo tại Công trường Formosa xảy ra ngày 25/3 khiến 13 người chết, 28 người bị thương, Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án liên quan đến hành vi “Vi phạm các quy định về an toàn lao động”.

Thứ tư, 01/04/2015 - 09:37

ĐÁNG QUAN TÂM
Ô tô con bị đâm nát đuôi ở đường trên cao
Ô tô con bị đâm nát đuôi ở đường trên cao

(Dân trí) - Vừa dừng ở làn đường dừng khẩn cấp, chiếc xe ô tô 4 chỗ bị xe khách 24 chỗ tông mạnh từ phía sau, đẩy đi một đoạn dài.

Thứ tư, 01/04/2015 - 09:00

IPU-132 bàn hướng “cứu” 1.500 thai phụ tử vong mỗi ngày trên toàn thế giới
IPU-132 bàn hướng “cứu” 1.500 thai phụ tử vong mỗi ngày trên toàn thế giới

(Dân trí) - Ngày 31/3, UB Thường trực về Dân chủ và Nhân quyền IPU-132 thảo luận về việc thực hiện Nghị quyết IPU 126 (năm 2012) về “Quyền cơ bản về tiếp cận y tế: Vai trò của Quốc hội trong việc giải quyết những thách thức quan trọng nhằm đảm bảo sức khỏe của phụ nữ và trẻ em”.

Thứ tư, 01/04/2015 - 09:00

200 chiến sĩ khống chế vụ cháy lớn trong đêm
200 chiến sĩ khống chế vụ cháy lớn trong đêm

(Dân trí) - 30 xe chữa cháy cùng 200 cán bộ chiến sĩ đã tích cực chiến đấu suốt gần 3 giờ mới dập tắt hoàn toàn được vụ cháy xưởng mút xốp nằm trong khu dân cư tại TPHCM.

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:51

“Chưa có thông tin nào xác nhận có máy bay rơi ở Trường Sa”
“Chưa có thông tin nào xác nhận có máy bay rơi ở Trường Sa”

(Dân trí) - Đó là thông tin ông Lại Xuân Thanh - Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam - khẳng định với PV Dân trí sáng nay 1/4.

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:46

Bộ Công an đề nghị không tịch thu xe của tài xế say xỉn
Bộ Công an đề nghị không tịch thu xe của tài xế say xỉn

(Dân trí) - Bộ Công an đề nghị Bộ Giao thông vận tải cân nhắc kỹ đề xuất tịch thu phương tiện của người vi phạm nồng độ cồn vì khi thực hiện, biện pháp này sẽ gây nhiều hệ lụy cho xã hội và xung đột pháp lý đối với các văn bản hiện hành.

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:26

Thủ tướng: Nhà nước phục vụ dân - đã đến lúc không chỉ là lời nói
Thủ tướng: Nhà nước phục vụ dân - đã đến lúc không chỉ là lời nói

(Dân trí) - Ngày 31/3, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có buổi làm việc với lãnh đạo một số Bộ, ngành Trung ương nhằm kiểm điểm, đánh giá việc triển khai cải cách thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực thuế và bảo hiểm xã hội (BHXH).

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:19

Xác định nguyên nhân ban đầu vụ tai nạn khiến 5 người tử vong
Xác định nguyên nhân ban đầu vụ tai nạn khiến 5 người tử vong

(Dân trí) - Theo cơ quan công an, do mối hàn nối giữa xe cẩu kéo và máy bơm đẩy bê tông bị đứt, máy bơm văng ra đường khiến tài xế xe ô tô 16 chỗ phải đánh lái tránh và bị xe ô tô 29 chỗ chạy ngược chiều đâm phải.

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:11

Hôm nay, nhiều tờ báo, tạp chí ngành giao thông ngừng xuất bản
Hôm nay, nhiều tờ báo, tạp chí ngành giao thông ngừng xuất bản

(Dân trí) - Theo Quyết định số 1016/QĐ-BGTVT phê duyệt Đề án sắp xếp các báo, tạp chí thuộc Bộ Giao thông vận tải, hôm nay (1/4/2015) sẽ dừng xuất bản 6 tờ báo, tạp chí thuộc ngành giao thông.

Thứ tư, 01/04/2015 - 08:00

Giá nhân công xây dựng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng
Giá nhân công xây dựng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng

(Dân trí) - Bộ Xây dựng mới đây đã ban hành thông tư hướng dẫn xác định đơn giá nhân công trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng với nguyên tắc tính đúng, tính đủ tiền lương nhân công, phù hợp với mặt bằng thị trường lao động nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Thứ tư, 01/04/2015 - 07:37

Nghe lén điện thoại, bí mật ghi hình để điều tra án tham nhũng?
Nghe lén điện thoại, bí mật ghi hình để điều tra án tham nhũng?

(Dân trí) - Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi vừa được trình UB Tư pháp của Quốc hội đã quy định cho phép áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt với tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, các tội phạm về ma túy, tham nhũng, tội khủng bố, rửa tiền...

Thứ tư, 01/04/2015 - 07:11

IPU-132 thông qua Nghị quyết về chống khủng bố
IPU-132 thông qua Nghị quyết về chống khủng bố

(Dân trí) - Chiều 31/3, Đại hội đồng IPU-132 đã họp phiên toàn thể thông qua Nghị quyết về chủ đề khẩn cấp với nội dung chống hành động khủng bố của các tổ chức như IS, Boko Haram tấn công dân thường vô tội, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái.

Thứ tư, 01/04/2015 - 06:38

Phát hiện cơ sở sản xuất da heo bẩn
Phát hiện cơ sở sản xuất da heo bẩn

(Dân trí) - Chiều 31/3, Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Bình Chánh, TPHCM cho biết vừa kiểm tra, phát hiện một cơ sở sản xuất kinh doanh da heo chui rất mất vệ sinh.

Thứ tư, 01/04/2015 - 12:28