Cuộc sống ở siêu dự án treo gần 30 năm giữa trung tâm TPHCM

Giữa trung tâm TPHCM sầm uất, nơi những tòa nhà chọc trời vươn cao và trung tâm thương mại hiện đại tấp nập, tồn tại một "ốc đảo" mang tên Mả Lạng. Khu vực rộng 6,8ha này, nằm gọn trong phạm vi bốn tuyến đường Nguyễn Trãi - Trần Đình Xu - Nguyễn Cư Trinh - Cống Quỳnh (phường Cầu Ông Lãnh), đã bị "treo" trong quy hoạch giải tỏa, cải tạo đô thị từ năm 2000, khiến cuộc sống của hàng nghìn hộ dân nơi đây chìm trong sự bất định.

Chỉ cách những khu phố hào nhoáng vài trăm mét, Mả Lạng hiện lên như một thế giới đối lập hoàn toàn.

Những con hẻm sâu hun hút, tối tăm, chỉ vừa đủ cho một chiếc xe máy lách qua, dẫn vào hàng trăm căn nhà nhỏ xíu, san sát nhau.

Nhiều căn nhà có diện tích dưới 20m², thậm chí chưa tới 10m², là nơi trú ngụ của hai, ba thế hệ gia đình. Để có đủ không gian sinh hoạt, người dân phải cơi nới, chắp vá, tạo nên một kiến trúc lộn xộn, tạm bợ.

Lịch sử khu Mả Lạng cũng đầy biến động. Trước năm 1975, đây từng là một nghĩa địa xen lẫn nhà dân. Giai đoạn 1977-1982, các ngôi mộ được di dời để nhường chỗ cho những người đi kinh tế mới trở về sinh sống. Từ đó, khu vực này trở thành nơi cư ngụ của nhiều lao động nghèo như xe ôm, bán hàng rong, phụ hồ, nhặt phế liệu.

Ông Nguyễn Ngọc Tấn, hơn 70 tuổi, đã gắn bó gần như cả đời với khu Mả Lạng, chia sẻ nỗi lo lắng chung của người dân: "Chúng tôi sống trong cảnh thấp thỏm vì dự án chậm triển khai, không biết khi nào phải dời đi. Muốn làm giấy tờ hay sửa sang nhà cửa cũng khó".

Tương tự, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, người đã xem Mả Lạng như quê hương thứ hai sau gần 40 năm mưu sinh tại đây, dù đồng thuận với chủ trương di dời nhưng không khỏi lưu luyến và lo lắng khi phải bắt đầu cuộc sống mới ở một nơi xa lạ.

Dự án giải tỏa khu Mả Lạng được TPHCM khởi xướng từ năm 2000 nhằm chỉnh trang đô thị. Đến năm 2007, Tập đoàn Bitexco được giao thực hiện khu phức hợp khách sạn, cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại với tổng số 1.424 căn nhà phải giải tỏa. 

Mặc dù dự kiến di dời, tái định cư từ tháng 6/2018, dự án vẫn tiếp tục bị "treo" cho đến nay, gây ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của người dân.

Trước đó, tại buổi tiếp xúc cử tri phường Bến Thành, phường Cầu Ông Lãnh vào chiều 5/3, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã bày tỏ sự trăn trở sâu sắc về khu Mả Lạng và khu Chợ Gà Gạo. Ông chia sẻ kỷ niệm thời sinh viên về người bạn có nhà ở Mả Lạng chật hẹp đến mức phải ngủ mà chân để ngoài cửa. Bí thư Thành ủy cam kết sẽ trực tiếp khảo sát và tìm giải pháp cho vấn đề này, đồng thời đề nghị lãnh đạo địa phương thống kê, tập hợp các hộ dân để có phương án xử lý cụ thể.

Người dân khu Mả Lạng mong mỏi chính quyền sớm có giải pháp rõ ràng. Nếu dự án tiếp tục triển khai, họ hy vọng nhận được chính sách bồi thường thỏa đáng, sát giá thị trường để có thể ổn định cuộc sống ở nơi mới. 

Ngược lại, nếu dự án bị hủy bỏ, họ mong muốn quy hoạch được điều chỉnh để có thể sửa chữa, cải tạo nhà ở, chấm dứt gần 30 năm sống trong cảnh "treo" đầy bất an.

Vị trí khu Mả Lạng (Đồ hoạ: Bảo Quyên)