VKS: Mr Pips và đồng phạm khiến nhiều bị hại khánh kiệt, hôn nhân tan vỡ

Sáng 4/11, phiên tòa xét xử vụ án Lừa đảo chiếm đoạt tài sản do Mr Pips Phó Đức Nam cầm đầu, bước sang phần tranh luận.

Đại diện VKSND TP Hà Nội đang công bố bản luận tội, trước khi đưa ra mức án đề nghị HĐXX tuyên phạt dành cho 188 bị cáo.

Theo cơ quan công tố, các bị cáo đã xây dựng một hệ thống hoạt động chuyên nghiệp, sử dụng các sàn giao dịch ngoại hối và chứng khoán quốc tế giả mạo để dụ dỗ nhà đầu tư, sau đó tìm cách chiếm đoạt toàn bộ số tiền họ nạp vào.

Đáng chú ý, VKS nhận định hành vi của các bị cáo không chỉ gây thiệt hại đặc biệt lớn về tài sản mà còn khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, nợ nần, hôn nhân tan vỡ, thậm chí có bị hại từng nghĩ đến việc tự tử.

Phân tích thủ đoạn phạm tội, đại diện VKS cho biết các bị cáo sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, số điện thoại ẩn danh thông qua các ứng dụng để gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo, từng bước tiếp cận người có nhu cầu đầu tư. Quá trình tiếp cận có thể kéo dài từ vài ngày đến nhiều tuần. Nội dung trao đổi được chuẩn bị kỹ lưỡng, từ việc kết bạn, tạo dựng quan hệ tình cảm đến dẫn dắt câu chuyện sang lĩnh vực đầu tư tài chính.

Đặc biệt, theo đại diện VKS, nhóm cầm đầu đã xây dựng một "bộ bí kíp" gồm 168 câu hỏi để phổ biến cho nhân viên tiếp cận khách hàng. Trong tài liệu này, các đối tượng dự kiến nhiều tình huống phát sinh khi trao đổi với bị hại. Tương ứng với mỗi câu trả lời của khách hàng, nhân viên được chuẩn bị 3-4 phương án đối đáp nhằm thuyết phục, hạn chế khả năng từ chối. Sau khi tạo dựng được mối quan hệ, các bị cáo đưa bị hại tham gia những hội nhóm trên mạng xã hội như "Đầu tư thông minh 5.0", "Chiến lược đầu tư 4.0".

Theo VKS, thực chất đây là những diễn đàn được dàn dựng. Trong các hội nhóm, hàng loạt tài khoản ảo đóng vai chuyên gia tài chính, nhà đầu tư thành công, thường xuyên đăng tải hình ảnh lợi nhuận lớn, ảnh chụp màn hình giao dịch, biên lai chuyển tiền và video rút tiền thành công. Mục đích của thủ đoạn này là tạo hiệu ứng đám đông, khiến bị hại tin rằng hoạt động đầu tư có thật, sinh lời cao và đã được nhiều người tham gia thành công. Sau khi tạo dựng niềm tin, các bị cáo bắt đầu dẫn dắt khách hàng tham gia giao dịch.

Ở giai đoạn đầu, bị hại được hướng dẫn nạp số tiền nhỏ để đầu tư thử, được cho thắng và thậm chí có thể rút tiền nhanh chóng. Điều này khiến họ tin tưởng vào uy tín của sàn giao dịch. Khi khách hàng bắt đầu tin tưởng, bộ phận tiếp cận sẽ hướng dẫn mở tài khoản, nạp thêm tiền, sau đó chuyển thông tin cho bộ phận hỗ trợ và chăm sóc khách hàng.

Tại đây, các bị cáo tiếp tục đóng giả chuyên gia đầu tư, đưa ra những lời tư vấn về cơ hội sinh lời lớn, thông tin đầu tư nội bộ để thúc đẩy bị hại tăng vốn. Đến khi bị hại nạp số tiền lớn, kịch bản "đánh sập tài khoản" được triển khai.

Đại diện VKS cho biết, khi khách hàng có lợi nhuận và muốn rút tiền, nhân viên tư vấn sẽ tìm cách giữ lại, thuyết phục tiếp tục đầu tư với số vốn lớn hơn hoặc dùng nhiều lý do để trì hoãn việc rút tiền. Đồng thời, các đối tượng đưa ra những lệnh giao dịch sai, hướng dẫn sử dụng đòn bẩy cao hoặc can thiệp kỹ thuật khiến tài khoản của bị hại liên tục thua lỗ, thậm chí bị "cháy". Khi bị hại hoảng loạn vì mất tiền, các bị cáo tiếp tục trấn an, thuyết phục nạp thêm tiền để gỡ lại khoản thua lỗ.

Ngoài ra, theo VKS, các đối tượng lừa đảo còn đặt ra những khoản phí không có thật như phí rút tiền, phí đẩy lệnh, thuế... để yêu cầu khách hàng tiếp tục chuyển tiền.

VKS đánh giá nạn nhân bị cuốn vào vòng xoáy nạp tiền liên tục cho đến khi cạn kiệt khả năng tài chính. Đáng chú ý, các bộ phận trong đường dây còn phối hợp để lừa đảo một bị hại nhiều lần. Sau khi khiến khách hàng thua lỗ tại một sàn giao dịch, các bị cáo tiếp tục bàn giao thông tin cho đồng bọn, dẫn dụ họ sang sàn khác với lời hứa giúp lấy lại tiền. Tuy nhiên, kết quả là bị hại tiếp tục bị chiếm đoạt tài sản. Khi biết khách hàng không còn khả năng tài chính, các đối tượng sẽ cắt đứt liên lạc.

Theo cơ quan công tố, toàn bộ hệ thống vận hành như một bộ máy có sự phối hợp nhịp nhàng, trong đó nhân viên được hưởng hoa hồng từ 1% đến 4% số tiền khách hàng nạp. Bằng những thủ đoạn trên, đường dây đã chiếm đoạt gần 1.600 tỷ đồng của hơn 900 bị hại được làm rõ.

Đại diện VKS đánh giá đây là vụ án điển hình về tội phạm có tổ chức, với sự phân công vai trò rõ ràng, các bộ phận tuy thực hiện những công đoạn khác nhau nhưng cùng hướng tới mục đích chiếm đoạt tài sản.

Về hậu quả, VKS nhấn mạnh thiệt hại không chỉ dừng lại ở số tiền bị chiếm đoạt mà còn là sự khánh kiệt về kinh tế, đổ vỡ hạnh phúc gia đình. Nhiều bị hại phải vay nợ, bán hết tài sản, nhà cửa nhưng vẫn trở thành con nợ. Có những gia đình hôn nhân tan vỡ, con cái mất cơ hội học hành. Thậm chí, có bị hại từng có ý định tự tử để giải thoát.

Theo VKS, tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án đòi hỏi phải xử lý nghiêm minh các bị cáo nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.

VKS xác định Mr Pips giữ vai trò cao nhất, Lê Khắc Ngọ đứng thứ hai. Đánh giá vai trò của từng bị cáo, đại diện VKS xác định Phó Đức Nam là người chủ mưu, cầm đầu, giữ vai trò cao nhất trong đường dây lừa đảo.

Theo cơ quan công tố, Nam cùng các đồng phạm đã xây dựng một hệ thống nhân sự chuyên nghiệp, tổ chức thành nhiều tầng lớp, cấp bậc để thực hiện hành vi phạm tội. Đường dây thiết lập khoảng 40 văn phòng tại Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương, TPHCM và Campuchia, với hơn 1.700 nhân viên. Nam cùng đồng phạm còn tổ chức xây dựng 36 trang web liên kết với các ứng dụng giao dịch MT4, MT5. Những trang web này sử dụng tên tiếng Anh tương tự các sàn giao dịch chứng khoán, ngoại hối quốc tế.

Tuy nhiên, theo VKS, bản chất các trang web đều được lập trình sẵn, không thực hiện giao dịch trên thị trường tài chính quốc tế như quảng cáo với khách hàng. Nam còn chỉ đạo nhân viên thành lập các công ty để phục vụ việc tuyển dụng, ký hợp đồng cung cấp dịch vụ, sử dụng ứng dụng thay đổi số điện thoại, mở ví điện tử, tài khoản ngân hàng và liên kết với các đơn vị trung gian thanh toán nhằm tiếp nhận tiền đầu tư.

Đại diện VKS xác định Nam là người chỉ đạo, điều hành hoạt động của hệ thống, đồng thời hưởng lợi lớn nhất sau khi trừ các chi phí vận hành. Ngoài hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cơ quan công tố còn cáo buộc Nam thực hiện hành vi rửa tiền nhằm hợp pháp hóa nguồn tiền phạm tội, đầu tư và tích lũy tài sản.

Theo phần luận tội, Nam đã sử dụng hàng trăm tỷ đồng có nguồn gốc từ hành vi phạm tội để thực hiện các giao dịch, mua tài sản và tiền điện tử. Tổng số tiền được VKS xác định liên quan đến hành vi rửa tiền của Nam là khoảng 561 tỷ đồng.

Đối với Lê Khắc Ngọ, đại diện VKS xác định bị cáo giữ vai trò cao thứ hai, cùng Nam tham gia chủ mưu và tích cực thực hiện hành vi phạm tội. Ngọ được Nam giao quản lý 20 văn phòng, tổ chức hoạt động nhằm lôi kéo, dụ dỗ bị hại tham gia đầu tư để chiếm đoạt tài sản.

Theo cơ quan công tố, Ngọ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với 287 vụ lừa đảo, với số tiền chiếm đoạt khoảng 339 tỷ đồng. Ngoài ra, để hợp pháp hóa nguồn tiền do phạm tội mà có, Ngọ đã sử dụng số tiền này mua 4 bất động sản trị giá khoảng 7,1 tỷ đồng và mua 143kg vàng nguyên khối với số tiền khoảng 188 tỷ đồng. Tổng số tiền được xác định liên quan hành vi rửa tiền của Ngọ là khoảng 195 tỷ đồng.

Đại diện VKS xác định hành vi của Nam và Ngọ còn cấu thành tội Rửa tiền, thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 324 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh đó, khi đánh giá các nhóm tội danh khác trong vụ án, VKS cho rằng hành vi rửa tiền đã xâm phạm chế độ quản lý kinh tế, tài chính, tiền tệ của Nhà nước. Việc luân chuyển tiền phạm tội qua nhiều lớp tài khoản, chuyển thành tiền mặt hoặc các loại tài sản khiến quá trình xác định nguồn gốc dòng tiền trở nên khó khăn, cản trở công tác điều tra và thu hồi tài sản.

Đối với hành vi trốn thuế, VKS nhận định việc không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế gây thất thu ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng đến nguyên tắc công bằng trong nghĩa vụ đóng góp của cá nhân và doanh nghiệp.

Với hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cơ quan công tố đánh giá việc tiếp nhận, sử dụng tài sản có nguồn gốc phạm pháp tạo điều kiện che giấu, tẩu tán tài sản, gây khó khăn cho quá trình phát hiện và thu hồi.

Theo VKS, các hành vi phạm tội trong vụ án không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người bị hại mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự quản lý kinh tế, an toàn xã hội, đòi hỏi phải xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.