Quốc hội khóa XI: Đổi mới mạnh mẽ hoạt động lập pháp

Quốc hội khóa XI (2002-2007) hoạt động trong bối cảnh bên cạnh những kết quả cơ bản do thành tựu đổi mới mang lại, đất nước cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn.

Quốc hội tiếp tục thể chế hóa Cương lĩnh, Chiến lược của Đảng; cụ thể hóa đường lối, chính sách do Đại hội VIII (1996) và Đại hội IX (2001) của Đảng đề ra, đưa đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hoạt động lập pháp có bước đột phá lớn, hoạt động giám sát của Quốc hội tiếp tục được đẩy mạnh, có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng, hiệu quả và hiệu lực được nâng lên, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động đổi mới và phát triển đất nước.

Quốc hội đã xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước, trong đó có quyết định phương án xây dựng công trình Thủy điện Sơn La, một công trình rất lớn, tác động trực tiếp đến công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và đời sống của nhân dân.

CÁC KỲ HỌP NỔI BẬT

Kỳ họp thứ nhất

Từ ngày 19/7 đến ngày 12/8/2002, tại Hà Nội.

Ngày 17/3/2003, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ra Nghị quyết thành lập 3 cơ quan chuyên môn là Ban Công tác lập pháp, Ban Công tác đại biểu và Ban Dân nguyện trực thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Kỳ họp thứ 11

Tại kỳ họp thứ 11, kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XI (từ ngày 20/03 đến ngày 02/04 năm 2007), Quốc hội đã xem xét, thảo luận và thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật tổ chức Quốc hội nhằm tạo điều kiện để Quốc hội khóa XII tiếp tục đổi mới về tổ chức, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.

Theo đó, Quốc hội đã nhất trí về việc thành lập mới Ủy ban pháp luật và Ủy ban tư pháp của Quốc hội trên cơ sở Ủy ban pháp luật; thành lập mới Ủy ban kinh tế và Ủy ban tài chính của Quốc hội trên cơ sở Ủy ban kinh tế và ngân sách hiện nay.

Người dân, chiến sỹ bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XI. (Nguồn: TTXVN)

Các luật được Quốc hội thông qua

16/12/2002: Luật Ngân sách nhà nước

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật

17/6/2003: Luật Kế toán

Luật Thống kê

Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội

Luật Biên giới quốc gia

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước

26/11/2003: Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân

Luật Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân

Luật Đất đai

Luật Doanh nghiệp nhà nước

Luật Thi đua khen thưởng

Luật Xây dựng

Luật Thủy sản

Luật Hợp tác xã

Bộ luật Tố tụng hình sự

15/6/2004: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

Luật Phá sản

Luật Thanh tra

Luật Giao thông đường thủy nội địa

Bộ luật Tố tụng dân sự

Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo

3/12/2004: Luật Cạnh tranh

Luật Điện lực

Luật Bảo vệ và phát triển rừng

Luật Xuất bản

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân

Luật An ninh quốc gia

14/6/2005: Bộ luật Dân sự

Luật Dược

Luật Đường sắt

Luật Thương mại

Luật Kiểm toán nhà nước

Luật Giáo dục (sửa đổi)

Luật Quốc phòng

Bộ luật Hàng hải Việt Nam (sửa đổi)

Luật Ký kết, gia nhập và thực hiện điều ước quốc tế

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự

Luật Du lịch

Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng

29/11/2005: Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Luật Các công cụ chuyển nhượng

Luật Sở hữu trí tuệLuật Giao dịch điện tử

Luật Bảo vệ môi trường

Luật Thanh niên

Luật Công an nhân dân

Luật Phòng, chống tham nhũng

Luật Nhà ở

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế giá trị gia tăng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo

Luật Đầu tư

Luật Doanh nghiệp

Luật Đấu thầu

29/6/2006: Luật Điện ảnh

Luật Kinh doanh bất động sản

Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS)

Luật Luật sư

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam

Luật Công nghệ thông tin

Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật

Luật Trợ giúp pháp lý

Luật Chứng khoán

Luật Bảo hiểm xã hội

29/11/2006: Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Luật Bình đẳng giới

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động

Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

Luật Dạy nghề

Luật Thể dục thể thao

Luật Quản lý thuếLuật Đê điều

Luật Chuyển giao công nghệ

Luật Cư trú

Luật Công chứng

2/4/20007: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội

Luật sửa đổi, bổ sung điều 73 của Bộ luật Lao động

Các Pháp lệnh được Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XI thông qua

1/1/2003: Pháp lệnh sửa đổi Điều 22 và Điều 23 của Pháp lệnh Ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sỹ và gia đình liệt sỹ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng

11/10/2002: Pháp lệnh Thẩm phán và hội thẩm Toà án nhân dân

Pháp lệnh Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân

15/11/2002: Pháp lệnh Tổ chức Tòa án quân sự

Pháp lệnh Tổ chức Viện kiểm sát quân sự

1/5/2003: Pháp lệnh Dân số

1/6/2003: Pháp lệnh Hành nghề y dược tư nhân

1/7/2003: Pháp lệnh Trọng tài thương mại

Pháp lệnh Động viên công nghiệp

Pháp lệnh Phòng chống mại dâm

Pháp lệnh sửa đổi một số điều của Pháp lệnh Cán bộ, công chức

1/11/2003: Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm

1/7/2004: Pháp lệnh Thi hành án dân sự

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao

Pháp lệnh Giống cây trồng

Pháp lệnh Giống vật nuôi

1/9/2004: Pháp lệnh Dự trữ quốc gia

1/10/2004: Pháp lệnh Thú y

1/1/2005: Pháp lệnh Dân quân tự vệ

1/10/2004: Pháp lệnh Chống bán phá giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam

15/11/2004: Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo

1/1/2005: Pháp lệnh Chống trợ cấp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam

30/8/2004: Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự

1/1/2005: Pháp lệnh Giám định tư pháp

1/10/2005: Pháp lệnh Cảnh vệ

Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

1/1/2006: Pháp lệnh Cựu chiến binh

1/6/2006: Pháp lệnh Ngoại hối

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính

1/1/2007: Pháp lệnh sửa Đổi điều 9 của Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự

21/3/2007: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính

18/4/2007: Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

19/4/2007: Pháp lệnh Ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế

Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.

Các hiệp định, hiệp ước, công ước quốc tế đã phê chuẩn

Nghị quyết số 28/2004/QH11 về việc phê chuẩn "Hiệp định giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của hai nước trong vịnh Bắc Bộ". Ngày ban hành: 24/06/2004.

Nghị quyết số 71/2006/NQ-QH11 phê chuẩn Nghị định thư gia nhập Hiệp định thành lập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngày ban hành: 29/11/2006.

Nghị quyết số 52/2005/QH11 về việc phê chuẩn “Hiệp ước giữa nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Vương Quốc Campuchia bổ sung Hiệp ước hoạch định biên giới quốc gia năm 1985” (thông qua ngày 29/11/2005).

ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC

Hoạt động lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XI có bước phát triển lớn, nhất là sau khi Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, với những đổi mới quan trọng về quy trình lập pháp, công tác xây dựng pháp luật của Quốc hội đã có những chuyển biến tích cực.

Quốc hội xem xét, thông qua 84 luật, bộ luật, 16 nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật; Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét và thông qua 35 pháp lệnh đánh dấu bước tiến mới của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan trong công tác xây dựng pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH NHỮNG VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG CỦA ĐẤT NƯỚC

Trong nhiệm kỳ khóa XI, Quốc hội đã quyết định các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm và hằng năm của đất nước; ngân sách nhà nước, nhân sự cấp cao của Nhà nước; chủ trương đầu tư các dự án, công trình quan trọng quốc gia...

Việc thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước đã đạt được một số kết quả nhất định, tạo cơ sở cho việc quản lý, điều hành kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường hội nhập quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2001-2005 và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2001-2010.

GIÁM SÁT TRÊN CÁC LĨNH VỰC KINH TẾ-XÃ HỘI

Hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XI được Ủy ban thường vụ Quốc hội tập trung chỉ đạo chặt chẽ. Các đoàn giám sát của Quốc hội đã dành phần lớn thời gian để đi khảo sát thực tế tại địa phương, các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp... để thu thập thông tin, xem xét những vấn đề bức xúc để kịp thời phối hợp với các cơ quan của Chính phủ bàn biện pháp khắc phục, giải quyết. Qua đó hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội ngày càng thiết thực, hiệu quả hơn.

HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI CHUYÊN TRÁCH

Theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội (sửa đổi-năm 2001), tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách ít nhất là 25% tổng số đại biểu Quốc hội.

Việc tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách là nhằm tăng tính chuyên nghiệp, hiệu quả trong hoạt động của Quốc hội.

ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG CỦA QUỐC HỘI

Theo Quy chế hoạt động được thông qua tại Kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XI, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp nhận và tổng hợp ý kiến của cử tri do đại biểu Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận gửi đến, để báo cáo với Quốc hội.

TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG SONG PHƯƠNG VÀ ĐA PHƯƠNG

Hoạt động đối ngoại song phương của Quốc hội khóa XI tập trung củng cố phát triển quan hệ với nghị viện các nước trong khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á, đẩy mạnh quan hệ với Hoa Kỳ, Nghị viện châu Âu và Nghị viện nhiều nước thuộc Liên minh châu Âu.

Quan hệ truyền thống với nghị viện các nước Trung và Đông Âu cũng được củng cố và đẩy mạnh bên cạnh việc phát triển quan hệ với nghị viện các nước khu vực châu Phi và Trung, Nam Mỹ.

Về quan hệ đa phương, Quốc hội khóa XI đã đóng góp tích cực vào hoạt động của các diễn đàn liên nghị viện mà Quốc hội Việt Nam là thành viên, chủ động đề xuất các sáng kiến, đưa ra các khuyến nghị nhằm thúc đẩy sự hợp tác có hiệu quả. Quốc hội Việt Nam khóa XI đăng cai tổ chức nhiều hội nghị quan trọng.

Quốc hội khóa XI đã thể hiện vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa đường lối đổi mới, đẩy mạnh xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho sự hội nhập quốc tế./.

Theo Vietnamplus.vn

https://www.vietnamplus.vn/quoc-hoi-khoa-xi-doi-moi-manh-me-hoat-dong-lap-phap-post1096845.vnp