Becamex đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TPHCM

Tại hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp, tập đoàn trong và ngoài nước về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt của TPHCM sáng 27/5, ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex, đã chia sẻ về những đề xuất, hiến kế cho lãnh đạo thành phố trong quá trình xây dựng đạo luật mới.

Theo đại diện Tập đoàn Becamex, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TPHCM là đặc biệt quan trọng trong thời điểm hiện tại. Đặc biệt trong bối cảnh, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới với nhiều định hướng và mục tiêu lớn.

Theo đó, Nghị quyết 09 đã nhấn mạnh vai trò kinh tế của Nhà nước, yêu cầu nâng cao hiệu quả đối với các lĩnh vực then chốt. Doanh nghiệp Nhà nước không chỉ là một chủ thể kinh doanh mà còn công cụ để Nhà nước phát triển các lĩnh vực chung cho địa phương như kinh doanh, kinh tế, hạ tầng, logistics, khu công nghiệp, y tế, giáo dục và các công trình trọng điểm.

"Nếu doanh nghiệp vẫn phải xin ý kiến từng giao dịch, từng khoản đầu tư, từng phương án tăng vốn sẽ khó đáp ứng với yêu cầu của siêu đô thị và cạnh tranh quốc tế. Dự thảo luật cần bổ sung các nhóm nội dung về đầu tư, vốn, và các cơ chế thử nghiệm liên quan đến doanh nghiệp Nhà nước mà không bị giới hạn bởi ngành nghề, lĩnh vực", đại diện doanh nghiệp bày tỏ.

Đại diện Tập đoàn Becamex phân tích, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt hiện tại nhìn nhận mô hình TOD (phát triển đô thị theo trục giao thông) chủ yếu gắn với đường sắt, đường sắt đô thị (metro). Dự thảo luật cần xác định việc phát triển mô hình TOD là công cụ tổ chức lại không gian phát triển để tái thiết đô thị, tạo nguồn lực tài chính phát triển hạ tầng.

Becamex đề xuất bổ sung quy định áp dụng mô hình TOD đối với các tuyến đường sắt quốc gia đi qua TPHCM theo các cơ chế tương tự như đối với hệ thống đường sắt đô thị. Đồng thời, luật mới cần cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng cơ sở sản xuất cũ, gây ô nhiễm, không phù hợp quy hoạch, chợ truyền thống xuống cấp, công trình, đất dôi dư để phát triển TOD nhằm tối ưu hóa giá trị đất đai.

Tại hội thảo, lãnh đạo Tập đoàn Becamex cũng đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TPHCM. Khu vực này cần có các cơ chế đặc biệt được phép chủ động thực hiện các mô hình quản trị và giải pháp quản lý có giá trị cao đã được kiểm chứng thành công, thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thành phố.

"Sau sáp nhập, TPHCM trở thành siêu đô thị lớn nhất Việt Nam, là cơ hội lịch sử để định vị trung tâm khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo của khu vực. Tuy nhiên, các chính sách hiện hành tiếp cận từng phần, chưa đủ tạo đột phá có tính hệ thống cho hệ sinh thái công nghệ cao, vốn đòi hỏi đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, tài chính, hải quan, dữ liệu, sở hữu trí tuệ", đại diện Becamex phân tích.

Khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TPHCM hướng tới mục tiêu nâng cao vị thế của thành phố trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, chuyển từ gia công sang thiết kế sang sản xuất công nghệ cao. Đây cũng là nơi để TPHCM phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài.

Xa hơn, mô hình này sẽ tạo nền tảng giải quyết các thách thức phát triển, trở thành phòng thí nghiệm thể chế quốc gia, thử nghiệm các cơ chế, chính sách đột phá trước khi nhân rộng ra toàn quốc.