Điểm nghẽn khiến siêu đô thị TPHCM cần một đạo luật riêng

Sáng 4/4, UBND TPHCM phối hợp với Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, chính sách đột phá và không gian phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới. Hội thảo có sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành cùng đại diện lãnh đạo TPHCM và các sở, ban, ngành.

Phát biểu mở đầu hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường thông tin, vừa qua, Bộ Chính trị đã có chủ trương đồng ý tạo điều kiện cho TPHCM tổng kết toàn diện Nghị quyết 31 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến 2030, tầm nhìn 2045. Bộ Chính trị cũng đồng tình để TPHCM xây dựng dự thảo nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31, với tầm nhìn đến năm 2075, kỷ niệm 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

"Đây là cơ sở quan trọng để TPHCM đề xuất, kiến nghị Trung ương, Bộ Chính trị xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, công cụ pháp lý cao, với kỳ vọng tiếp tục phân quyền, tăng quyền để TPHCM tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh, bền vững, đóng góp cho phát triển chung đất nước", Phó Chủ tịch UBND TPHCM nói.

Lãnh đạo UBND TPHCM nhìn nhận, thành phố là đầu tàu kinh tế, trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ, đầu tàu kinh tế và đóng góp 23% GDP cả nước, gần 30% tổng thu ngân sách. Thành phố cũng là đầu mối giao lưu hội nhập quốc tế, đô thị hạt nhân, đô thị trung tâm, cực tăng trưởng, đầu tàu có tính lan tỏa và dẫn dắt cả nước.

Tuy nhiên, địa phương đang đối diện với khó khăn, điểm nghẽn là quy mô kinh tế ngày càng lớn, vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc kinh tế quốc gia, khu vực, nhưng điều kiện, khung thể chế quản trị chưa đáp ứng yêu cầu. Cơ chế quản lý hiện hành vẫn được áp dụng với khung chung với các địa phương, chưa phản ánh đúng tính chất đặc thù, vai trò, tầm vóc và tính chất của một siêu đô thị đặc biệt.

"TPHCM xác định rõ yêu cầu không chỉ hoàn thiện thể chế, không phải thêm cơ chế đặc thù như các nghị quyết trước đây, mà phải luật hóa các nghị quyết, nội dung quy định ở mức độ cao nhất, đủ sức giải phóng nguồn lực phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới", lãnh đạo UBND TPHCM phát biểu.

Trong đó, thành phố xác định 3 nguyên tắc để tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các vấn đề liên quan Luật Đô thị đặc biệt là chính quyền thành phố được trao quyền tự chủ, toàn diện các lĩnh vực để thực thi quyền quản trị theo phương châm địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm; luật hóa các vấn đề thực tiễn đòi hỏi nhưng chưa có hành lang pháp lý, từ những vướng mắc thực tế, điểm nghẽn quản lý không gian ngầm, tài sản công, các dự án đường sắt đô thị, hoạt động các điểm thu hút trung tâm tài chính quốc tế, thu hút nhân tài…; phát huy các cơ chế, điều kiện đặc thù để phát huy bằng quy định pháp luật, để những cơ chế đặc thù, ưu thế của TPHCM phát huy mạnh mẽ thông qua Luật Đô thị đặc biệt.

Qua hội thảo, TPHCM mong muốn nhận góp ý, hiến kế mang tính đột phá, vượt khỏi các cơ chế, chính sách đặc thù hiện hành. Các ý kiến cần làm rõ mô hình thể chế đô thị đặc biệt gắn với phân cấp, phân quyền, trách nhiệm giải trình; chính sách tài chính vượt trội; mở rộng không gian phát triển, liên kết vùng, không gian mặt đất, không gian ngầm và cả không gian tầm thấp.