Người Việt tôi gặp ở Mỹ

Trước khi sang Mỹ, tôi từng nghe nhiều câu chuyện về sự chia rẽ của cộng đồng người Việt ở đây. Nhưng gần 10 năm sống ở San Jose, California, một trong những nơi có cộng đồng người Việt đông nhất nước Mỹ, tôi dần nhận ra trải nghiệm thực tế của mình khác khá xa những gì từng hình dung.

Trong đời sống thường ngày, điều tôi gặp nhiều hơn không phải là sự dè chừng, mà là những sinh hoạt rất bình thường của một cộng đồng nhập cư: đi chợ, ăn uống, hỏi thăm, trò chuyện, kết bạn. Gia đình tôi nói giọng Bắc, nhưng trong suốt những năm sống ở đây, tôi gần như không cảm thấy mình bị phân biệt hay kỳ thị từ cộng đồng người Việt xung quanh. Càng sống lâu, tôi càng thấy mạng xã hội đôi khi làm nổi bật những tiếng nói cực đoan, trong khi đời sống thật của phần đông mọi người lại lặng lẽ và ôn hòa hơn nhiều.

Một trong những điều khiến tôi bất ngờ nhất là tôi gặp khá nhiều người Việt lớn tuổi ở đây vẫn nói giọng Bắc. Khi trò chuyện, họ kể gia đình gốc Hà Nội hoặc miền Bắc, di cư vào Nam rồi sau đó mới sang Mỹ. Có người đã sống ở nước ngoài hàng chục năm nhưng vẫn giữ giọng nói cũ, vẫn nhớ cách nấu những món ăn kiểu Bắc, vẫn vui hẳn lên khi gặp đồng hương. Có lần, khi biết gia đình tôi cũng nói giọng Bắc, một cô lớn tuổi hồ hởi giới thiệu ngay: "Món này nấu đúng kiểu Bắc đấy". Chỉ mới gặp lần đầu, nhưng cách họ chuyện trò, mời mọc, hỏi han khiến tôi có cảm giác như đang gặp lại người quen cũ.

Những tiếp xúc nhỏ như vậy làm tôi hiểu rằng cộng đồng người Việt ở Mỹ đồng cảm với nhau một cách tự nhiên bằng tiếng nói, món ăn, nếp sống…, chứ không phải bằng "nhãn mác" hay ký ức chia cắt.

Từ những cuộc gặp gỡ đó, tôi càng thấy rõ hơn rằng lịch sử di cư của người Việt ở Mỹ rất đa dạng. Có những gia đình rời miền Bắc vào Nam rồi sang Mỹ. Có những người sang Mỹ sau năm 1975. Có người đến đây vì chiến tranh, có người vì học hành, công việc hay tương lai của con em. Mỗi gia đình có một hành trình riêng, đôi khi rất dài và nhiều khúc quanh, nhưng ký ức về quê hương dường như vẫn là một điểm chung khó mất đi.

Tôi cũng có dịp gặp nhiều chủ doanh nghiệp, nhà khoa học, chuyên gia người Việt đã sang Mỹ từ khá lâu. Điều tôi cảm nhận ở phần lớn những người mình gặp là thể hiện tình cảm chân thành trước sự phát triển của Việt Nam trong những năm gần đây. Nhiều người theo dõi sát tình hình trong nước, vui khi thấy kinh tế đi lên, hạ tầng thay đổi, đời sống năng động hơn và vị thế Việt Nam khác trước. Không ít người trong số đó từng trực tiếp hoặc gián tiếp góp phần vun đắp quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ qua vận động chính trị, hợp tác khoa học, giáo dục, kinh doanh hay các hoạt động kết nối cộng đồng. Sống xa quê rất lâu không có nghĩa là sợi dây tình cảm với quê hương đã mất.

Tất nhiên, nói như vậy không có nghĩa là mọi khác biệt đã biến mất. Trong cộng đồng người Việt ở Mỹ vẫn còn những vấn đề gây tranh luận. Nhưng nếu nhìn rộng ra, tôi không nghĩ những điều đó đại diện cho toàn bộ đời sống của người Việt ở Mỹ hôm nay.

Trong sinh hoạt hằng ngày, phần lớn mọi người vẫn bận rộn với công việc, gia đình, con cái và những kế hoạch riêng. Họ đi làm, mở doanh nghiệp, làm nghiên cứu, chăm lo cho thế hệ sau, giữ liên lạc với người thân ở quê nhà và cố gắng xây dựng một cuộc sống ổn định. Những nhạy cảm lịch sử là có thật, nhưng đó không phải là toàn bộ con người hay toàn bộ cộng đồng.

Sau nhiều năm sống ở Mỹ, tôi ngày càng tin rằng khoảng cách giữa người Việt trong và ngoài nước đang thu hẹp dần theo thời gian. Các chuyến bay thuận tiện hơn, những lần về thăm quê nhiều hơn, việc học hành, làm ăn, du lịch, thăm thân giữa hai bên cũng trở nên bình thường hơn trước rất nhiều. Thế hệ trẻ lớn lên với nhiều cơ hội giao lưu hơn, ít bị trói chặt hơn bởi những ký ức mà họ không trực tiếp trải qua.

Quá khứ là điều không thể xóa bỏ, nhưng tương lai vẫn là điều có thể cùng nhau xây dựng.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!