Cẩn thận khi mua vàng ngày vía Thần Tài

Mùng 10 tháng Giêng - ngày vía Thần Tài - vốn chỉ là một quan niệm dân gian, thế nhưng dân tình lại đổ xô xếp hàng mua vàng để lấy may cho cả năm. Giữa cơn sốt giá, có lẽ điều cần nhất không phải là chen chân, mà là sự tỉnh táo.

Tết vừa rồi, tôi đến chơi nhà một người bác. Ngày trước bác bán cháo sườn buổi sáng, tằn tiện từng đồng cứ cóp nhặt lại rồi mua vàng, không túi xách hàng hiệu, không giày dép đắt tiền. Bác bảo cứ gom góp được chút nào là mua vàng chút ấy.

Tết này, bác kể năm rồi cưới cháu, bác cho một cây vàng làm của hồi môn. Nhà bên kia còn ngại không dám nhận. Bác cười, bảo hồi những năm 90, bác mua vàng chỉ 300.000 đồng một chỉ, là có 3 triệu đồng một cây.

Cũng chính bác chia sẻ với tôi một “bí quyết” mà đến gần 40 tuổi tôi mới biết. Mỗi khi cần “xử lý việc”, thay vì đưa phong bì tiền mặt, bác biếu nửa chỉ hoặc một, hai chỉ vàng tùy việc. Bác nhất quyết không dùng tiền mặt.

Từ đó, tôi học theo bác và áp dụng, cộng với một chút hiểu biết về ngũ hành, tôi chia sẻ cho không biết bao nhiêu người, từ thời giá vàng khoảng 60 triệu đồng một lượng, đến nay đã lên trăm bảy, trăm tám mươi triệu.

Tỷ phú J.P. Morgan từng nói: “Gold is money. Everything else is credit” - vàng là tiền, mọi thứ khác chỉ là tín dụng.  Vàng là nhu cầu trú ẩn an toàn (safe-haven demand).

Nhiều người, trong đó có tôi trước đây từng tiếc nuối kiểu “giá như ngày ấy biết thế” nhưng mọi người quên mất một điều rất quan trọng đó là năng lực. Năng lực ở đây không phải kiếm tiền, mà là giữ tiền. Nếu không có khả năng giữ tiền, dù kiếm được bao nhiêu cũng khó ở lại trong túi; có khi tiền chưa kịp về đã có sẵn những khoản phải chi.

Vì vậy, tôi nghĩ không có chuyện sớm hay muộn, mà là mình đã có thông tin và tư duy đủ “lên trình” hay chưa. Khi đã có năng lực giữ tiền, dù ít vẫn giữ được. Bằng không, dù bạn có kiếm được tiền trăm, tiền tỷ, cũng khó mà giữ nổi.

Năm 2026 mở ra trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Trung Đông nóng lên, nguy cơ xung đột lan rộng khiến giới tài chính toàn cầu lo lắng. Khi địa chính trị bất ổn, niềm tin vào tiền giấy lung lay, vàng lại được nhắc đến như nơi trú ẩn an toàn. Lịch sử đã nhiều lần chứng minh, mỗi khi bom đạn nổ ra hay khủng hoảng xuất hiện, dòng tiền sẽ tìm đến kim loại quý này.

Cùng lúc đó, kinh tế Mỹ rơi vào thế khó, tăng trưởng chậm, lạm phát lõi neo cao. Giữ lãi suất cao thì kinh tế thêm áp lực, hạ lãi suất lại lo lạm phát. Dù chọn con đường nào, vàng vẫn hưởng lợi bởi nó phản ánh nỗi lo mất giá của tiền tệ.

Tuy nhiên, câu chuyện tại Việt Nam lại có thêm một lớp khác. Giá vàng trong nước, đặc biệt vàng miếng SJC và vàng nhẫn tại các thương hiệu lớn, có thời điểm cao hơn, vượt xa giá quy đổi từ thế giới.

Khi giá vàng quốc tế khoảng hơn 5.100 USD/ounce, tương đương 160-162 triệu đồng mỗi lượng, thì giá bán trong nước đã chạm mốc hơn 180 triệu đồng. Khoảng chênh lệch hơn 20 triệu đồng mỗi lượng không phải con số nhỏ, nhất là trong bối cảnh sắp đến ngày Vía Thần Tài, người dân đổ xô mua vàng.

Chưa kể, biên độ mua - bán có lúc lên tới 2,5-3 triệu đồng mỗi lượng. Nghĩa là vừa bước ra khỏi tiệm vàng, nhà đầu tư đã “âm” một khoản đáng kể. Trong đầu tư, giá bạn trả không đồng nghĩa với giá trị nhận được. Nếu mua chỉ vì tâm lý đám đông hoặc niềm tin ngắn hạn, rất dễ rơi vào thế bất lợi.

Tôi không bao giờ khuyến khích đầu tư vàng theo phong trào với những người “chân đất mắt toét” như mình, hay những chị em tằn tiện tích cóp nhiều năm. Nếu xác định tích lũy, phải chuẩn bị tâm lý nắm giữ dài hạn mới thấy giá trị.

Trước làn sóng giá cao, mỗi người cần xác định rõ mục tiêu. Nếu mua vài chỉ lấy may ngày Vía Thần Tài bằng tiền nhàn rỗi, đó là lựa chọn cá nhân. Tâm lý tích cực đôi khi cũng là động lực làm ăn nhưng nếu coi đây là quyết định đầu tư dài hạn, cần tỉnh táo hơn. Đừng dồn toàn bộ tiền tiết kiệm vào một thời điểm cao trào. Mua đều đặn theo thời gian, khi thị trường hạ nhiệt, sẽ an toàn hơn là chạy theo cảm xúc.

Với những người có dòng tiền lớn, việc đa dạng hóa tài sản còn quan trọng hơn. Khi vàng bị đẩy giá lên cao do tâm lý đám đông, có thể những tài sản khác lại đang ở vùng định giá hợp lý. Đầu tư không phải cuộc chen lấn trong một ngày lễ, mà là hành trình dài đòi hỏi kỷ luật và phân tích.

Thần Tài không nằm ở việc xếp hàng từ tờ mờ sáng. Thần Tài, theo tôi nằm ở khả năng quản trị rủi ro, kiểm soát cảm xúc và hiểu rõ mình đang làm gì với đồng tiền của mình. Trong cơn sóng lớn, người bình tĩnh mới là người giữ được của cải.

Thần Tài thực sự không ở trên bàn thờ hay trong bát hương. Khi có trí tuệ tài chính, sự kỷ luật và năng lực quản lý tiền bạc, khi ấy “thần Tài” mới thực sự ở bên mình. Còn nếu thiếu hiểu biết hoặc quá tham lam, có khác nào đưa vàng cho trẻ con cầm chơi, để rồi không biết giá trị mà đánh mất lúc nào không hay.

Đan Khuê