Vì sao Mỹ hủy kế hoạch tuần tra trên Biển Đông để ưu tiên bãi cạn Scarborough?

Dân trí Tờ Wall Street Journal của Mỹ ngày 26/4 dẫn một nguồn tin chính phủ khẳng định, thay vì tiến hành tuần tra trên biển nhằm thực thi quyền tự do hàng hải ở Biển Đông như kế hoạch, Mỹ lựa chọn tập trung cho hoạt động tuần tra trên không quanh bãi cạn Scarborough mà Trung Quốc bị nghi chuẩn bị lập tiền đồn ở đây.
>>Mỹ, Nhật Bản và Australia “thách thức” tuyên bố vô lý của Trung Quốc ở Biển Đông
>>Tổng thống Obama: Trung Quốc hành xử như đứa trẻ to xác ở Biển Đông
>>Âm mưu của Trung Quốc trên bãi cạn Scarborough trên Biển Đông

Thời gian qua, Trung Quốc đã không ngừng mở rộng và xây dựng các đảo nhân tạo phi pháp trên quần đảo Trường Sa. Tuy nhiên, quân đội Mỹ khoảng một tháng trước đã ghi nhận sự xuất hiện của các tàu Trung Quốc, thực hiện hoạt động khảo sát quanh bãi cạn Scarborough, cách xa quần đảo Trường Sa, Wall Street Journal đưa tin.

Mỹ đã cam kết thực hiện các chiến dịch tự do đi lại trên Biển Đông một cách thường kỳ. (Ảnh: ST)
Mỹ đã cam kết thực hiện các chiến dịch tự do đi lại trên Biển Đông một cách thường kỳ. (Ảnh: ST)

Bãi cạn này nằm cách bờ biển Philippines, một đồng minh của Mỹ, chừng 120 hải lý, và cách thủ đô Manila chỉ 200 hải lý. Trong khi vị trí này cách điểm gần nhất tại đại lục Trung Quốc tới 470 hải lý.

“Hạ nhiệt căng thẳng”

Theo các nguồn tin quân sự Mỹ, trước tình hình trên, Mỹ đã thực hiện 3 chuyến tuần tra trên không gần bãi cạn Scarborough, trong đó có các đợt tuần tra ngày 19 và 21/4.

Chuyến bay tuần tra đầu tiên, với thông điệp gửi tới Bắc Kinh rằng bãi cạn này là trọng tâm trong an ninh hàng hải khu vực, được thực hiện chỉ 4 ngày sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter công bố một loạt các cuộc tuần tra chung với Philippines. Trong một bản tin mới đây, Không quân Mỹ xác nhận các chuyến bay trên được thực hiện ngày 19/4.

“Công việc của chúng tôi là đảm bảo các khu vực trên biển và trên không luôn trong trạng thái mở theo đúng luật pháp quốc tế. Điều này cực kỳ quan trọng, bởi kinh tế quốc tế phụ thuộc vào điều đó- tự do thương mại phụ thuộc vào khả năng của chúng ta trong việc vận chuyển hàng hóa”, đại tá Larry Card, Tư lệnh lực lượng Không quân, thuộc Bộ chỉ huy Không quân Thái Bình Dương, đơn vị thực hiện các chuyến bay cho biết.

“Không có quốc gia nào ở thời điểm này mà nền kinh tế không phụ thuộc vào sự thịnh vượng về kinh tế của các quốc gia khác”, ông Card nhấn mạnh.

Bắc Kinh trong ngày thứ Hai đã lên án các chuyến bay tuần tra của Mỹ, với khẳng định Bãi cạn Scarborough, mà nước này gọi là đảo Hoàng Nham, là “lãnh thổ không thể tách rời” của Trung Quốc.

Theo một quan chức cấp cao của Mỹ, những tuần gần đây nước này đã tìm cách “hạ nhiệt căng thẳng” quanh Scarborough. Và do đó, một cuộc tuần tra “tự do đi lại” trên Biển Đông đã bị hủy, dù từng được lên kế hoạch diễn ra trong tháng này.

Dù vậy, các cuộc tuần tra trên không của Mỹ tuần trước đã khiến căng thẳng gia tăng trở lại, và có thể dẫn tới việc Trung Quốc tăng cường hoạt động tại đây, các nhà phân tích an ninh Trung Quốc nhận định

Toan tính của người Mỹ

Theo tờ The Diplomat, bối cảnh quanh việc Mỹ hủy kế hoạch thực thi tự do đi lại trên Biển Đông đến nay chưa rõ ràng, nhưng nhiều khả năng có thể Washington muốn kiểm soát những căng thẳng ngoại giao với Bắc Kinh tại khu vực này.

Thay vì thực hiện một cuộc tuần tra thực thi tự do đi lại nữa và làm gia tăng phản ứng tiêu cực từ Bộ ngoại giao Trung Quốc, chính quyền Obama đã chọn cách thể hiện sự hậu thuẫn với Philippines. Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Ashton Carter hồi đầu tháng đã tới thăm Philippines.

Đây là diễn biến rất đáng chú ý, bởi ông Carter là lãnh đạo cấp cao đầu tiên của Mỹ tới Manila kể từ sau khi Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng (EDCA) giữa hai nước có hiệu lực. Theo thỏa thuận này, các lực lượng Mỹ được phép tiếp cận các căn cứ tại Philippines. Ngoài ra, ông Carter cũng là lãnh đạo đầu tiên của Lầu Năm Góc trực tiếp theo dõi cuộc tập trận quân sự chung Balikatan giữa lực lượng hai nước.

Một bối cảnh khác liên quan đó là lo ngại ngày càng tăng từ phía Mỹ, rằng Trung Quốc sẽ sớm bồi đắp Bãi cạn Scarborough, sau khi chiếm được khu vực này từ Philippines năm 2012.

Với việc hủy bỏ kế hoạch thực thi tự do đi lại trên Biển Đông, Washington đã chuyển sang tuần tra trên không. Mới đây các chiến đấu cơ A-10 Thunderbolt và trực thăng HH-60 Pave Hawk đã được Mỹ triển khai tới căn cứ gần bãi cạn Scarborough.

Động thái này phần nào làm suy yếu những cam kết trước đây của các quan chức Mỹ, bao gồm cả Bộ trưởng Carter, rằng các chuyến thực thi tự do đi lại trên Biển Đông sẽ trở thành hoạt động thường kỳ. Đồng thời nó cũng hé lộ căng thẳng giữa Lầu Năm Góc và Nhà Trắng vẫn đang tiếp diễn, quanh việc cái giá Mỹ sẵn sàng trả tại Biển Đông, khi tính tới mối quan hệ song phương rộng lớn hơn với Trung Quốc.

Ngoài ra, có khả năng những căng thẳng gần đây quanh Bãi cạn Scarborough cùng thông tin Trung Quốc đang khảo sát để tiến hành bồi đắp đảo có thể là một dạng thông tin đánh lạc hướng. Trung Quốc có nhiều lý do để tránh bồi đắp tại khu vực này.

Với việc phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực Liên Hợp Quốc sắp được công bố, có khả năng trong tháng 6, Bắc Kinh sẽ chịu tổn thất nhất định về uy tín. Mặc dù Trung Quốc không công nhận phán quyết của tòa, cũng ít có lí do để họ khiến những tai tiếng thêm trầm trọng với hoạt động bồi đắp mới tại bãi cạn Scarborough. Khác với khu vực quần đảo Trường Sa, nơi Trung Quốc hiện diện từ những năm 1980, Bãi cạn Scarborough đã bị Bắc Kinh dùng vũ lực cưỡng đoạt của một bên tuyên bố chủ quyền khác.

Thanh Tùng

Theo WSJ, Diplomat

MỚI NHẤT
Nghị sỹ Mỹ hối thúc tuần tra Biển Đông thường xuyên
Nghị sỹ Mỹ hối thúc tuần tra Biển Đông thường xuyên

(Dân trí) - Các nghị sỹ Mỹ ngày 27/4 đã hối thúc chính quyền của Tổng thống Barack Obama triển khai thêm các hoạt động tuần tra bảo đảm tự do hàng hải tại Biển Đông...

Thứ năm, 28/04/2016 - 09:10

Trung Quốc dọa trả đũa Úc vì mua tàu ngầm Pháp
Trung Quốc dọa trả đũa Úc vì mua tàu ngầm Pháp

(Dân trí) - Qua báo chí chính thống, Bắc Kinh đe dọa sẽ “tăng cường khả năng phản công” nếu quyền lợi của Trung Quốc bị Úc sử dụng hạm đội tàu ngầm tàng hình mua của Pháp "xâm hại".

Thứ năm, 28/04/2016 - 08:58

Donald Trump gọi chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama là “thảm họa”
Donald Trump gọi chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama là “thảm họa”

(Dân trí) - Ứng cử viên tổng thống đang dẫn đầu của đảng Cộng hòa Donald Trump đã gọi những chính sách của Tổng thống Obama là “một thảm họa hoàn toàn” trong bài phát biểu về chính sách đối ngoại ở Washington (Mỹ) hôm 28/4.

Thứ năm, 28/04/2016 - 08:24

Cựu Thủ tướng Ukraine Yatsenyuk "biến mất" bí ẩn
Cựu Thủ tướng Ukraine Yatsenyuk "biến mất" bí ẩn

(Dân trí) - Ông Arseny Yatsenyuk - cựu Thủ tướng Ukraine - đã không xuất hiện trước công chúng kể từ sau khi ông từ chức hồi đầu tháng này. Truyền thông Nga cho rằng, rất có thể ông Yatsenyuk đã trốn sang Argentina.

Thứ năm, 28/04/2016 - 07:34

Nga tiêu diệt hơn 29.000 mục tiêu khủng bố tại Syria
Nga tiêu diệt hơn 29.000 mục tiêu khủng bố tại Syria

(Dân trí) - Máy bay chiến đấu Nga đã tiêu diệt hơn 29.000 mục tiêu khủng bố ở Syria trong gần 7 tháng triển khai chiến dịch không kích chống khủng bố tại nước này, tờ Sputnik dẫn nguồn tin từ Bộ Tổng tham mưu Nga hôm 27/4 cho hay.

Thứ năm, 28/04/2016 - 07:18

Ông Putin ra “tối hậu thư” sau vụ hoãn phóng tên lửa từ sân bay vũ trụ mới
Ông Putin ra “tối hậu thư” sau vụ hoãn phóng tên lửa từ sân bay vũ trụ mới

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo sẽ bỏ tù bất cứ quan chức nào chịu trách nhiệm về việc khiến vụ phóng tên lửa Soyuz đầu tiên từ sân bay vũ trụ Vostochny bị hoãn lại vào phút chót.

Thứ năm, 28/04/2016 - 07:01

Israel ngư ông đắc lợi khi Nga-Mỹ vướng ở Syria?
Israel ngư ông đắc lợi khi Nga-Mỹ vướng ở Syria?

Israel đã khôn khéo lựa chọn thời điểm cả Nga và Mỹ còn vướng ở Syria để đưa ra các tuyên bố chủ quyền tại cao nguyên Golan.

Thứ tư, 27/04/2016 - 11:00

Mỹ có thể dỡ bỏ hoàn toàn cấm vận vũ khí với Việt Nam khi ông Obama sang thăm
Mỹ có thể dỡ bỏ hoàn toàn cấm vận vũ khí với Việt Nam khi ông Obama sang thăm

(Dân trí) - Trong một động thái mang tính lịch sử, chính phủ Mỹ có thể cân nhắc dỡ bỏ hoàn toàn cấm vận vũ khí với Việt Nam vào thời điểm Tổng thống Barack Obama thăm chính thức Việt Nam vào tháng tới, tạp chí Diplomat dẫn nguồn thạo tin ngày 27/4 cho biết.

Thứ tư, 27/04/2016 - 09:01

Biển Đông không phải là bất động sản độc quyền
Biển Đông không phải là bất động sản độc quyền

Biển Đông ngày càng dậy sóng, với mối quan hệ căng thẳng đang leo thang giữa Trung Quốc và các nước láng giềng, nảy sinh xung quanh tranh chấp chủ quyền đối với các đảo, rạn san hô, hay bãi đá ở vùng biển giàu tài nguyên này.

Thứ tư, 27/04/2016 - 09:00

Nga điều "huyền thoại đánh chặn" MiG-31 tới Bắc Cực
Nga điều "huyền thoại đánh chặn" MiG-31 tới Bắc Cực

Phó tư lệnh Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga (VKS) mới đây cho biết, nước này đã triển khai các hệ thống tên lửa/pháo phòng không Pantsir- S1 và đang cân nhắc điều động các máy bay đánh chặn MiG-31 tới Bắc Cực.

Thứ tư, 27/04/2016 - 08:00

Triều Tiên xây bản sao Phủ Tổng thống Hàn Quốc để tấn công giả định
Triều Tiên xây bản sao Phủ Tổng thống Hàn Quốc để tấn công giả định

(Dân trí) - Hàn Quốc ngày 27/4 cho biết Triều Tiên đang chuẩn bị cho nổ tung một tổ hợp có hình dáng giống với “Nhà Xanh”, tức Phủ Tổng thống Hàn Quốc, tại một khu vực ở gần thủ đô Bình Nhưỡng.

Thứ tư, 27/04/2016 - 06:55

Biệt kích phương Tây dùng tên lửa bắn nổ "xe bom điên" của IS
Biệt kích phương Tây dùng tên lửa bắn nổ "xe bom điên" của IS

Những người lính đặc nhiệm phương Tây đã có liên quan tới một vụ bắn tên lửa Javelin triệt hạ một chiếc xe bom của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria.

Thứ tư, 27/04/2016 - 05:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ, Nhật Bản và Australia “thách thức” tuyên bố vô lý của Trung Quốc ở Biển Đông
Mỹ, Nhật Bản và Australia “thách thức” tuyên bố vô lý của Trung Quốc ở Biển Đông

Quân đội Mỹ đã triển khai thêm tàu chiến ở Biển Đông và tuyên bố thách thức những động thái của Trung Quốc nhằm hiện thực hóa yêu sách “đường lưỡi bò” ở vùng biển này. Trong khi đó, giới chức Nhật Bản, Australia cũng bày tỏ những lo ngại về an ninh tại Biển Đông.

Thứ tư, 27/04/2016 - 04:00

Công chức Venezuela chỉ làm việc 2 ngày mỗi tuần do thiếu điện
Công chức Venezuela chỉ làm việc 2 ngày mỗi tuần do thiếu điện

(Dân trí) - Chính phủ Venezuela đã quyết định thực thi chế độ làm việc chỉ 2 ngày trong tuần đối với công chức nước này như một biện pháp tạm thời để vượt qua cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, BBC đưa tin ngày hôm nay 27/4.

Thứ tư, 27/04/2016 - 03:54

Siêu tiêm kích F-35 của Mỹ chỉ là “hổ giấy”?
Siêu tiêm kích F-35 của Mỹ chỉ là “hổ giấy”?

(Dân trí) - Trong bối cảnh chương trình phát triển siêu máy bay chiến đấu F-35 gây nhiều tranh cãi, giới chức Lầu Năm Góc đã phải có phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ về các lỗi hệ thống vốn khiến dự án phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 lớn nhất thế giới đối mặt với nguy cơ thất bại.

Thứ tư, 27/04/2016 - 03:06

Trận chiến Aleppo: Nga-Assad đợi hòa đàm vỡ để tấn công?
Trận chiến Aleppo: Nga-Assad đợi hòa đàm vỡ để tấn công?

Cả Nga và quân đội Syria đều đang tập trung lực lượng tại Aleppo để chuẩn bị cho một cuộc tổng tấn công sau khi đàm phán hòa bình thất bại.

Thứ tư, 27/04/2016 - 01:00

“Ông Kim Jong-un ra lệnh phóng tên lửa khi tức giận”
“Ông Kim Jong-un ra lệnh phóng tên lửa khi tức giận”

(Dân trí) - Quyết định phóng tên lửa gần đây của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un là hoàn toàn bộc phát khi ông tức giận với chính sách của Mỹ, cựu đầu bếp Nhật Bản Kenji Fujimoto cho biết.

Thứ tư, 27/04/2016 - 12:24

Đưa quân đến Syria, Mỹ lặp lại sai lầm ở Iraq và Afghanistan?
Đưa quân đến Syria, Mỹ lặp lại sai lầm ở Iraq và Afghanistan?

Với những gì đã diễn ra ở Iraq và Afghanistan, nhiều người lo ngại Mỹ sẽ lại sa vào một “vũng lầy” khác ở Syria.

Thứ tư, 27/04/2016 - 12:00

Chiến lược xoay trục sang châu Á của Nga thất bại vì Trung Quốc?
Chiến lược xoay trục sang châu Á của Nga thất bại vì Trung Quốc?

(Dân trí) - Những năm gần đây, Nga được cho là đang nỗ lực xoay trục sang châu Á với chính sách tăng cường hợp tác mọi mặt với Trung Quốc. Tuy nhiên, đến nay, chính sách này dường như chưa mang lại lợi ích cho Nga.

Thứ tư, 27/04/2016 - 11:19

Nga và ASEAN đề ra các phương hướng hợp tác quốc phòng
Nga và ASEAN đề ra các phương hướng hợp tác quốc phòng

Trong cuộc họp cấp Bộ trưởng Quốc phòng Nga và các nước Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) diễn ra ngày 26/4 ở thủ đô Moskva của Nga, các nước đã đề ra các phương hướng hợp tác chính.

Thứ tư, 27/04/2016 - 11:10

Thụy Điển cảnh báo nguy cơ IS tấn công thủ đô Stockholm
Thụy Điển cảnh báo nguy cơ IS tấn công thủ đô Stockholm

(Dân trí) - Truyền thông Thụy Điển hôm qua 26/4 đưa tin một số tay súng IS đã tới Thụy Điển và có thể đang âm mưu tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào dân thường ở thủ đô Stockholm.

Thứ tư, 27/04/2016 - 10:54

Trung Quốc ngang ngược "phản pháo" báo cáo về tự do hàng hải của Lầu Năm Góc
Trung Quốc ngang ngược "phản pháo" báo cáo về tự do hàng hải của Lầu Năm Góc

(Dân trí) - Phản ứng với báo cáo của Lầu Năm Góc cho rằng Trung Quốc là mục tiêu hàng đầu trong hoạt động “tự do hàng hải” của Mỹ, Bắc Kinh lặp lại luận điệu cảnh báo Washington “tôn trọng trật tự hàng hải quốc tế và ngừng can dự vào việc của các nước khác”.

Thứ tư, 27/04/2016 - 10:01

Nhiều khả năng chính sách "Tịnh Tiến" sẽ chính thức được thông qua
Nhiều khả năng chính sách "Tịnh Tiến" sẽ chính thức được thông qua

(Dân trí) - Triều Tiên ngày 27/4 thông báo Đại hội lần thứ 7 của Đảng Lao động cầm quyền sẽ khai mạc vào ngày 6/5 tới, đánh dấu đại hội đầu tiên trong vòng gần 40 năm.

Thứ tư, 27/04/2016 - 09:27

Nga khẳng định không va chạm với máy bay nước khác ở Syria
Nga khẳng định không va chạm với máy bay nước khác ở Syria

(Dân trí) - Quân đội Nga đang hợp tác chặt chẽ với Israel để bảo đảm an toàn cho máy bay của hai nước ở Syria, đồng thời nỗ lực hết sức để tránh xảy ra những vụ va chạm với quân đội Israel và quân đội các nước khác, RT dẫn lời Thứ trưởng Quốc phòng Nga Anatoly Antonov hôm qua (26/4) khẳng định.

Thứ tư, 27/04/2016 - 08:46