Mỹ muốn Venezuela trở thành "đồng minh rất mạnh"

Mỹ hy vọng biến Venezuela thành một đồng minh rất mạnh, Ngoại trưởng Marco Rubio nói tại một phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.

“Rốt cuộc, chúng ta đang nói về một quốc gia ở Tây bán cầu có lịch sử hợp tác và làm việc lâu dài với Mỹ. Đã có thời điểm Venezuela, trước thời ông Chávez, là một đồng minh rất mạnh của Mỹ, và chúng tôi hy vọng sẽ quay trở lại giai đoạn đó”, ông nói, đề cập tới cố Tổng thống Venezuela Hugo Chávez.

Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela căng thẳng kể từ khi ông Chávez lên nắm quyền vào năm 1999. Ông Chávez phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự vào Afghanistan và Iraq, cũng như xây dựng quan hệ với các nước đối thủ của Washington. Quan hệ song phương tiếp tục xấu đi sau khi ông Chávez cáo buộc Mỹ hậu thuẫn cuộc đảo chính bất thành năm 2002.

Khi ông Chávez quốc hữu hóa phần lớn khu vực tư nhân, Mỹ đã chỉ trích Venezuela. Quan hệ 2 nước tiếp tục xấu đi sau khi người kế nhiệm ông Chávez, Nicolas Maduro lên nắm quyền.

Ngày 3/1, Mỹ mở chiến dịch đột kích và bắt giữ ông Maduro và vợ. Bà Delcy Rodriguez, người từng giữ chức Phó Tổng thống điều hành dưới thời ông Maduro, đã tiếp quản vị trí lãnh đạo lâm thời.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela trong giai đoạn chuyển giao và tuyên bố có quyền tiếp cận nguồn tài nguyên dầu khí của Caracas.

Động thái của Mỹ đã vấp phải sự chỉ trích từ nhiều quốc gia, cũng như lời kêu gọi về việc trả tự do cho ông Maduro.

Ngoài ra, ông Rubio nói rằng Mỹ đang gây áp lực để Venezuela phải thu hẹp sự hiện diện của các đối thủ của Washington tại quốc gia Nam Mỹ.

"Thực tế, tôi có thể nói rằng có nhiều thành phần ở Venezuela hoan nghênh việc khôi phục quan hệ với Mỹ trên nhiều mặt”, ông nói.

“Giờ đây chúng tôi có một cơ hội thực sự, không chỉ để tạo ra sự thay đổi mang tính hệ thống trong quốc gia đó thông qua sự hỗ trợ của chúng tôi", ông nói thêm, đồng thời nhấn mạnh rằng chính quyền Mỹ coi sứ mệnh của mình là bảo đảm Venezuela không còn là “căn cứ hoạt động trung tâm cho mọi đối thủ địa chính trị của chúng tôi”.

Ngoài ra, ông Rubio cho biết, Mỹ hiện vẫn chưa rõ khi nào Venezuela có thể tổ chức bầu cử, cũng như thời điểm chuyển giao quyền lực từ chính phủ lâm thời.

“Tôi không thể đưa ra một mốc thời gian cụ thể về việc này sẽ mất bao lâu. Nó không thể kéo dài vô thời hạn. Chúng ta cần phải tiến xa hơn rất nhiều trong vòng 6 tháng tới, thậm chí là trong 3 tháng tới. Chúng ta buộc phải đạt được tiến triển đáng kể hơn. Trong 6 tháng nữa, chúng tôi kỳ vọng sẽ ở một giai đoạn tiến xa hơn. Và nếu không đạt được, chúng tôi sẽ nói rõ điều đó”, ông nói.

Bên cạnh đó, ông Rubio cho biết các nhà lãnh đạo mới của Venezuela đang tiến tới thắt chặt quan hệ với Washington, vì vậy hiện chưa có nhu cầu cấp thiết phải tiến hành thêm hành động quân sự của Mỹ.

“Sự hiện diện quân sự duy nhất mà các bạn sẽ thấy ở Venezuela là lực lượng thủy quân lục chiến của chúng tôi làm nhiệm vụ bảo vệ tại đại sứ quán. Đó là mục tiêu của chúng tôi. Đó là kỳ vọng của chúng tôi", ông Rubio nói.

Ông cho biết các cuộc trao đổi với các nhà lãnh đạo Venezuela diễn ra “rất tôn trọng và mang tính xây dựng”, đồng thời nói thêm rằng ông kỳ vọng Mỹ sớm có thể mở lại hiện diện ngoại giao tại quốc gia này. Đại sứ quán Mỹ tại Caracas đã đóng cửa từ năm 2019, nhưng trong những tuần gần đây, Bộ Ngoại giao đã cử các quan chức tới để bắt đầu công tác chuẩn bị cho việc mở lại.