Mỹ gặp thách thức trong cuộc đối đầu Iran

Patriot: Trụ cột phòng không của Mỹ và đồng minh

Kể từ Thế chiến II, Mỹ đã quá tin tưởng vào sức mạnh không quân, dẫn đến việc họ không thực sự ưu tiên phát triển pháo binh và phòng không mặt đất. Hiện tại, hệ thống phòng không mặt đất của Mỹ chỉ bao gồm ba loại: tên lửa tầm ngắn Stinger, tên lửa tầm trung - cao Patriot và tầm cao THAAD, báo Svpressa nhận định.

Do số lượng THAAD hạn chế, Patriot đang trở thành trụ cột chính, "gánh vác" toàn bộ trách nhiệm phòng không cho Mỹ và các đồng minh.

Ukraine, một trong những quốc gia đang rất cần Patriot, đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn cung. Tình hình này dự kiến sẽ càng trầm trọng hơn khi căng thẳng ở Trung Đông leo thang.

Hệ thống Patriot ra đời cách nay gần nửa thế kỷ, với khoảng 15.000 quả tên lửa được sản xuất tại Mỹ và ít nhất 1.800 quả tại Nhật Bản. Mỹ đã xuất khẩu khoảng 120 hệ thống và 9.100 tên lửa cho các quốc gia đồng minh.

Đức là quốc gia nhận nhiều Patriot nhất sau Mỹ, với 28 hệ thống và khoảng 2.000 tên lửa nhưng họ cũng đang phân phối số Patriot này cho các đối tác khác. Israel đã nhận 4 hệ thống từ Đức và 3 hệ thống từ Mỹ, với tổng cộng khoảng 400 tên lửa.

Tuy nhiên, Israel đã chuyển giao một hệ thống và 90 tên lửa cho Ukraine, và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tuyên bố rút tên lửa Patriot khỏi biên chế do cạn kiệt đạn dược.

Quân đội Mỹ hiện có 63 hệ thống Patriot, nhưng số lượng tên lửa thực tế không rõ. Nguồn cung từ kho dự trữ hiện có cũng đang cạn kiệt, với khoảng 750 tên lửa PAC 2 đã được chuyển cho Đức và 1.000 tên lửa PAC 2/3 cho Ukraine trong 3 năm qua.

Giải pháp nào để bổ sung nguồn cung?

Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa Patriot nghiêm trọng, trong khi nhu cầu bảo vệ Israel và bổ sung kho dự trữ của chính mình, cũng như hỗ trợ Ukraine, là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên, việc sản xuất tên lửa Patriot mới chỉ đạt khoảng 50 quả mỗi tháng, không đủ để đáp ứng nhu cầu.

Việc mua lại tên lửa từ các quốc gia đã đặt hàng trước đó cũng gặp nhiều khó khăn. Các quốc gia Đông Á khó có thể từ bỏ hệ thống phòng không quan trọng này. Nhiều nước Trung Đông cũng đang cần thêm tên lửa để thay thế những tên lửa đã tiêu hao, chứ không phải bán chúng.

Châu Âu là lựa chọn duy nhất, nhưng triển vọng cũng không mấy khả quan. Đức chỉ còn tối đa khoảng 400 tên lửa PAC 2, và số lượng dự trữ thực tế có thể còn ít hơn. Hà Lan chỉ còn khoảng 50 tên lửa Patriot. Tây Ban Nha còn khoảng 90 tên lửa. Hy Lạp có 6 hệ thống Patriot và tới 200 tên lửa PAC 2, nhưng chưa rõ liệu Athens có sẵn lòng từ bỏ chúng hay không.

Phương án khả thi nhất đối với Mỹ là dừng các đơn đặt hàng đang được thực hiện, bao gồm cung cấp 7 tiểu đoàn Patriot cho Romania, 4 tiểu đoàn cho Ba Lan và Thụy Điển. Mỹ có thể rút số tên lửa này và đề nghị khách hàng chờ đợi đến một "tương lai tươi sáng hơn". Romania từng bị Mỹ giữ lại một tiểu đoàn Patriot và tới 70 tên lửa để cung cấp cho Ukraine.

Hiện tại, Ukraine đã nhận được tổng cộng khoảng 8 tiểu đoàn Patriot và ít nhất 1.500 tên lửa. Tuy nhiên, không rõ bao nhiêu trong số này đã được sử dụng và tiêu hao trong chiến đấu. Nếu xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran kéo dài, tình hình cung cấp tên lửa Patriot cho Kiev sẽ vô cùng khó khăn.

Có lẽ, Nga đang là người được "hưởng lợi" vì Iran càng phóng nhiều tên lửa thì sẽ khiến Mỹ và các đồng minh tiêu hao càng nhiều tên lửa Patriot, khi đó Moscow "dễ thở" hơn trong các cuộc tập kích bằng tên lửa nhắm vào mục tiêu ở Ukraine.