Thanh tra Chính phủ chỉ ra vi phạm tại dự án Cảng hàng không Quảng Trị

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa ký thông báo Kết luận thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc tại tỉnh Quảng Trị.

Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) có nhà đầu tư đề xuất lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi là Công ty cổ phần Tập đoàn T&T. Dự án được Thủ tướng quyết định chủ trương đầu tư năm 2021.

Tổng mức đầu tư của dự án trên 5.821 tỷ đồng, vốn nhà đầu tư. Diện tích sử dụng đất trên 265ha (chưa bao gồm diện tích đất khu quân sự hơn 51ha sẽ đầu tư khi quân đội có nhu cầu).

Thời gian thực hiện dự án 50 năm, gồm chuẩn bị dự án, đầu tư xây dựng dự kiến 2 năm và vận hành, thu phí hoàn vốn 47 năm 3 tháng.

Cảng hàng không Quảng Trị được đầu tư xây dựng đạt tiêu chuẩn Cảng hàng không cấp 4C, đáp ứng nhu cầu khai thác đến 5 triệu hành khách/năm và 25.500 tấn hàng hóa/năm.

Nhiều vi phạm, hạn chế

Thanh tra Chính phủ phát hiện UBND tỉnh Quảng Trị, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan chưa rà soát lại báo cáo nghiên cứu khả thi, đảm bảo phù hợp với quy hoạch được duyệt theo đề nghị của Hội đồng thẩm định liên ngành, Cục Quản lý đầu tư xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam.

Tiến độ huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay tại báo cáo nghiên cứu khả thi dự án vượt quá thời hạn quy định phải hoàn thành thu xếp tài chính, vi phạm quy định Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Việc thu xếp tài chính nguồn vốn để phục vụ dự án theo tiến độ hợp đồng BOT của nhà đầu tư quá chậm, sau 16 tháng (kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực) mới góp vốn đạt 23%. Hồ sơ khảo sát, thiết kế, hồ sơ năng lực của nhà thầu, hợp đồng xây dựng, tài liệu huy động giải ngân vốn đầu tư đối với các gói thầu của dự án không được gửi đầy đủ để Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị kiểm tra, giám sát.

Việc lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế sau thiết kế cơ sở đối với các hạng mục (trừ hạng mục sân đỗ tàu bay) chậm tiến độ khoảng 7 tháng. Giám đốc Quản lý dự án được bổ nhiệm không đủ điều kiện theo quy định.

Theo kết luận thanh tra, quá trình thương thảo, ký kết hợp đồng BOT có một số tồn tại, hạn chế, vi phạm: Tiến độ huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay vượt quá thời hạn phải hoàn thành thu xếp tài chính; không có phương án đảm bảo huy động đủ vốn chủ sở hữu…

Công tác kiểm tra, giám sát theo quy định của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh còn hạn chế, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ theo hợp đồng BOT.

Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng chậm tiến độ, đến nay còn hơn 22ha đất chưa bàn giao cho Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị, không đúng tiến độ trước ngày 31/12/2024 theo hợp đồng BOT.

Đối với gần 99ha đất, trong đó có 40,6ha đất trồng lúa đã được UBND tỉnh cho thuê nhưng chưa bàn giao đất tại thực địa, Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị chưa hoàn thành các thủ tục để cơ quan nhà nước xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa phải nộp theo quy định.

Thanh tra Chính phủ nêu thời hạn tháng 7/2026

“Trách nhiệm đối với các tồn tại, hạn chế, vi phạm nêu trên thuộc UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giao thông vận tải, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh, UBND huyện Gio Linh thuộc tỉnh Quảng Trị (cũ), các tổ chức, cá nhân theo từng thời kỳ có liên quan và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.

Bên cạnh kiến nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm với các tập thể, cá nhân liên quan, Thanh tra Chính phủ yêu cầu tập trung xử lý, khắc phục triệt để các tồn tại, vi phạm.

Quá trình thực hiện, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, thanh tra yêu cầu chuyển cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị Quảng Trị chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh thực hiện đầy đủ trách nhiệm của cơ quan ký kết hợp đồng BOT; điều chỉnh thời gian hoàn thành thu xếp tài chính theo quy định.

Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị phải hoàn thành ngay việc huy động góp vốn chủ sở hữu, vốn vay, ký hợp đồng tín dụng để đảm bảo đủ nguồn vốn thi công công trình.

UBND tỉnh Quảng Trị được yêu cầu đôn đốc nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tiến độ thi công công trình. Nếu đến tháng 7/2026 không hoàn thành theo hợp đồng BOT đã ký kết, cơ quan thanh tra đề nghị địa phương báo cáo Thủ tướng Chính phủ để có biện pháp xử lý.