Ba phương án miễn phí vé xe buýt ở TPHCM

TPHCM đang xây dựng chính sách miễn phí vé xe buýt với mục tiêu giảm chi phí đi lại, thu hút người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng, đồng thời góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm.

Theo dự thảo nghị quyết của HĐND TPHCM (do Sở Xây dựng soạn thảo), có ba phương án triển khai chính sách miễn phí vé xe buýt trên các tuyến được hỗ trợ kinh phí.

Phương án thứ nhất là Nhà nước mua doanh thu các tuyến xe buýt được hỗ trợ kinh phí. Theo cách này, hành khách được sử dụng xe buýt hoàn toàn miễn phí, không cần quét thẻ hay cung cấp định danh điện tử.

Thành phố sẽ chi ngân sách thanh toán cho đơn vị vận tải theo doanh thu hoặc chi phí chuyến xe đã thỏa thuận, dựa trên dữ liệu giám sát hành trình như GPS, camera và số chuyến thực tế khai thác.

Phương án thứ hai là thanh toán doanh thu bán vé dựa trên giá vé bình quân của từng tuyến. Cơ chế này vẫn giữ nguyên hệ thống vé, nhưng Nhà nước sẽ bù phần doanh thu bán vé cho đơn vị vận tải theo mức giá vé trung bình đã xác định, qua đó đảm bảo hành khách không phải chi trả khi sử dụng dịch vụ.

Phương án thứ ba là dùng ngân sách chi trả trực tiếp tiền vé cho hành khách. Người dân khi đi xe buýt vẫn phải thực hiện quét thẻ, mã QR hoặc các hình thức định danh điện tử.

Hệ thống ghi nhận lượt đi, nhưng không thu tiền, toàn bộ chi phí được ngân sách thanh toán lại cho đơn vị vận tải dựa trên dữ liệu hành khách thực tế.

Về kinh phí dự kiến, phương án 1 có mức chi khoảng 358 tỷ đồng, phương án 2 là 621 tỷ đồng và phương án 3 khoảng 627 tỷ đồng.

Trên cơ sở đánh giá ưu, nhược điểm của từng phương án, Sở Xây dựng đề xuất lựa chọn phương án 3 để triển khai thực hiện khi nghị quyết được thông qua.

Sở Xây dựng ước tính tổng kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ 100% giá vé cho hành khách sử dụng xe buýt là khoảng 930 tỷ đồng (cho 8 tháng còn lại của năm 2026).