Những quy định mới đáng chú ý có hiệu lực từ tháng 2
(Dân trí) - Những quy định mới về xử phạt mua bán vàng, ngoại tệ trái phép; quyết toán thuế; quảng cáo video trên mạng; phạt nặng vi phạm hành chính về quyền tác giả… sẽ có hiệu lực từ tháng 2.
Mua bán vàng trái phép sẽ bị phạt 400 triệu đồng và tịch thu
Nghị định 340/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng có hiệu lực từ ngày 9/2. Đây được xem là “lá chắn” pháp lý mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm chấn chỉnh các hoạt động vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, đặc biệt là thị trường vàng và ngoại hối.
Đáng chú ý nhất, Nghị định 340 áp dụng mức phạt “kịch khung” 300-400 triệu đồng đối với các hành vi sản xuất hoặc kinh doanh vàng miếng không có giấy phép. Mức phạt này cũng được áp dụng cho hoạt động xuất nhập khẩu vàng trái phép hoặc kinh doanh các loại vàng khác khi chưa được cơ quan quản lý chấp thuận.
Nghị định 340 áp dụng mức phạt “kịch khung” 300-400 triệu đồng đối với các hành vi sản xuất hoặc kinh doanh vàng miếng không có giấy phép (Ảnh: Thành Đông).
Bên cạnh phạt tiền, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc như: Tịch thu tang vật (vàng vi phạm); đình chỉ hoạt động mua bán vàng 6-9 tháng; thu hồi giấy phép kinh doanh trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần.
Để thúc đẩy đề án thanh toán không dùng tiền mặt, Nghị định 340 nêu rõ mức phạt 10-20 triệu đồng đối với hành vi mua bán vàng nhưng không thực hiện giao dịch qua tài khoản ngân hàng. Đây là bước đi đồng bộ với lộ trình thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia mà Chính phủ đang quyết liệt triển khai.
Trong lĩnh vực ngoại hối, Nghị định 340 thiết lập một hệ thống phân loại mức phạt dựa trên giá trị giao dịch và mức độ vi phạm. Mức phạt cao nhất cho cá nhân mua bán ngoại tệ trái phép hiện lên đến 250 triệu đồng.
Đối với các giao dịch nhỏ lẻ dưới 1.000 USD, người vi phạm lần đầu sẽ bị cảnh cáo, nếu tái phạm mức phạt sẽ từ 10 đến 20 triệu đồng…
Giới hạn trạng thái vàng của tổ chức tín dụng
Thông tư số 82/2025 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ ngày 12/2.
Giới hạn trạng thái vàng cuối ngày của tổ chức tín dụng được xác định chặt chẽ trên cơ sở vốn tự có. Cụ thể, các tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng chỉ được duy trì trạng thái vàng tối đa 5% so với vốn tự có.
Trong khi đó, các tổ chức được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng không được vượt quá 2% vốn tự có, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định.
Vốn tự có làm căn cứ tính toán là vốn của tháng liền kề trước kỳ báo cáo, xác định theo quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.
Mặt hàng vàng được doanh nghiệp bày bán (Ảnh minh họa: Thành Đông).
Thông tư quy định tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm, qua đó hạn chế tình trạng đầu cơ, sử dụng đòn bẩy quá mức và rủi ro mất cân đối tài chính. Trong trường hợp đặc biệt, tổ chức tín dụng chỉ được phép duy trì trạng thái vàng ngoài giới hạn khi có sự chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Có nhiều nguồn thu nhập được quyết toán thuế ở nơi có thu nhập cao nhất
Từ ngày 14/2, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên sẽ nộp hồ sơ khai quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm.
Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất trong năm và các khoản thu này bằng nhau, cá nhân được lựa chọn nộp hồ sơ quyết toán tại một trong những cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả các nguồn thu nhập đó.
Đây là những quy định mới đáng chú ý tại Nghị định 373/2025 sửa đổi Nghị định 126/2020 quy định chi tiết Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ 14/2.
Đối với trường hợp cá nhân nộp hồ sơ khai quyết toán thuế không đúng địa điểm theo quy định, cơ quan thuế đã tiếp nhận hồ sơ sẽ căn cứ dữ liệu trên hệ thống quản lý ngành thuế để hỗ trợ chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế có thẩm quyền, bảo đảm việc quyết toán thuế được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Nghị định 373 đã cập nhật quy định về khai thuế thu nhập cá nhân theo quý. Theo đó, người nộp thuế đang thực hiện khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng sẽ được lựa chọn khai theo quý nếu đáp ứng đủ điều kiện khai thuế giá trị gia tăng theo quý.
Quảng cáo video trên mạng phải cho tắt sau 5 giây
Từ ngày 15/2, người dùng có thể tắt quảng cáo video sau tối đa 5 giây. Đây là thông tin đáng chú ý tại Nghị định 342/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo.
Theo Nghị định 342, thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa là 5 giây đối với quảng cáo dưới dạng chuỗi hình ảnh chuyển động, video. Điều đó đồng nghĩa các nền tảng trực tuyến không được phép bắt buộc người dùng phải chờ đợi quá 5 giây để tắt video quảng cáo.
Quy định mới yêu cầu tính năng, biểu tượng để tắt quảng cáo phải bảo đảm việc quảng cáo được tắt chỉ với một lần tương tác; không có biểu tượng tắt quảng cáo giả hoặc biểu tượng tắt quảng cáo khó phân biệt, khó xác định.
Các nền tảng phải bố trí biểu tượng và hướng dẫn quy trình để người sử dụng thông báo nội dung quảng cáo vi phạm pháp luật và lựa chọn từ chối, tắt hoặc không tiếp cận xem quảng cáo không phù hợp.
Quy định tắt quảng cáo sau 5 giây của Việt Nam lan truyền trên mạng xã hội X, thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng quốc tế (Ảnh: Thanh Bình).
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Công an sẽ triển khai các biện pháp kỹ thuật ngăn chặn quảng cáo, dịch vụ vi phạm pháp luật và xử lý theo quy định pháp luật.
Doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet có trách nhiệm ngăn chặn truy cập các quảng cáo, dịch vụ vi phạm pháp luật chậm nhất là 24 giờ kể từ khi có yêu cầu của cơ quan chức năng.
Phạt nặng vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan
Nghị định 341/2025 của Chính phủ quy định rõ những hành vi bị xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan (có hiệu lực từ 15/2) nêu rõ mức phạt tiền tối đa với cá nhân lên đến 250 triệu đồng và 500 triệu đồng đối với tổ chức.
Với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền đối với tổ chức gấp hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Các đối tượng là hộ kinh doanh, hộ gia đình hoặc cộng đồng dân cư khi vi phạm bị áp dụng mức phạt tương đương với cá nhân.
Bên cạnh phạt tiền, tùy vào tính chất và mức độ nghiêm trọng, đối tượng vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hóa vi phạm; tước quyền sử dụng thẻ giám định viên hoặc giấy chứng nhận tổ chức giám định quyền tác giả 1-3 tháng.
Nhằm đảm bảo minh bạch khi thực thi, Nghị định 341 đã chi tiết hóa mức xử phạt đối với 35 nhóm hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Trong đó, hành vi xâm phạm quyền đặt tên, đứng tên trên tác phẩm bị phạt 1-30 triệu đồng; hành vi xâm phạm quyền công bố tác phẩm bị phạt 10-20 triệu đồng; xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm có mức phạt 20-40 triệu đồng.
Các hành vi phổ biến như sao chép tác phẩm hoặc phân phối bản gốc, bản sao tác phẩm đến công chúng mà không xin phép có mức phạt dao động 5-100 triệu đồng. Riêng hành vi xâm phạm quyền phát sóng, truyền đạt tác phẩm bị phạt 30-50 triệu đồng.
