Kỷ niệm 54 năm ngày mở đường Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2012):

Tuổi 20 trên con đường Trường Sơn huyền thoại

Dân trí Mỗi lần đặt chân lên con đường thiêng 20 - Quyết Thắng, sau Hang Tám Cô, Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, tôi lại vào dốc Ba Thang, km 18, nơi có một người con gái đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ…

Câu chuyện xảy ra cách đây 40 năm. Ngày ấy 20/6/1972, cô gái TNXP mang tên Nguyễn Thị Sặng, quê ở phường Phú Sơn, thành phố Thanh Hóa nhận lệnh của cấp trên đưa thương binh từ tuyến trong theo đoàn xe cơ giới đến phà Xuân Sơn để ra Bắc điều trị. Nơi đường 20 đầy bom đạn, cứ vài ngày lại có chuyến xe ngược ra nhận tiếp tế vũ khí, lương thực, thương binh gửi trên những chuyến xe này. Nhiệm vụ của chị Sặng là theo xe chăm sóc thương binh và chuyển giao danh sách cho nơi tiếp nhận mới. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, chị quay trở về nơi đóng chốt của mình.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Trưởng ban liên lạc TNXP C211- N75- B31 tỉnh Thanh Hóa, nguyên là Phó Bí thư chi bộ, tiểu đội trưởng TNXP C31, trực tiếp chiến đấu trên đường 20 và là đồng đội của chị Sặng. Trong chuyến thăm chiến trường xưa nhân kỷ niệm 50 năm ngày mở đường Trường Sơn, gặp tôi tại hang Y tá (dốc Ba Thang), ông bồi hồi nhớ lại: “Thực ra chị Sặng không phải là y tá. Nhưng theo yêu cầu của chiến trường, TNXP sẵn sàng nhận bất cứ nhiệm vụ nào. Buổi chiều định mệnh đó, sau khi bàn giao thương binh xong, chị Sặng quay trở vào, bất ngờ B52 địch xuất hiện cắt bom, cả đoạn đường từ km 16 đến km 18 chìm trong khói bom. Dứt tiếng bom, đồng đội khản tiếng gọi nhau xem người nào còn, người nào mất, chị Sặng bị mảnh bom găm vào đầu, nằm gục bên đường. Tôi và đồng đội không cứu được!”.

Tôi vốn nghe nhiều chuyện lạ trên đường 20 - Quyết Thắng, nhưng vẫn băn khoăn khi nơi chị Nguyễn Thị Sặng hy sinh, đồng đội và người dân địa phương suốt mấy chục năm trời lập cho chị một cái miếu thờ nho nhỏ và gọi đó là miếu Y tá. Những già làng người Ma Cong, A Rem ở sâu hun hút giữa đại ngàn Trường Sơn vẫn tâm niệm: “Cái o y tá đó không ra với đồng đội tại Đền tưởng niệm sát hang Tám Cô mô? Vẫn ở lại ven đường 20”. Bà con dân bản mỗi lần có việc về xuôi lại ghé hang Y tá, thắp cho chị mấy nén hương.

Tuổi 20 trên con đường Trường Sơn huyền thoại
Bia di tích lịch sử hang Y tá tại Km 18, đường 20 - Quyết Thắng

Thầy giáo Lê Văn Trương, Hiệu trưởng Trường TH và THCS xã Tân Trạch tâm sự: “Chúng tôi từ miền xuôi gánh cái chữ lên với đồng bào A Rem. Hành trình đến với bản làng rất gian nan, vất vả, đường 20 - Quyết Thắng càng vào sâu giữa rừng Trường Sơn càng hiển trở, bên núi cao, bên vực sâu. Mỗi lần qua hang Tám Cô, Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và hang Y tá, thầy cô giáo đều dừng lại hái hoa rừng, thắp hương viếng các hương hồn liệt sĩ. Qua dốc Y tá, chúng tôi thường ở lâu hơn...”.

Nhân kỷ niệm 50 năm ngày mở đường Trường Sơn (19/5/1959 – 19/5/2009), Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho tập thể 8 TNXP hy sinh tại Hang Tám Cô và tập thể 7 TNXP C759 hy sinh tại đồi Cha Quang.

Lại có câu chuyện rằng, cuối năm 2011, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Quảng Bình cùng đoàn cứu trợ đưa hàng lên cho đồng bào A Rem xã Tân Trạch. Vào thời gian này mưa rét kéo dài làm cho đường 20 lầy lội, ngập bùn đất. Khi xe vượt qua một con ngầm thì bị chết máy, mắc lầy, bánh ngập sâu dưới bùn. Tình hình tiến thoái lưỡng nan. Nếu hàng cứu trợ lên muộn, tội cho bà con A Rem đang chờ tại trung tâm xã. Các thành viên trong đoàn đã tìm hái một bó hoa rừng quay lại miếu Y tá “xin” chị Sặng giúp đoàn đi đến nơi, về đến chốn. Sau lời khấn nguyện, xe nổ máy, trườn qua ngầm một cánh nhẹ nhàng.

Bây giờ tại dốc Y tá đã có một ngôi đền khang trang thờ phụng chị Nguyễn Thị Sặng thay cho miếu cũ. Trên tấm bia đặt tại đền ghi dòng chữ: “Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hang Y tá- Km 18 là một trong những tọa độ lửa trên đường 20 - Quyết Thắng. Nơi đây, từ năm 1966 đến năm 1973, không quân Mỹ đã tập trung đánh phá cực kỳ khốc liệt. Đại đội 211- TNXP đã kiên cường bám trụ, chiến đấu hy sinh quên mình, đảm bảo thông suốt mạch máu giao thông, chi viện kịp thời sức người, sức của cho các chiến trường, đánh thắng kẻ thù xâm lược, thống nhất đất nước. Tại hang này, ngày 20/6/1972 đã chứng kiến sự hy sinh anh dũng của nữ liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng”.  

Bia được hoàn thành vào năm 2011 và đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số 1732/QĐ- BVHTTDL.

Tháng 5 này tôi lại lên với đường 20 - Quyết Thắng. Quanh ngôi đền Y tá có những loài hoa rừng đang đua nhau nở; trong đền không lúc nào ngớt khói hương.

Tuổi 20 trên con đường Trường Sơn huyền thoại
Ngày ngày mọi người vẫn hương khói cho liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng

Em gái út liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng là chị Nguyễn Thị Kiện năm nào cũng lặn lội vào thăm đường 20 - Quyết Thắng, dốc Y tá, nơi chị gái mình hy sinh; thắp hương lên phần mộ liệt sĩ an nghỉ tại Nghĩa trang TNXP Thọ Lộc (xã Vạn Trạch, Bố Trạch). Ông Hiếu nói: “Ước mong của gia đình là đưa chị về với quê hương, nhưng tôi biết liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng vẫn muốn mãi mãi ở lại với đồng đội, với con đường mang tuổi 20- Quyết Thắng”.

Cũng trong câu chuyện kể về liệt sĩ Nguyễn Thị Sặng gần 4 năm về trước, ông Nguyễn Văn Hiếu ngậm ngùi: Chị Nguyễn Thị Sặng là con gái đầu của bà Nguyễn Thị Vinh, trong gia đình có ba chị em gái. Bố chị là liệt sĩ chống Pháp, hy sinh năm 1953, lúc đó chị mới lên 9 tuổi. Năm 1972, lúc vừa tròn 20, chị Sặng viết đơn tình nguyện đi TNXP và từ đó nằm lại trên đất lửa Quảng Bình.

Hải Lăng - Đặng Tài

MỚI NHẤT
“Thủ thư” Hoàng Sa
“Thủ thư” Hoàng Sa

“Yêu tổ quốc thì không có sự tình cờ. Muốn có được tình yêu ấy, mọi công dân, nhất là học sinh, sinh viên cần phải được tuyên truyền, giáo dục kỹ lưỡng. Yêu quý Hoàng Sa, Trường Sa thì trước hết phải biết, hiểu kỹ về lịch sử, địa lý... của những nơi này.

Thứ tư, 30/05/2012 - 01:44

Nhọc nhằn sống trên “núi rác thải” lớn nhất thành phố
Nhọc nhằn sống trên “núi rác thải” lớn nhất thành phố

(Dân trí) - Cách trung tâm thành phố Đà Nẵng 7km, bãi rác Khánh Sơn nằm trên một diện tích rộng gần 50ha, thuộc quận Liên Chiểu, mỗi ngày thu nhận và xử lý khoảng 6.500 tấn rác. Và “núi rác thải” ấy mỗi ngày cũng “thu nhận” hàng trăm người sống nhờ vào rác.

Thứ ba, 29/05/2012 - 09:14

Hành trình 20 năm tìm mộ mẹ của Thượng tướng Nguyễn Thế Trị (Kỳ 2)
Hành trình 20 năm tìm mộ mẹ của Thượng tướng Nguyễn Thế Trị (Kỳ 2)

Ngày mồng 8/1/2009, tức ngày 20 tháng Chạp, Phòng Công nghệ tế bào động vật – Viện Công nghệ Sinh học mời tướng Trị đến 18 Hoàng Quốc Việt, Hà Nội để nhận kết quả.

Thứ hai, 28/05/2012 - 07:39

Sát thủ "bách phát bách trúng" đất phương Nam
Sát thủ "bách phát bách trúng" đất phương Nam

"Nó không nói lời nào, nheo mắt vung liền đường đạn thứ 2 cái vèo. Tôi dụi dụi mắt đến nhìn thì cây nhang vẫn đứng vững vị trí cũ, còn tim nhang bay đâu mất xác" - ông Muội xanh mặt kể lại lần thua độ Danh Chưởng tại sân nhà mình.

Chủ nhật, 27/05/2012 - 04:14

Vươn khơi săn “cọp biển”
Vươn khơi săn “cọp biển”

Nghề săn cá mập tuy đem lại cuộc sống ổn định cho ngư dân nhưng đầy rẫy hiểm nguy. Song với ngư dân, vươn khơi đánh bắt không chỉ là cuộc mưu sinh mà còn là trách nhiệm khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Chủ nhật, 27/05/2012 - 01:46

Hành trình 20 năm tìm mộ mẹ của Thượng tướng Nguyễn Thế Trị
Hành trình 20 năm tìm mộ mẹ của Thượng tướng Nguyễn Thế Trị

Thượng tướng Nguyễn Thế Trị, vị tướng trận mạc nổi tiếng, nhà khoa học quân sự ưu tú của QĐND Việt Nam đã kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện lạ lùng về hành trình đi tìm mộ mẹ của ông, kéo dài trong suốt 20 năm.

Thứ bảy, 26/05/2012 - 10:02

Bắt muỗi
Bắt muỗi

Nghe tôi bảo chuẩn bị vào rừng bắt muỗi, người bạn vẫn thường quan tâm đến những chuyện “hứng đột xuất” của tôi, cười phá lên trong điện thoại: “Đừng có điên!”. Và tôi đã có một đêm “điên” với những người bắt muỗi ở Khánh Phú.

Thứ bảy, 26/05/2012 - 09:45

Chạnh lòng nhớ sen Hồ Tây
Chạnh lòng nhớ sen Hồ Tây

(Dân trí) - Trong khi đầm sen hồ Tây bị thu hẹp bởi trạm xử lý nước thải Hồ Tây chiếm vị trí đắc địa nhất thì sen vẫn nở rộ và tràn ngập ở các vùng nông thôn xa Hà Nội.

Thứ sáu, 25/05/2012 - 01:46

Đổ thuỷ ngân vào “bể nước ăn” người Hà Nội?
Đổ thuỷ ngân vào “bể nước ăn” người Hà Nội?

Nhìn những đống đất đá chất ngất như bãi chiến trường tan hoang giữa lòng sông Đà, ai cũng phải đau lòng. Con sông dữ dằn, ghềnh thác, thơ mộng “như nỗi niềm cổ tích ngày xưa” trong văn của Nguyễn Tuân, bây giờ chỉ còn trong… sách vở và ký ức.

Thứ sáu, 25/05/2012 - 10:16

Sông Đà - “mổ bụng” và… đầu độc!
Sông Đà - “mổ bụng” và… đầu độc!

Những cỗ máy đào đãi vàng sa khoáng tiền tỉ cứ gào rít, ngấu nghiến bới sỏi đá của sông Đà. Dọc hơn 100km chiều dài Đà Giang hùng vĩ nhất Tây Bắc (thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu), những trái núi đất đá bỗng dưng mọc ra giữa lòng sông mùa nước cạn.

Thứ năm, 24/05/2012 - 03:43

Vùng đất “mẹ chết phải chôn con”: Hủ tục rùng rợn
Vùng đất “mẹ chết phải chôn con”: Hủ tục rùng rợn

Theo quan niệm của người Mày (Quảng Bình), đứa bé mới chào đời thuộc về người mẹ. Bởi thế, trước sau gì thì người mẹ đã chết ấy cũng về bắt đứa bé đi, ai cố nuôi đứa bé cũng bị hồn ma người mẹ phạt vạ...

Thứ bảy, 19/05/2012 - 05:06

Người chỉ huy biệt động huyền thoại
Người chỉ huy biệt động huyền thoại

Người chỉ huy cuộc tấn công tết Mậu Thân tại Sài Gòn, người mà chế độ cũ đã treo thưởng 2 triệu USD cho ai bắt và giết được ông, đại tá Nguyễn Đức Hùng (biệt danh Tư Chu) - Anh hùng lực lượng vũ trang, đã ra đi ngày 16- 5 tại TPHCM ở tuổi 86.

Thứ bảy, 19/05/2012 - 02:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Thú chơi hàm cá mập
Thú chơi hàm cá mập

Cảng cá Hòn Rớ (xã Phước Đồng, Nha Trang, Khánh Hòa) vào một sáng tháng 5 chộn rộn đến lạ khi có rất nhiều người đang dán chặt mắt vào một con cá mập khổng lồ, nặng khoảng nửa tấn.

Thứ ba, 15/05/2012 - 04:57

Ngư dân kể chuyện đời đi biển
Ngư dân kể chuyện đời đi biển

(Dân trí) - Khi cơn bão ập đến, thuyền chúng tôi đang lênh đênh trên biển. May mắn thoát chết nhưng khi cập bờ thì phải chứng kiến cảnh tang thương: cơn bão đi qua, biến làng cá Khánh Hội (Cà Mau) thành “làng goá phụ”...

Thứ ba, 15/05/2012 - 03:39

Ngạc nhiên với “khủng long nghiến” khổng lồ ở Bắc Kạn
Ngạc nhiên với “khủng long nghiến” khổng lồ ở Bắc Kạn

Anh bày tỏ sự xúc động bằng cách chạy đến gốc cây, rồi cứ thế vái lấy vái để, hết vái thân lại vái gốc, rằng: “Con lạy cụ cây, sao cụ lại to thế, trường thọ thế ạ?”.

Thứ ba, 15/05/2012 - 11:08

Tường trình từ tâm điểm bệnh “lạ”
Tường trình từ tâm điểm bệnh “lạ”

Phóng viên đã có mặt tại làng bệnh “lạ” ở huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi vào thời điểm bệnh bùng phát trở lại sau một thời gian tạm lắng, với số người mắc và tử vong liên tục gia tăng.

Thứ hai, 14/05/2012 - 09:06

Sống hồn nhiên trong "cơn bão AIDS"
Sống hồn nhiên trong "cơn bão AIDS"

(Dân trí) - Khi căn bệnh thế kỷ đang hoành hành dữ dội trên mảnh đất này, mỗi năm cướp đi gần 30 sinh mạng, thì chính những người dân nơi đây lại cứ hồn nhiên sống - chẳng màng quan tâm đến “con ết”.

Thứ bảy, 12/05/2012 - 02:38

Giết chồng vì nghi quan hệ bất chính
Giết chồng vì nghi quan hệ bất chính

(Dân trí) - Nghi ngờ chồng mình cờ bạc và có mối quan hệ bất chính, lợi dụng lúc chồng đang ngủ, Hạnh đã dùng dao bầu đâm nhiều nhát vào ngực chồng, khiến anh này chết ngay tại chỗ.

Thứ tư, 09/05/2012 - 06:58

Bí ẩn quan tài không đáy trong động hang ma
Bí ẩn quan tài không đáy trong động hang ma

Người dân trong bản Hợp Thành, xã Phượng Tiến, Định Hóa, Thái Nguyên còn lưu truyền một câu chuyện về bóng ma trên đỉnh núi Phượng.

Thứ hai, 07/05/2012 - 09:18

Núi Cấm ngày “trời long, đá lở”
Núi Cấm ngày “trời long, đá lở”

Cho đến cuối giờ chiều hôm qua (6/5), hiện trường vụ lở núi kinh hoàng tại khu vực vồ Cứu Nạn ở núi Cấm (huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang) vào sáng 5/5 làm 6 người thiệt mạng và 2 người bị thương vẫn chưa được dọn dẹp xong.

Thứ hai, 07/05/2012 - 01:27

Bí quyết “giữ mình” của thành phố di sản
Bí quyết “giữ mình” của thành phố di sản

(Dân trí) - Những ngày nghỉ lễ cũng qua đi với nhiều dư âm không hay về các khu du lịch tràn lan. Trong khi đó, Hội An vẫn là điểm đến hấp dẫn. Có một bí quyết về việc giữ sự thăng bằng quý giá giữa những điều khác biệt tưởng như nghịch lý.

Chủ nhật, 06/05/2012 - 10:05

Xương trắng còn vùi dưới đất đen
Xương trắng còn vùi dưới đất đen

Lần đầu tiên trong đời, tôi được nghe có một nơi mà tội ác của chiến tranh đạt đến đỉnh điểm là giết người lấy mật, ăn gan...

Thứ năm, 03/05/2012 - 12:13

Người vợ liệt sĩ 40 năm viết nhật ký chờ chồng
Người vợ liệt sĩ 40 năm viết nhật ký chờ chồng

(Dân trí) - Họ lấy nhau bằng sự “láu cá” của anh bộ đội nhưng cuộc hôn nhân ấy ngập tràn tiếng cười dù tổng cộng chỉ có vẻn vẹn 80 ngày gần nhau. Và kể cả khi chiến tranh cướp mất ông thì bà vẫn lặng lẽ chờ đợi với những cuốn nhật ký viết cho chồng.

Thứ tư, 02/05/2012 - 03:05

“Thương, giận” những gánh hàng rong!
“Thương, giận” những gánh hàng rong!

“Có tiếng rao nghe sao lạc lõng giữa phố chiều lao xao/Có tiếng rao nghe xơ xác xanh xao khuất sau hàng phố cao...”. Những khoảng lặng quý giá trong đời sống đô thị, ngành nghề với bao nỗi cơ cực dãi nắng dầm mưa, vì thế có người nói chúng ta nên cứ thương-giận hàng rong!

Thứ tư, 02/05/2012 - 09:48