Vì sao cái chết của nhà báo Ả rập gây chấn động dư luận?

Dân trí Cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi bên trong lãnh sự quán Ả rập Xê út tại Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo nên cơn chấn động trên toàn thế giới theo cách ít ai ngờ tới và cho đến nay vẫn là chủ đề “nóng” trên truyền thông quốc tế.
>>Ả-rập Xê-út thừa nhận vụ sát hại nhà báo Khashoggi được lên kế hoạch từ trước
>>Báo Mỹ: Giám đốc CIA đã nghe đoạn ghi âm về nghi án sát hại nhà báo Khashoggi
>>Rộ tin tìm thấy thi thể nhà báo Khashoggi trong lãnh sự quán Ả-rập Xê-út

Người biểu tình đòi làm rõ cái chết của nhà báo Khashoggi tại Mỹ (Ảnh: UPI)
Người biểu tình đòi làm rõ cái chết của nhà báo Khashoggi tại Mỹ (Ảnh: UPI)

Sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vụ mất tích bí ẩn của ông Jamal Khashoggi đã đặt ra câu hỏi rằng, tại sao cái chết của một nhà báo lại “rùm beng” hơn mọi động thái khác của Ả rập Xê út, chẳng hạn cuộc chiến ở Yemen hay cuộc khủng hoảng nhân đạo tại quốc gia Trung Đông này.

Theo New York Times, câu trả lời nằm ở bản chất cái chết của ông Khashoggi cũng như cách vụ việc được đưa ra ánh sáng, cùng với đó là tầm ảnh hưởng của nhà báo này.

Nhà báo nổi tiếng

Các hoạt động của nhà báo Ả rập trước khi mất tích

Ông Khashoggi không chỉ là một nhà báo nổi tiếng, người từng làm việc cho tờ Washington Post nổi tiếng của Mỹ trước khi chết. Ông còn là người có mối quan hệ với giới tinh hoa chính trị. Ông là bạn của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và có mối quan hệ gần gũi với các thành viên trong hoàng gia Ả rập Xê út.

Nhà báo Khashoggi từng có nhiều năm thăng tiến trong giới truyền thông Ả rập trước khi được cất nhắc làm phát ngôn viên không chính thức kiêm cố vấn cho hoàng gia Ả rập Xê út. Tuy nhiên sự nghiệp của Khashoggi tại Ả rập Xê út đã dừng bước khi Thái tử Mohammed bin Salman cấm ông viết bài tại quốc gia Trung Đông này. Đây là một phần trong chiến dịch “trấn áp” những tiếng nói bất mãn với chính quyền tại Ả rập Xê út, trong đó có nhà báo Khashoggi.

Ông Khashoggi sau đó sống lưu vong ở Mỹ, trở thành cây bút chỉ trích mạnh mẽ chính quyền Ả rập Xê út tại mục bình luận thường kỳ của Washington Post. Thái tử bin Salman thường xuyên trở thành mục tiêu công kích của nhà báo Khashoggi. Những bài viết gần đây của ông Khashoggi đã chỉ trích thái tử vì bỏ tù các nhà hoạt động nữ quyền và kiểm soát tự do ngôn luận.

Theo ông Michael J. Gennon, giáo sư luật quốc tế tại Trường Fletcher thuộc Đại học Tufts, những câu chuyện sát hại luôn thu hút sự chú ý của dư luận và làm dấy lên nhiều lo ngại. Nhưng nếu nạn nhân là một người nổi tiếng như nhà báo Khashoggi, mọi chuyện có thể bị đẩy đi xa hơn.

Chết người ở lãnh sự quán

Lãnh sự quán Ả rập Xê út tại Istanbul. (Ảnh: NYT)
Lãnh sự quán Ả rập Xê út tại Istanbul. (Ảnh: NYT)

Địa điểm nơi nhà báo Khashoggi thiệt mạng cũng khiến vụ việc được chú ý nhiều hơn.

Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ nhận diện 15 nghi phạm, trong đó có một số người được cho là có liên hệ với thái tử Ả rập Xê út, tham gia vào vụ sát hại ông Khashoggi. Các quan chức Ả rập Xê út ban đầu khẳng định cái chết của nhà báo Khashoggi không liên quan tới hoàng gia, sau đó ngày 25/10 lại nói rằng vụ việc này đã được lên kế hoạch từ trước.

Nếu các đặc vụ Ả rập Xê út thực sự sát hại nhà báo Khashoggi trên đất Thổ Nhĩ Kỳ như nghi vấn của Ankara, điều này không chỉ vi phạm luật quốc tế mà còn bị xem là thách thức đối với thẩm quyền của Thổ Nhĩ Kỳ. Công ước Vienna về Quan hệ Lãnh sự năm 1963, một văn kiện cả Ả rập Xê út và Thổ Nhĩ Kỳ đều tham gia, quy định luật quốc tế giám sát hoạt động của các lãnh sự quán và đại sứ quán, đồng thời bảo vệ các cơ sở và quan chức ngoại giao.

Hình ảnh một số nghi phạm vụ nhà báo Ả rập mất tích trên camera

Lãnh sự quán Ả rập Xê út ở Istanbul được bảo vệ theo luật quốc tế. Mặc dù lãnh sự quán nằm trên lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ nhưng ngay cả các quan chức địa phương cũng không được phép đi vào nếu chưa có sự đồng ý của Ả rập Xê út.

Các đại sứ quán và lãnh sự quán trên thế giới thường được xem là nơi ẩn náu chính trị. Các cơ sở và nhân viên ngoại giao bên trong đại sứ quán và lãnh sự quán được bảo vệ và hưởng quyền miễn trừ pháp luật trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nhà báo Khashoggi, một người Ả rập Xê út, lại bị chết ngay trong chính lãnh sự quán của nước mình.

“Vụ việc xảy ra tại lãnh sự quán càng gây chú ý nhiều hơn. Các đại sứ quán và lãnh sự quán thường được xem là những nơi an toàn. Đây là nơi các công dân thường tìm đến để ẩn náu, do vậy vụ việc (của nhà báo Khashoggi) càng trở nên nghiêm trọng hơn”, Giáo sư Glennon nhận định.

Thông tin rò rỉ

Nhà báo Khashoggi bước vào lãnh sự quán Ả rập Xê út hôm 2/10. (Ảnh: NYT)
Nhà báo Khashoggi bước vào lãnh sự quán Ả rập Xê út hôm 2/10. (Ảnh: NYT)

Sau khi nhà báo Khashoggi bị phát hiện mất tích bên trong lãnh sự quán Ả rập Xê út hôm 2/10, các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu rò rỉ thông tin cho các tờ báo tại nước này. Vụ việc của ông Khashoggi sau đó xuất hiện liên tục trên tiêu điểm của truyền thông, trong khi phía Ả rập Xê út khẳng định không biết tin tức gì về nhà báo này.

Những thông tin rò rỉ trên báo chí đã hé lộ đoạn băng ghi âm được cho là ghi được từ lãnh sự quán, trong đó mô tả nhà báo Khashoggi bị phân xác, chặt đầu và ngón tay. Những thông tin này khiến cộng đồng quốc tế dậy sóng.

Những ngày sau đó, các thông tin mới dần dần xuất hiện như nghi vấn đặc vụ Ả rập Xê út cải trang thành nhà báo Khashoggi để rời khỏi lãnh sự quán, hay cuộc truy tìm thi thể của nhà báo ở trong rừng và cả chuyến bay chở các nghi phạm Ả rập Xê út càng khiến dư luận tò mò hơn về vụ việc.

Những thông tin rò rỉ đã được Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận một phần trong bài phát biểu hôm 23/10. Điều này đã gây sức ép lên chính quyền Ả rập Xê út, buộc họ phải đưa ra lời giải thích về việc thi thể của nhà báo Khashoggi hiện ở đâu.

Sự quan tâm của nhiều bên

Thái tử Mohammed bin Salman phát biểu tại một hội nghị đầu tư tại Ả rập Xê út. (Ảnh: NYT)
Thái tử Mohammed bin Salman phát biểu tại một hội nghị đầu tư tại Ả rập Xê út. (Ảnh: NYT)

Giới chức tình báo Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cho biết họ tin người đứng sau cái chết của nhà báo Ả rập Xê út có liên quan tới Thái tử bin Salman. Mặc dù Ả rập Xê út đã phủ nhận mọi cáo buộc, song những thông tin được hé lộ khiến dư luận vẫn hoài nghi về hành động của thái tử.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ có thể coi vụ việc của nhà báo Khashoggi là cơ hội để kiểm soát quyền năng của thái tử Ả rập Xê út và hạn chế tầm ảnh hưởng của một đối thủ trong khu vực. Trong khi đó, vụ việc này khiến Mỹ bị mắc kẹt giữa hai đồng minh. Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những tín hiệu không rõ ràng khi vừa muốn bảo vệ Ả rập Xê út, vừa muốn tìm ra câu trả lời cho những nghi vấn.

Madawi Al-Rasheed, chuyên gia về Ả rập Xê út và là giáo sư tại Trung tâm Trung Đông thuộc Trường Kinh tế London, cho rằng cái chết của nhà báo Khashoggi đã lôi kéo sự chú ý của phương Tây theo một cách đặc biệt. Bà Madawi cho rằng về bản chất, những tình tiết liên quan tới cái chết của nhà báo này cũng đủ để làm dấy lên cơn giận dữ từ dư luận.

Quốc vương và Thái tử Ả rập Xê út gặp gia đình nhà báo Khashoggi

Thành Đạt

Theo New York Times

MỚI NHẤT
Mỹ bắt nghi phạm vụ gửi bom thư tới nhà 2 cựu Tổng thống Obama và Clinton
Mỹ bắt nghi phạm vụ gửi bom thư tới nhà 2 cựu Tổng thống Obama và Clinton

(Dân trí) - Mỹ đã bắt một người đàn ông sinh sống tại bang Florida bị tình nghi liên quan tới chiến dịch gửi bom thư nhằm vào những cá nhân và tổ chức có quan điểm chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó có các cựu Tổng thống Barack Obama và Bill Clinton.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 07:38

Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách dẫn độ 18 nghi phạm sát hại nhà báo Khashoggi
Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách dẫn độ 18 nghi phạm sát hại nhà báo Khashoggi

Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra thông báo này sau khi công tố viên Saudi Arabia nói rằng, vụ sát hại nhà báo Khashoggi dường như đã được lên kế hoạch từ trước.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:34

Câu chào tạm biệt khiến người Nhật đối mặt nguy cơ "làm việc đến chết"
Câu chào tạm biệt khiến người Nhật đối mặt nguy cơ "làm việc đến chết"

(Dân trí) - Tinh thần trách nhiệm cao của người lao động, cảm giác có lỗi khi ra về trước đồng nghiệp thể hiện qua một câu chào tạm biệt tưởng chừng “vô thưởng, vô phạt” được cho là đã góp phần tạo nên văn hóa làm việc quá giờ, có thể dẫn tới những “cái chết trên bàn làm việc” tại Nhật Bản.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:28

Kẻ gửi bom thư cho Obama và Clinton có tư tưởng bài xích đảng Dân chủ
Kẻ gửi bom thư cho Obama và Clinton có tư tưởng bài xích đảng Dân chủ

(Dân trí) - Nghi phạm gửi hàng loạt bưu kiện nghi chứa bom tại Mỹ trong những ngày gần đây là người có tâm lý bài xích đảng Dân chủ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump và vào tù ra tội nhiều lần.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:14

Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Ả-rập Xê-út cung cấp nơi giấu thi thể nhà báo
Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Ả-rập Xê-út cung cấp nơi giấu thi thể nhà báo

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã thúc giục Ả-rập Xê-út cung cấp thông tin về chủ mưu vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi và địa điểm cất giữ thi thể ông, nhấn mạnh rằng Ankara vẫn còn có thêm thông tin và bằng chứng về vụ việc.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 10:04

Mỹ tiếp tục cấm bay "chim sắt" đắt đỏ F-35 vì lỗi kỹ thuật
Mỹ tiếp tục cấm bay "chim sắt" đắt đỏ F-35 vì lỗi kỹ thuật

(Dân trí) - Một số máy bay chiến đấu đa nhiệm F-35 của Mỹ tiếp tục bị cấm bay để kiểm tra các lỗi kỹ thuật ở ống dẫn nhiên liệu của các “chim sắt” đắt đỏ này.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:50

Cảnh màn trời chiếu đất của dòng người tị nạn tiến về biên giới Mỹ
Cảnh màn trời chiếu đất của dòng người tị nạn tiến về biên giới Mỹ

(Dân trí) - Hàng nghìn người tị nạn từ Honduras, Guatemala và El Salvador đã ồ ạt tiến về biên giới Mỹ với hy vọng có thể đến được “miền đất hứa” dù phải sống trong cảnh màn trời chiếu đất suốt nhiều ngày qua.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:41

Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể khó ngờ nhất hàng chục năm qua
Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể khó ngờ nhất hàng chục năm qua

(Dân trí) - Đảng Dân chủ Mỹ có thể giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, trong khi đảng Cộng hòa vẫn chiếm ưu thế ở Thượng viện sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 6/11 tới. Đây là điều chưa từng xảy ra kể từ năm 1982.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 04:43

Đệ nhất phu nhân Syria xuất hiện lạc quan giữa lúc điều trị ung thư
Đệ nhất phu nhân Syria xuất hiện lạc quan giữa lúc điều trị ung thư

(Dân trí) - Phu nhân Tổng thống Bashar Assad, người đang được điều trị vì căn bệnh ung thư, đã vui vẻ trò chuyện với các bệnh nhân khác tại một trung tâm điều trị ở Syria.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 04:28

Sau Trung Quốc, ông Trump có thể "nắn gân" Triều Tiên khi hủy thỏa thuận hạt nhân với Nga
Sau Trung Quốc, ông Trump có thể "nắn gân" Triều Tiên khi hủy thỏa thuận hạt nhân với Nga

(Dân trí) - Triều Tiên có thể là lý do thực sự dẫn tới việc Tổng thống Donald Trump quyết định rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga trong bối cảnh Washington và Bình Nhưỡng không đạt được nhiều tiến triển phi hạt nhân hóa.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 03:49

Tỷ phú Anh “lao đao” vì nghi án quấy rối tình dục
Tỷ phú Anh “lao đao” vì nghi án quấy rối tình dục

(Dân trí) - Tỷ phú Philip Green, một trong những doanh nhân giàu nhất nước Anh được biết đến với câu chuyện khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận và truyền thông Anh, sau khi một nghị sĩ đích danh nêu tên ông trong các vụ quấy rối tình dục.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 02:54

Vì sao Trung Quốc không vội "ra đòn" trong cuộc chiến thương mại với Mỹ?
Vì sao Trung Quốc không vội "ra đòn" trong cuộc chiến thương mại với Mỹ?

(Dân trí) - Trung Quốc tỏ ra không nôn nóng trong cuộc chiến thương mại với Mỹ và dường như đang thử thách sự kiên nhẫn của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Điều đó có thể khiến Washington thay đổi chiến thuật trong cuộc chiến chưa có dấu hiệu hạ nhiệt này.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 02:39

ĐÁNG QUAN TÂM
3 năm sống như “địa ngục trần gian” của nhà báo bị phiến quân Syria bắt giữ
3 năm sống như “địa ngục trần gian” của nhà báo bị phiến quân Syria bắt giữ

(Dân trí) - Nhà báo Nhật Bản Jumpei Yasuda, người vừa được phóng thích sau 3 năm bị bắt giữ bởi lực lượng phiến quân ở Syria, đã kể lại cuộc sống mất tự do giống “địa ngục trần gian”.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 11:47

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Thế trận ở Quận Cam
Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Thế trận ở Quận Cam

Tại Quận Cam (bang California), đảng Cộng hòa đang nắm bốn ghế Hạ viện và mục tiêu của đảng Dân chủ trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tới đây là giành được bốn ghế này.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 11:14

Mỹ tính chi 26 tỷ USD đóng thêm 2 siêu tàu sân bay
Mỹ tính chi 26 tỷ USD đóng thêm 2 siêu tàu sân bay

(Dân trí) - Hải quân Mỹ đã đề xuất đặt hàng cùng lúc 2 siêu tàu sân bay lớp Gerald R. Ford với tổng trị giá hợp đồng ước tính 26 tỷ USD.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 11:02

Chính trị và Hollywood
Chính trị và Hollywood

Mặt trái của trào lưu Poliwood là giúp chính khách làm sao nhãng sự chú ý đối với những chính sách mất lòng dân.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 10:06

NATO đối phó hạm đội tàu ngầm hùng hậu của Nga
NATO đối phó hạm đội tàu ngầm hùng hậu của Nga

(Dân trí) - Mỹ và các nước đồng minh NATO nỗ lực tăng cường lực lượng để đối phó với sức mạnh ngày càng tăng của hạm đội tàu ngầm Nga tại các vùng biển trọng yếu.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:36

Con trai nhà báo Khashoggi đến Mỹ sau cuộc gặp với Thái tử Ả rập Xê út
Con trai nhà báo Khashoggi đến Mỹ sau cuộc gặp với Thái tử Ả rập Xê út

(Dân trí) - Salah bin Jamal Khashoggi, con trai cả nhà báo bất đồng chính kiến chết trong lãnh sự quán Ả rập Xê út tại Istanbul hôm 2/10, đã rời Ả rập Xê út, đặt chân tới Mỹ không lâu sau cuộc gặp gây chú ý với Thái tử Mohammed bin Salman.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:21

Mỹ thông qua thương vụ 330 triệu USD bán vũ khí cho Đài Loan
Mỹ thông qua thương vụ 330 triệu USD bán vũ khí cho Đài Loan

(Dân trí) - Quốc hội Mỹ ngày 25/10 chính thức phê chuẩn thương vụ bán vũ khí 330 triệu USD cho Đài Loan, mở đường cho Bộ Ngoại giao Mỹ hoàn tất thỏa thuận. Động thái này có thể khiến Trung Quốc nổi giận.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 08:28

Trung Quốc gợi ý Tổng thống Trump dùng điện thoại Huawei để tránh bị nghe lén
Trung Quốc gợi ý Tổng thống Trump dùng điện thoại Huawei để tránh bị nghe lén

(Dân trí) - Bác bỏ cáo buộc nghe lén của Mỹ, một quan chức ngoại giao Trung Quốc nói rằng nếu Tổng thống Donald Trump lo ngại gián điệp Nga và Trung Quốc có thể nghe lén ông thông qua điện thoại iPhone thì nhà lãnh đạo Mỹ có thể chuyển sang điện thoại Huawei do Trung Quốc sản xuất.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 08:24

Báo Hàn Quốc: Đại sứ quán Mỹ không trả 79 triệu USD tiền thuê trong 38 năm
Báo Hàn Quốc: Đại sứ quán Mỹ không trả 79 triệu USD tiền thuê trong 38 năm

(Dân trí) - Báo Korea Times dẫn thông tin từ nghị sĩ Hàn Quốc cho biết Đại sứ quán Mỹ tại Hàn Quốc đã không trả tiền thuê địa điểm kể từ năm 1980 dù hai bên đã thảo luận về vấn đề này.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 07:48

Mỹ tính đưa 1.000 binh sĩ chặn đoàn người tị nạn ùn ùn kéo tới biên giới
Mỹ tính đưa 1.000 binh sĩ chặn đoàn người tị nạn ùn ùn kéo tới biên giới

(Dân trí) - Chính quyền Mỹ có thể sẽ triển khai 1.000 binh sĩ tới biên giới với Mexico trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh giải quyết vấn đề nhập cư bất hợp pháp.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 07:10

Màn nhào lộn né tên lửa ngoạn mục của máy bay chiến đấu Nga
Màn nhào lộn né tên lửa ngoạn mục của máy bay chiến đấu Nga

(Dân trí) - Các phi công Nga đã trình diễn kỹ năng đáng nể khi thực hiện các màn nhào lộn của máy bay chiến đấu Su-30 và Su-27 để tránh tên lửa tấn công.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 07:07

Đồng minh của Mỹ đồng loạt "rời xa" Trung Quốc, hướng về Ấn Độ
Đồng minh của Mỹ đồng loạt "rời xa" Trung Quốc, hướng về Ấn Độ

(Dân trí) - Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang chưa có điểm dừng, các đồng minh thân thiết tại châu Á Thái Bình Dương của Washington dường như đang đồng loạt có các động thái nhằm giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào Bắc Kinh, thay vào đó hướng sang Ấn Độ.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 12:03