Hành lang hợp tác công nghệ cao Việt Nam – Singapore

Ngày 29/5, tại cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam, hai nhà lãnh đạo đã chia sẻ nhiều ý kiến về phương hướng hợp tác thời gian tới. Hai bên nhất trí tiếp tục tạo đột phá mới đưa hợp tác kinh tế đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược, có giá trị gia tăng lớn, tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước.

Tổng thống Tharman Shanmugaratnam đã nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc thúc đẩy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, trong đó có việc đẩy mạnh triển khai mô hình kết nối Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà nghiên cứu, gắn kết nghiên cứu với ứng dụng.

Nhìn lại chặng đường phát triển vừa qua, có thể thấy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp, khai thác tài nguyên và lợi thế lao động chi phí thấp. Mô hình này đã đóng góp quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần chuyển sang một mô hình tăng trưởng mới, lấy tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực chủ đạo. 

Tôi cho rằng Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất đặc biệt. Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược quốc gia.

Đồng thời, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế quan trọng: nguồn nhân lực trẻ, khả năng thích ứng nhanh, thị trường đang phát triển mạnh và môi trường ngày càng thuận lợi cho đầu tư công nghệ cao. Có thể nói, chưa bao giờ điều kiện để triển khai các dự án đổi mới sáng tạo và công nghệ tại Việt Nam lại thuận lợi như hiện nay!

Trước khi đi vào các đề xuất cụ thể, tôi xin chia sẻ một kinh nghiệm thực tế vào giai đoạn tôi còn đang lãnh đạo Bosch Việt Nam (thành viên của tập đoàn Bosch đến từ Đức). Bosch đã đầu tư gần 500 triệu USD vào nhà máy công nghệ cao sản xuất linh kiện ô tô xuất khẩu, đồng thời tiên phong xây dựng hai trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại TP.HCM và Hà Nội từ hơn 15 năm trước.

Cho đến nay, đây là trung tâm R&D lớn nhất Đông Nam Á của tập đoàn Bosch, với hơn 4.000 kỹ sư và chuyên gia Việt Nam - đang phát triển các giải pháp và bằng sáng chế trong lĩnh vực ô tô, bán dẫn và công nghệ số cho thị trường toàn cầu.

Điều đó cho thấy người Việt Nam và nhất là các bạn trẻ hoàn toàn có đủ năng lực để tham gia nghiên cứu, phát triển, thương mại hóa các công nghệ tiên tiến ở tầm quốc tế.

Từ thực tiễn đó, tôi tin rằng Việt Nam và Singapore có thể cùng nhau mở ra một giai đoạn hợp tác mới với 3 hướng chiến lược quan trọng.

Thứ nhất, hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua đào tạo, nghiên cứu chung và kết nối giữa đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp của hai nước.

Hiện nay đã có nhiều chương trình hợp tác rất tích cực giữa các trường đại học của Việt Nam và Singapore, ví dụ giữa VinUniversity và National University of Singapore (Đại học quốc gia Singapore) và Nanyang Technological University (Đại học Công nghệ Nanyang), tạo nền tảng rất tốt cho phát triển nguồn nhân lực công nghệ trong tương lai.

Thứ hai, thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, công nghệ xanh, hạ tầng số và sản xuất thông minh. Tôi cũng kỳ vọng các mô hình hợp tác thành công như Vietnam Singapore Industrial Park (Khu công nghiệp VSIP) sẽ tiếp tục trở thành cầu nối quan trọng cho làn sóng đầu tư công nghệ cao mới giữa 2 nước.

Thứ ba, xây dựng các chương trình hợp tác thực chất để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó, hai nước cũng có nhiều cơ hội hợp tác rất cụ thể trong các lĩnh vực như fintech (công nghệ tài chính); nông nghiệp công nghệ cao; AI cho sản xuất và logistics (dịch vụ hậu cần); công nghệ y tế và hệ thống y tế thông minh; kinh tế biển - từ cảng biển số, logistics xanh đến năng lượng gió ngoài khơi.

Trong khi Singapore có thế mạnh về công nghệ, quản trị và kết nối tài chính toàn cầu thì Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, quy mô thị trường và khả năng triển khai nhanh ở quy mô lớn. Quan trọng hơn, Việt Nam và Singapore không chỉ hợp tác đầu tư hay chuyển giao công nghệ, mà cần cùng nhau xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, nơi doanh nghiệp, đại học, viện nghiên cứu, các nhà khởi nghiệp, quỹ đầu tư và thế hệ kỹ sư trẻ của hai nước có thể cùng phát triển, cùng tạo ra công nghệ mới và cùng vươn ra thị trường toàn cầu.

Nếu Việt Nam đã có thể trở thành một trong các trung tâm sản xuất của thế giới trong 20 năm qua, thì trong 20 năm tới, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ của khu vực. Và, Singapore có thể là đối tác chiến lược quan trọng nhất trong hành trình đó.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!