Tăng lương trước hay tăng năng suất lao động?

Dân trí “Từ năm 2007 - 2015, lương trung bình tại VN tăng 1,5 lần. Lương trung bình tăng nhanh đến năm 2010 nhưng chậm lại đáng kể trong giai đoạn 2010-2014, phần nào phản ánh sự suy giảm tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, các khoản chi cho BHXH, BHYT và BHTN cũng tăng theo thời gian”.
>>Năng suất thấp, trả lương cao, lao động Việt sẽ bị máy móc thay thế!
>>Quy định mới về chuyển xếp lương quân nhân chuyên nghiệp
>>Chàng trưởng phòng bỏ lương khủng về…nuôi dế

Đây là một nhận định của nhóm nghiên cứu công bố trong Hội thảo Tăng trưởng tiền lương và năng suất lao động, vừa được Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) phối hợp với Văn phòng JICA tại Việt Nam tổ chức tại Hà Nội.

Lương tăng nhanh hơn năng suất lao động

Bàn về mối quan hệ giữa tiền lương và năng suất lao động, tiến sĩ Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (thuộc Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội), trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng: Mật độ vốn tác động tới sự thành công của các nhà đầu tư. Khi mức độ vốn cao sẽ đồng thời nâng năng suất lao động lên.

“Nếu chúng ta tăng lương lên, sẽ làm xói mòn mức độ tích luỹ vốn của doanh nghiệp, không giúp tăng năng suất cho người lao động. Như vậy ở đây đã tạo ra một vòng xoáy ngược lại: Người lao động bị kìm hãm vì năng suất thấp” - tiến sĩ Nguyễn Đức Thành nói.

Vị diễn giải này kỳ vọng: “Chúng tôi muốn phá bỏ vòng xoáy này bằng một quy trình ngược lại. Theo đó, phải có 1 kỷ luật tiền lương từ đầu. Nếu theo để tiền lương tối thiểu cao sẽ khiến các doanh nghiệp rời bỏ Việt Nam”.

Theo đó, giới chủ không tích luỹ được vốn vì phải trả hết tiền cho công nhân và không còn lợi nhuận. Điều này dẫn tới việc không tăng cường máy móc, năng suất không tăng và dẫn tới không tăng lương trong tương lai.

“Chúng tôi muốn tạo một vòng quay ngược lại: Khi giới doanh nghiệp tăng tích luỹ lợi nhuận nhiều hơn thì họ mới đầu tư nhiều hơn và năng suất lao động mới tăng lên. Bản chất để đời sống người lao động tốt hơn là năng suất lao động. Đồng thời, đó cũng là cách để bảo vệ người lao động tốt nhất” - tiến sĩ Nguyễn Đức Thành nói.

Theo kết quả công bố tại Hội thảo, lương tối thiểu tại VN đã tăng tương đối nhanh trong những năm qua. Giai đoạn 2007-2015, tốc độ tăng lương tối thiểu cao hơn tốc độ tăng năng suất lao động.

Cụ thể, tỷ lệ lương tối thiểu trên năng suất lao động tăng nhanh, từ 25% năm 2007 đạt mức 50% năm 2015. Khoảng cách giữa tăng trưởng lương tối thiểu và tăng trưởng năng suất lao động ở Việt Nam đã dãn rộng nhanh hơn so với các quốc gia khác.

Về mối quan hệ giữa lương trung bình và năng suất lao động tại Việt Nam, năng suất lao động của Việt Nam tăng đáng kể với mức tăng trung bình đạt 4,4% trong giai đoạn 2004-2015.


Lương tối thiểu vùng năm 2018 được đề nghị tăng 6,5% so với năm 2017.

Lương tối thiểu vùng năm 2018 được đề nghị tăng 6,5% so với năm 2017.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng bình quân của lương (5,8%) vượt tốc độ tăng năng suất lao động. Trong giai đoạn 2004-2009, lương trung bình tăng chậm hơn năng suất lao động. Nhưng từ năm 2009, tốc độ tăng lương trung bình vượt tốc độ tăng năng suất lao động.

Nhóm nghiên cứu cho rằng: Nếu kéo dài mức chênh lệch giữa tăng trưởng năng suất lao động với lương tối thiểu và lương trung bình, sẽ từ từ phá vỡ cân bằng trên nhiều khía cạnh của nền kinh tế. Đặc biệt là cản trở tích lũy vốn con người, giảm động lực của nhà đầu tư, lợi nhuận của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Mặt trái của ...bảng lương

Băn khoăn với một số kết quả khảo sát, ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN, Phó Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia, nói: “Năng suất lao động được đưa ra là năng suất lao động nào? Nếu lấy mức tăng trưởng 4,4 % vốn được công bố trước đây thì mới chỉ là năng suất lao động xã hội. Vậy nếu so sánh tiền lương tối thiểu ở khu vực các doanh nghiệp sản xuất - công nghiệp với năng suất lao động toàn xã hội là chưa thỏa đáng”.

Theo ông Mai Đức Chính, nên so sánh tiền lương tối thiểu của ngành sản xuất công nghiệp với năng suất lao động của ngành công nghiệp thì mới hợp lý hơn.

“Về nguyên tắc, tăng tiền lương không thể tăng hơn năng suất lao động. Nhưng vấn đề là so sánh với năng suất lao động của nhóm hay khối cụ thể nào?” - ông Mai Đức Chính nói.

Ông Mai Đức Chính lưu ý một thực tế chưa được báo cáo nêu ra. Đó là tình trạng nhiều doanh nghiệp lợi dụng thực hiện 2 hệ thống bảng lương.

Cụ thể, một bảng lương tính theo lương tối thiểu để đóng BHXH, một bảng lương là thu nhập thực lĩnh của người lao động. Bảng lương thứ nhất thường thấp hơn bảng lương thứ 2 từ 1-2 triệu đồng. Khoản tiền chênh lệch này được doanh nghiệp chi dưới danh nghĩa tiền làm thêm giờ, tiền chuyên cần, hỗ trợ xăng xe và điện thoại…

“Doanh nghiệp đã trốn đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Nếu đến 1/1/2018, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội trên tổng thu nhập, gồm mức lương, phụ cấp và khoản bổ sung khác. Khi đó, tiền lương tối thiểu chỉ còn đúng vai trò là “sàn đỡ” cuối cùng để đảm bảo đời sống cho người lao động” - ông Mai Đức Chính.

Vị Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN chỉ ra một kẽ hở trong việc chưa liên thông dữ liệu đóng BHXH và thuế. Nếu đảm bảo được việc này, tình trạng trốn đóng hoặc đóng thấp hơn mức lương thực của người lao động sẽ giảm xuống.

Cũng theo đại diện Tổng LĐLĐ VN tại Hội thảo, khảo sát của Viện Công nhân công đoàn khảo sát năm 2017 còn cho thấy thực tế: Lương tối thiểu chỉ giúp 16 % người lao động có tích luỹ (khoảng 1 triệu đồng/tháng), 20 % không đủ để sống, đa số còn sống tằn tiện và cực khổ.

“Cứ nói là tăng lương tối thiểu tăng nhanh hơn năng suất lao động, nhưng người công nhân vẫn không đủ sống. Họ phải chịu nhiều sức ép từ xã hội: Chi phí cho con cái học hành, chi phí thuê nhà, chi phí cho cho các việc ma chay hiếu hỉ, chi phí sinh hoạt…” - ông Mai Đức Chính nói.

Có nên bỏ lương tối thiểu?

Chia sẻ quan điểm tại Hội thảo, ông Trương Đình Tuyển - Nguyên Bộ trưởng Thương mại cho rằng: “Trên thực tế vẫn có một số nước không áp dụng lương tối thiểu. Vậy tại sao chúng ta không áp dụng một cơ chế thoả thuận về tiền lương thay cho lương tối thiểu? Khi đó, nếu doanh nghiệp cảm thấy đủ khả năng cạnh tranh sẽ mạnh dạn tăng lương. Người lao động có tay nghề tạo ra năng suất lao động cao sẽ được nhận lương hấp dẫn…Đồng thời, Chính phủ cần tăng quỹ bảo hiểm thất nghiệp, bảo trợ xã hội và giảm bộ máy hành chính để dồn nguồn lực hỗ trợ người lao động.

Hoàng Mạnh

MỚI NHẤT
Bạn có quá già để khởi nghiệp?
Bạn có quá già để khởi nghiệp?

Hầu hết những doanh nhân thành công trên thế giới đều khởi nghiệp và thành công ở tuổi 20. Tuy nhiên, đó không phải là tất cả.

Thứ bảy, 16/09/2017 - 06:02

Thất nghiệp dài hạn: Hơn 250.000 người khó quay lại thị trường lao động?
Thất nghiệp dài hạn: Hơn 250.000 người khó quay lại thị trường lao động?

(Dân trí) - “VN có 1,08 triệu lao động thất nghiệp, trong đó trên 25 % thất nghiệp dài hạn. Nếu tình trạng thất nghiệp dài hạn tiếp diễn, việc trở lại thị trường lao động một cách bền vững của nhóm lao động này sẽ khó khăn vì ít cập nhật kiến thức và kỹ năng nghề”.

Thứ bảy, 16/09/2017 - 06:00

Lao động trình độ ĐH: Thu nhập trung bình đạt 7,49 triệu đồng/tháng
Lao động trình độ ĐH: Thu nhập trung bình đạt 7,49 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - “Khảo sát cho thấy, nhóm lao động có trình độ đại học và trên đại học có thu nhập cao nhất với 7,49 triệu đồng/tháng, giảm so với quý 1/2017. Nhóm này cũng có mức giảm cao nhất so với quý 1/2017 với 736.000 đồng, tương đương 8,9%”.

Thứ sáu, 15/09/2017 - 02:42

Chậm đóng BHXH sẽ phải nộp thêm tiền lãi
Chậm đóng BHXH sẽ phải nộp thêm tiền lãi

Đơn vị tôi có một người lao động do đơn vị cũ chốt sổ BHXH chậm 2 tháng để chuyển cho cơ quan tôi, nên đơn vị tôi bị điều chỉnh báo tăng BHXH cho người lao động chậm (chưa quá 6 tháng). Vậy, cơ quan tôi có bị tính lãi trên số tiền chậm đóng BHXH không?

Thứ sáu, 15/09/2017 - 02:19

Người tìm việc sập "bẫy" tuyển dụng, cơ quan chức năng vào cuộc
Người tìm việc sập "bẫy" tuyển dụng, cơ quan chức năng vào cuộc

Lực lượng chức năng đã đề nghị văn phòng tại địa chỉ số 161A, QL1A, phường Bình Chiểu, quận Thủ Đức, TP.HCM chấm dứt hoạt động giới thiệu việc làm.

Thứ sáu, 15/09/2017 - 12:57

Tham gia bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên: Nên hiểu cho đúng
Tham gia bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên: Nên hiểu cho đúng

Lợi ích của việc tham gia bảo hiểm y tế đối với mỗi cá nhân, cộng đồng là điều khỏi phải bàn cãi. Tuy nhiên, trong câu chuyện này, đặc biệt là với giới học sinh, sinh viên cũng vẫn đang có những cách hiểu khác nhau và nếu việc tuyên truyền, thực hiện không khéo sẽ khiến các bậc phụ huynh hiểu sai về một chủ trương đúng.

Thứ sáu, 15/09/2017 - 08:02

Gần 1/3 lao động ngành ngân hàng sẽ mất việc trong 5 năm tới
Gần 1/3 lao động ngành ngân hàng sẽ mất việc trong 5 năm tới

Chỉ trong vòng 5 năm nữa, gần 1/3 số người lao động đang làm trong ngành ngân hàng hiện nay sẽ phải mất việc.

Thứ sáu, 15/09/2017 - 07:47

Vì sao DN Nhật hiếm khi chọn người ngoài vào hội đồng quản trị?
Vì sao DN Nhật hiếm khi chọn người ngoài vào hội đồng quản trị?

Một hãng Nhật điển hình thường được tổ chức trên cơ sở quản lý ba cấp dưới dạng hình chóp. Người Nhật cho rằng cơ cấu ba cấp đó là cơ cấu năng động nhất và ít bị đe dọa bởi nguy cơ quan liêu hóa nhất.

Thứ sáu, 15/09/2017 - 07:16

Quân nhân chuyển ngành được giữ nguyên lương trong 18 tháng
Quân nhân chuyển ngành được giữ nguyên lương trong 18 tháng

Chồng bà Nguyễn Kim Soạn (TP. HCM) nhận quyết định chuyển ngành của QK9 năm 1989, phuc vụ trong quân đội 10 năm 9 tháng, cấp bậc đại úy nhưng chưa được giải quyết chế độ. Bà Soạn hỏi, nay chồng bà còn được giải quyết chế độ không? Trên giấy ghi lương chính cộng khoản phụ là 53.852,80 đồng/tháng nay nếu được thì sẽ lĩnh bao nhiêu, ở đâu?

Thứ sáu, 15/09/2017 - 06:32

Hải Phòng: Gần 1.000 chỗ làm cho lao động EPS
Hải Phòng: Gần 1.000 chỗ làm cho lao động EPS

Ngày 14/9, Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB-XH) cho biết đến nay, 18 doanh nghiệp đã đăng ký tham gia “Phiên giao dịch việc làm dành cho người lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình EPS về nước” được tổ chức tại Trung tâm Dịch vụ việc làm TP Hải Phòng vào ngày 20/9.

Thứ năm, 14/09/2017 - 01:54

Báo động tình trạng sa thải lao động nữ trên 35 tuổi
Báo động tình trạng sa thải lao động nữ trên 35 tuổi

(Dân trí) - “Tình trạng sa thải lao động độ tuổi 35 trở lên, trong đó phần lớn là lao động nữ đang là một vấn đề lớn đáng báo động cho thị thường lao động hiện nay”.

Thứ năm, 14/09/2017 - 01:46

Anh: Tỷ lệ thất nghiệp hạ xuống mức thấp nhất trong hơn bốn thập kỷ
Anh: Tỷ lệ thất nghiệp hạ xuống mức thấp nhất trong hơn bốn thập kỷ

Ngày 13/9, Văn phòng Thống kê quốc gia Anh (ONS) công bố dữ liệu chính thức cho thấy tỷ lệ thất nghiệp ở nước này một lần nữa đã giảm xuống mức thấp nhất trong 42 năm qua.

Thứ năm, 14/09/2017 - 09:02

ĐÁNG QUAN TÂM
3 cách "đánh bay" sự trì trệ trong công việc
3 cách "đánh bay" sự trì trệ trong công việc

Trang Medical Daily đã mời các chuyên gia đưa ra 3 phương pháp nhằm giúp mọi người khắc phục tình trạng trì trệ, qua đó sẽ làm việc hiệu quả nhất có thể.

Thứ năm, 14/09/2017 - 07:23

Chưa đủ tuổi nghỉ hưu có được trợ cấp thôi việc?
Chưa đủ tuổi nghỉ hưu có được trợ cấp thôi việc?

Công ty của ông Bùi Minh Châu (TP. Hải Phòng) có một lao động 2 năm nữa đến tuổi nghỉ hưu, đóng BHXH trên 20 năm, nay viết đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động vì muốn được hưởng chế độ hưu trí sớm. Ông Châu hỏi, công ty ông có phải trả trợ cấp thôi việc cho người lao động không?

Thứ năm, 14/09/2017 - 07:13

Năng suất thấp, trả lương cao, lao động Việt sẽ bị máy móc thay thế!
Năng suất thấp, trả lương cao, lao động Việt sẽ bị máy móc thay thế!

(Dân trí) - Trong khi năng suất lao động của Việt Nam 10 năm trở lại đây (2004 - 2015) chỉ đạt 4,4% nhưng số tăng trưởng bình quân của tiền lương đã đạt 5,8%. Tăng lương cao hơn tăng năng suất lao động sẽ khiến các doanh nghiệp (DN) thay thế máy móc bằng con người, giảm lợi nhuận của DN và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thứ tư, 13/09/2017 - 04:56

Doanh nghiệp không được đưa điều dưỡng sang Nhật
Doanh nghiệp không được đưa điều dưỡng sang Nhật

"Tôi được giới thiệu một công ty xuất khẩu lao động (XKLĐ) tuyển điều dưỡng sang Nhật Bản làm việc. Chi phí để tham gia chương trình là 8.000 USD. Xin hỏi chương trình đưa điều dưỡng đi Nhật Bản làm việc có mở rộng ra các doanh nghiệp XKLĐ hay chỉ được phép đi thông qua Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội?". Người hỏi: Lê Thị Hương Giang (tỉnh Đồng Tháp).

Thứ tư, 13/09/2017 - 02:43

Trưởng công an xã xin nghỉ việc về làm phụ xe container
Trưởng công an xã xin nghỉ việc về làm phụ xe container

Trưởng Công an xã Cẩm Trung, huyện Cẩm Xuyên đã viết đơn xin nghỉ việc vì thu nhập không đủ trang trải cuộc sống.

Thứ tư, 13/09/2017 - 08:05

Nhà trường thu bảo hiểm y tế là đúng quy định
Nhà trường thu bảo hiểm y tế là đúng quy định

Đã có rất nhiều ý kiến tranh cãi về vai trò của nhà trường trong việc tham gia BHYT của học sinh sinh viên. Vậy nhà trường thu BHYT là đúng hay sai?

Thứ tư, 13/09/2017 - 07:13

Quy định mới về chuyển xếp lương quân nhân chuyên nghiệp
Quy định mới về chuyển xếp lương quân nhân chuyên nghiệp

Bộ Quốc phòng vừa ban hành Thông tư 208/2017/TT-BQP hướng dẫn chuyển xếp lương đối với sĩ quan, công nhân quốc phòng, viên chức quốc phòng, hạ sĩ quan, binh sĩ được tuyển chọn quân nhân chuyên nghiệp.

Thứ tư, 13/09/2017 - 06:01

Chàng trưởng phòng bỏ lương khủng về…nuôi dế
Chàng trưởng phòng bỏ lương khủng về…nuôi dế

(Dân trí) - Sau 5 năm bươn chải ở mảnh đất Sài Gòn, anh Phạm Duy Phong (SN 1984, trú tại 206 Trần Phú, Đăk Đoa, Gia Lai) đột ngột rời bỏ vị trí trưởng phòng với mức lương gần 30 triệu đồng/tháng để về quê… nuôi dế. Ý định táo bạo không ngờ đã đem lại những thành công cho anh.

Thứ ba, 12/09/2017 - 07:03

Tham gia bảo hiểm xã hội có lợi hơn gửi tiết kiệm?
Tham gia bảo hiểm xã hội có lợi hơn gửi tiết kiệm?

(Dân trí) - “Quan niệm cho rằng nên gửi tiết kiệm thay vì tham gia BHXH là không thực tế. Trong điều kiện về tài chính có hạn, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, người nghèo và người cận nghèo, việc tham gia BHXH để hưởng lương hưu khi về già là lựa chọn hiệu quả và thông minh nhất”.

Thứ ba, 12/09/2017 - 07:02

Qua ngày tháng bĩ cực, lão ngư này giờ có 5 tàu to trị giá 60 tỉ đồng
Qua ngày tháng bĩ cực, lão ngư này giờ có 5 tàu to trị giá 60 tỉ đồng

Sở hữu 5 tàu đánh bắt xa bờ với tổng trị giá 60 tỉ đồng, ông Nguyễn Văn Ái (SN 1950, trú làng Xuân Bình, xã Mỹ An, huyện Phù Mỹ, Bình Định) hiện là ngư dân có tiếng tăm ở dải đất miền Trung. Ít ai biết lão ngư này chỉ học đến lớp 9 và đã từng trải qua những ngày tháng bĩ cực của cuộc đời.

Thứ ba, 12/09/2017 - 07:01

Chân dung mới của các nhân tài thời đại 4.0
Chân dung mới của các nhân tài thời đại 4.0

Kết quả từ một khảo sát nhanh do Dịch vụ tuyển dụng cấp cao ESS của Talentnet công bố vào đầu tháng 9/2017 cho thấy nhiều góc nhìn lý thú về những kỹ năng mới cần có, đặc thù một công ty lý tưởng và chân dung mới của một quản lý tài năng trong tương lai.

Thứ ba, 12/09/2017 - 06:57

Làm việc 24/24 giờ là trái quy định
Làm việc 24/24 giờ là trái quy định

"Tôi vừa xin vào làm bảo vệ tại một trường tiểu học. Nhà trường yêu cầu tôi phải trực tại trường 24/24 giờ trong ngày và không được hưởng chế độ gì ngoài tiền lương. Xin hỏi yêu cầu của nhà trường có hợp lý?". Người hỏi: Bùi Văn Cường (buivancuong67@gmail.com) hỏi.

Thứ ba, 12/09/2017 - 06:45