Nghị định 46 về an toàn thực phẩm đã được thẩm định như thế nào?

Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp vừa dẫn thông tin bà Nguyễn Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, nói về quá trình xây dựng, thẩm định Nghị định 46/2026 hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm gây ồn ào dư luận thời gian qua.

Về trình tự, thủ tục ban hành nghị định, bà Hạnh cho biết ngày 19/11/2025 Bộ Y tế có tờ trình gửi Chính phủ, nêu rõ "do dự thảo sửa đổi, bổ sung có tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm" nên cơ quan này đã chú trọng tham vấn, lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động trực tiếp.

Trong đó, Bộ Y tế đã tổ chức nhiều hội thảo, đối thoại với các hiệp hội, hội, doanh nghiệp thực phẩm, các tổ chức quốc tế trong nước có liên quan.

Thông báo ngày 2/2/2026 của Văn phòng Chính phủ nhận định, Nghị định 46/2026 được Chính phủ ban hành sau quá trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá chính sách kỹ lưỡng, có sự đồng thuận rất cao của các Bộ, ngành với phương châm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý an toàn thực phẩm, bảo đảm tốt nhất sức khỏe người dân, theo bà Hạnh.

“Có thể nói, quá trình soạn thảo, xây dựng Nghị định số 46/2026 bảo đảm tuân thủ đúng quy định trình tự, thủ tục quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật”, bà Hạnh thông tin.

Để đánh giá tính khả thi của Nghị định 46/2026, bà Hạnh cho rằng cần có cái nhìn tổng thể và toàn diện. Bên cạnh việc phân tích các quy định cụ thể trong từng điều khoản, cần phải xem xét những điều kiện bảo đảm cho việc thực thi hiệu quả nghị định này.

Các yếu tố then chốt bao gồm nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, cũng như việc kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết. Đây là nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của các Bộ, ngành có liên quan.

Sau khi xuất hiện vướng mắc trong thực thi, bà Hạnh cho biết Bộ Tư pháp đã ban hành công văn gửi Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính đề nghị chủ động tháo gỡ khó khăn, ách tắc cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến nhập khẩu hàng hóa.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, các Bộ cần báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét, xử lý theo quy định. Song song với đó, Bộ Tư pháp cũng cử đại diện tham gia kịp thời các cuộc họp liên ngành để cùng tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Kết quả cho thấy, những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ Nghị định 46/2026 chủ yếu thuộc về quá trình tổ chức thực hiện các quy định về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành nghị quyết về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm cho đến hết ngày 15/4. Các văn bản này sẽ tiếp tục có hiệu lực từ ngày 16/4.

Bộ trưởng Tư pháp: Tuyệt đối không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng

Ngày 9/2, lãnh đạo Bộ Tư pháp chủ trì hội nghị về giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chia sẻ, công tác xây dựng pháp luật thời gian qua vô cùng nặng nề, áp lực về tiến độ, số lượng văn bản phải rà soát và xây dựng rất lớn. Đó là chưa kể tính chất phức tạp của các chính sách mới trong bối cảnh thay đổi về tổ chức bộ máy cũng như định hướng quản lý.

Ông Ninh ghi nhận và đánh giá cao sự cố gắng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong Bộ Tư pháp, các đơn vị chuyên môn đã nỗ lực “giữ nhịp” để đảm bảo công việc trôi chảy. 

Qua bài học thực tiễn điển hình vừa qua, Bộ trưởng Tư pháp yêu cầu chấn chỉnh ngay lập tức một số vấn đề. Trong đó phải xác định rõ vai trò “người gác cổng”, Bộ Tư pháp là chốt chặn cuối cùng về pháp lý của Chính phủ, tuyệt đối không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng.

Người đứng đầu Bộ Tư pháp yêu cầu đổi mới chất lượng báo cáo thẩm định, trong đó phải “soi” thật kỹ báo cáo đánh giá tác động (RIA), báo cáo thẩm định phải thể hiện rõ chính kiến của cơ quan thẩm định.

Nhấn mạnh công việc phía trước còn rất nhiều và áp lực, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh mong đội ngũ cán bộ thay đổi tư duy, làm việc thực chất, quyết liệt hơn nữa để khẳng định vị thế cơ quan “gác cổng” tin cậy của Chính phủ.

Để khắc phục tồn tại và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật thời gian tới, Bộ trưởng Ninh đề nghị bám sát Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, kiên quyết hạn chế tối đa việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn khi không thực sự cần thiết, không đủ điều kiện.

Với hồ sơ thẩm định, các đơn vị cần chấm dứt tình trạng nể nang. Nếu hồ sơ gửi đến thiếu các tài liệu bắt buộc như báo cáo đánh giá tác động (RIA), bản tổng hợp giải trình tiếp thu, ý kiến của các Bộ, ngành liên quan... thì kiên quyết trả lại hồ sơ, không thể thẩm định trên một bộ hồ sơ “rỗng”.

Yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của hội đồng thẩm định, Bộ trưởng Tư pháp chỉ đạo mở rộng đối tượng tham gia, dứt khoát phải mời đại diện các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản.

Báo cáo thẩm định không được chung chung, mà phải đi sâu vào tính khả thi và điều kiện bảo đảm thi hành. Khi thẩm định, Bộ trưởng Tư pháp nhấn mạnh phải đặt câu hỏi: Quy định này ban hành ra thì nguồn lực ở đâu để thực hiện? Ngân sách nào chi trả? Bộ máy nào vận hành?...

Bộ trưởng Tư pháp gợi ý nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào việc rà soát, đối chiếu văn bản pháp luật, phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo. Về kinh phí, cơ quan này sẽ ưu tiên bố trí hoặc các đơn vị chủ động đề xuất từ nguồn kinh phí xây dựng pháp luật.