Thanh tra Chính phủ chỉ rõ vi phạm tại dự án nhiệt điện Na Dương II

Theo kết luận thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Công Thương vừa được Thanh tra Chính phủ ban hành, dự án Nhà máy nhiệt điện Na Dương II xây dựng tại thị trấn Na Dương và xã Sàn Viên, huyện Lộc Bình (cũ), tỉnh Lạng Sơn, do Tổng công ty Điện lực - TKV (nay là Tổng công ty Điện lực TKV - CTCP) làm chủ đầu tư.

Dự án được Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) phê duyệt lần đầu năm 2015, phê duyệt điều chỉnh năm 2023 của Tổng công ty Điện lực - TKV với quy mô công suất 110MW, diện tích sử dụng đất trên 11ha (chưa bao gồm bãi xỉ). Tổng mức đầu tư của dự án trên 4.088 tỷ đồng.

Đụng đâu cũng thấy vi phạm

Thanh tra Chính phủ phát hiện chủ đầu tư không thực hiện việc nộp hồ sơ về chủ trương đầu tư dự án cho Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lạng Sơn để thẩm định, trình UBND tỉnh quyết định, vi phạm Luật Đầu tư năm 2014.

Chủ đầu tư chỉ định Công ty TNHH MTV Địa chất Việt Bắc - Vinacomin khi công ty này không đáp ứng đủ điều kiện năng lực thực hiện khảo sát đã vi phạm Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu.

Chủ đầu tư cũng bị phát hiện phê duyệt dự án khi chưa thực hiện lập, phê duyệt nhiệm vụ thiết kế xây dựng; phê duyệt dự án với quy mô công suất nhà máy 110MW không đúng với quy mô công suất nhà máy theo Quy hoạch điện VII và quyết định của Bộ Công Thương.

Dự án nhiệt điện được chủ đầu tư phê duyệt khi quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 chưa được UBND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt. Dự án phê duyệt không xác định thiết kế đồng bộ dây chuyền, thiết bị xử lý tro, xỉ, thạch cao bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật làm nguyên liệu xây dựng.

“Thiết kế của dự án không có số liệu cụ thể về diện tích đổ thải (chỉ xác định tro, xỉ của nhà máy được đổ thải vào bãi thải Nà Đươi cùng với tro, xỉ của Nhà máy nhiệt điện Na Dương I); không có khối lượng đền bù, giải phóng mặt bằng cho diện tích đổ thải cũng như các hạng mục công trình bảo đảm an toàn, môi trường,... khu vực đổ thải”, kết luận thanh tra nêu.

Qua thanh tra, chủ đầu tư đã xác định lại dự toán chi phí đối với hạng mục bãi thải tro xỉ, giảm hơn 26 tỷ đồng so với giá trị dự toán tạm tính trong tổng mức đầu tư được phê duyệt (hơn 46 tỷ đồng).

Đoàn thanh tra còn phát hiện nội dung, thời gian thực hiện đàm phán mua bán điện không đảm bảo về trình tự theo quy định của Bộ Tài chính. Thời gian đàm phán kéo dài, từ tháng 11/2016 đến tháng 12/2019, dẫn đến việc ký hợp đồng mua bán điện chậm, gây khó khăn trong việc xác định lợi nhuận định mức và hiệu quả kinh tế của dự án.

Nhiều cơ quan ở tỉnh Lạng Sơn đã bàn giao đất cho chủ đầu tư khi UBND tỉnh chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất.

Tại kết luận vừa ban hành, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ chủ đầu tư đã ký hợp đồng tín dụng có những điều khoản bất lợi, ràng buộc về thời gian thực hiện hợp đồng EPC trong khi nhà đầu tư chưa nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng.

Quá trình xây dựng, thương thảo, ký hợp đồng EPC, chủ đầu tư không căn cứ vào các văn bản pháp luật mới ban hành, dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ rủi ro pháp lý và hệ quả bất lợi trong quá trình triển khai, thực hiện hợp đồng.

Đơn vị khảo sát xây dựng giai đoạn thiết kế kỹ thuật - Viện Nền móng và Công trình ngầm, không có giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ khi thực hiện đo đạc, thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:1.000, vi phạm quy định của Chính phủ.

Phát hiện dấu hiệu hình sự thì chuyển cơ quan chức năng xử lý

Kết luận thanh tra chỉ rõ trách nhiệm với những vi phạm, khuyết điểm nêu trên thuộc về UBND tỉnh Lạng Sơn, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng, UBND huyện Lộc Bình, Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Lộc Bình; TKV, Tổng công ty Điện lực - TKV và một số ban chuyên môn của TKV... theo từng thời kỳ có liên quan.

Từ đó, cơ quan thanh tra kiến nghị Bộ Công Thương thực hiện kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân, đơn vị có liên quan.

TKV chỉ đạo đơn vị chuyên môn rà soát, xử lý, chuẩn xác lại các số liệu, tính toán chi phí của dự án, đảm bảo đầy đủ, chính xác, không thất thoát tiền, tài sản của Nhà nước.

Đối với dự toán chi phí cho hạng mục bãi thải tro xỉ, chủ đầu tư phải tính toán, điều chỉnh giảm hơn 26 tỷ đồng so với giá trị dự toán tạm tính trong tổng mức đầu tư được duyệt. Đồng thời chỉ đạo thẩm tra, thẩm định, chuẩn xác lại dự toán các gói thầu số 15, 28.

Bộ Công Thương chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Điện lực miền Bắc phối hợp với Tổng công ty Điện lực - TKV trong việc đầu tư, cải tạo, nâng cấp đường dây truyền tải liên quan đến dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, bảo đảm tính đồng bộ khi dự án hoàn thành, đi vào hoạt động.

“Quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.