Luật Đô thị đặc biệt TPHCM: Đề xuất không hình sự hóa thử nghiệm thất bại

Tại hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp, tập đoàn trong và ngoài nước về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt của TPHCM sáng 27/5, TS Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM, đã chia sẻ góc nhìn của các doanh nghiệp trong việc hoạch định chính sách phát triển thành phố.

Theo vị chuyên gia, Điểm quan trọng nhất của Luật Đô thị đặc biệt không nằm ở việc TPHCM được thêm bao nhiêu cơ chế, mà nằm ở việc thành phố có đủ năng lực thể chế để cạnh tranh với các siêu đô thị trong khu vực hay không. Hiện tại, thành phố có quy mô ở tầm siêu đô thị, nhưng mô hình quản trị vẫn mang nặng tư duy của một đô thị hành chính truyền thống.

"Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt lần này có một bước tiến rất đáng chú ý khi lần đầu tiên đặt ra tư duy phân quyền triệt để, toàn diện và nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt khi có xung đột pháp luật. Đây là tư duy rất đúng, một siêu đô thị không thể phát triển nếu mọi quyết định đều phải quay về mô hình xin - chờ - hướng dẫn”, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM nhìn nhận.

TS Đinh Hồng Kỳ cũng nêu thực trạng, nhiều năm qua, TPHCM không thiếu doanh nghiệp muốn đầu tư, không thiếu ý tưởng lớn, không thiếu nguồn vốn xã hội. Điều địa phương còn thiếu là tốc độ chuyển hóa quyết định thành hành động.

Do đó, Luật Đô thị đặc biệt cần chuyển mạnh từ tư duy “kiểm soát quy trình” sang “quản trị theo kết quả”. Thay vì quản lý bằng hồ sơ giấy và thủ tục phân mảnh, TPHCM cần được phép xây dựng một nền hành chính số thực chất, hệ dữ liệu dùng chung, một đầu mối xử lý và cơ chế truy trách nhiệm theo thời hạn xử lý công việc.

Đối với các doanh nghiệp, thành phố cần chuyển từ công tác quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ. Trong đó, doanh nghiệp tuân thủ tốt phải được giảm thanh tra, dữ liệu đã có thì không yêu cầu nộp lại, thủ tục quá hạn phải có cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm.

TS Đinh Hồng Kỳ góp ý, Luật Đô thị đặc biệt nên có một chương hoặc mục riêng về cơ chế thử nghiệm chính sách có kiểm soát. Trong đó có thử nghiệm theo không gian địa lý, theo ngành nghề mới có thời hạn, cơ chế miễn trừ pháp lý có kiểm soát, cơ chế thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa và cơ chế đánh giá theo dữ liệu thật.

"Nếu Luật chỉ dừng ở việc bổ sung thêm vài cơ chế ưu đãi thì đầu tàu kinh tế TPHCM có thể sẽ tiếp tục chạy nhanh nhưng trên đường ray cũ. Nếu luật tạo được quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh, nền hành chính số dựa trên dữ liệu và môi trường thể chế đủ mở cho đổi mới sáng tạo, thì TPHCM có cơ hội chuyển sang một đường ray phát triển mới cho giai đoạn vài thập niên tới", Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM nhận định.