Toàn cảnh xung đột Trung Đông: Lính dù Mỹ nhận lệnh, Iran sẵn sàng đối phó

Đến giữa tuần thứ tư, cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran cuối cùng đã phân mảnh thành nhiều mặt trận song song: các cuộc tấn công vào Iran và Israel, những bước tiến dần dần ở Li Băng, leo thang xung quanh Iraq và Syria, và áp lực ngày càng tăng lên các quốc gia Vùng Vịnh và hoạt động hậu cần hàng hải.

Tên lửa mang đầu đạn chùm khiến phòng không Israel gặp khó

Tại Israel, sáng 24/3 bắt đầu bằng một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào Tel Aviv. Cơ sở hạ tầng bị hư hại và có người bị thương. Theo phía Israel, một tên lửa có nhiều đầu đạn đã được sử dụng, cho thấy một nỗ lực nhằm làm phức tạp việc đánh chặn và tăng cường mức độ thiệt hại.

Tại Li Băng, Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục gây áp lực có hệ thống về phía Nam. Một cây cầu khác bắc qua sông Litani bị phá hủy, làm phức tạp các nỗ lực tiếp tế và sơ tán, những bước tiến của IDF ở vùng Quza giữa Ayta al-Sha'b và Ramiya đã được ghi nhận. Một số khu định cư riêng lẻ đang dần nằm dưới sự kiểm soát của Israel, mặc dù các cuộc đụng độ vẫn tiếp diễn.

Theo Guardian, Li Băng đang đối mặt với một “cuộc khủng hoảng hiện hữu” sau khi Israel tuyên bố kế hoạch chiếm những vùng rộng lớn ở phía Nam nước này để tạo ra cái gọi là “vùng an ninh”, các quan chức cảnh báo.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, trước đó đã nói rằng ông đã chỉ thị cho IDF thiết lập quyền kiểm soát đối với “vùng đệm” phía nam sông Litani, cách biên giới Israel - Li Băng hiện tại khoảng hơn 30km – và những cây cầu còn lại mà họ chưa phá hủy.

Nhiều người Li Băng lo sợ rằng sự kiểm soát của Israel đối với một phần lớn miền Nam nước này có thể kéo dài.

Mỹ - Israel phá hủy các cơ sở quan trọng của Iran

Mặc dù Mỹ và Israel tuyên bố đã phá hủy hầu hết các cơ sở quan trọng của ngành công nghiệp - quốc phòng Iran nhưng liên quân vẫn tiến hành hàng loạt vụ ném bom - phóng tên lửa mới. Các cuộc tập kích liên tiếp vào tổ hợp công nghiệp quang học Isfahan cho thấy ngay cả những đòn tấn công nghiêm trọng cũng không phải lúc nào cũng vô hiệu hóa được cơ sở hạ tầng, bởi nhiều cơ sở được xây dựng dưới lòng đất và vẫn hoạt động.

Đến cuối ngày 24/3, nhiều đợt đánh phá vào lãnh thổ Iran vẫn tiếp tục, bất chấp tuyên bố "ngừng bắn". Các cuộc không kích đã được ghi nhận ở Isfahan và Khorramshahr, nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng khí đốt. Trong khi đó, Tehran phủ nhận việc đàm phán với Washington và báo cáo về việc bắt giữ hàng loạt cá nhân bị nghi ngờ cung cấp thông tin cho đối thủ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoãn 5 ngày các cuộc tấn công vào ngành năng lượng của Iran, viện dẫn lý do đàm phán. Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định động thái này của ông nhằm "câu giờ", thiên về việc tập hợp lại lực lượng và tích trữ nguồn lực hơn là giảm căng thẳng thực sự.

Ngược lại, quân đội Iran hôm 24/3 tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi giành được “chiến thắng hoàn toàn”.

"Lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran luôn tự hào, chiến thắng và kiên định trong nỗ lực bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Iran. Con đường này sẽ tiếp tục cho đến khi giành được chiến thắng hoàn toàn", Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam-al Anbiya của quân đội Iran tuyên bố hôm 24/3.

Ông Abdollahi nói rằng Mỹ và Israel đang tìm cách rút lui khỏi cuộc xung đột mà họ đã khởi xướng.

Ảnh hưởng xung đột tiếp tục lan rộng

Ngoại trưởng Iran và Azerbaijan đã có cuộc hội đàm mới, Tehran bày tỏ bất bình, đề nghị lên án các cuộc tấn công của liên quân gần Biển Caspi, trong khi Baku nhắc lại vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào Nakhchivan.

Trong bối cảnh này, các nước vùng Vịnh tiếp tục cân nhắc giữa việc tham gia và cố gắng đứng ngoài cuộc. Ả rập Xê út đã cung cấp căn cứ không quân cho máy bay Mỹ, và UAE đang gia tăng áp lực lên các tài sản của Iran, nhưng vẫn chưa có sự tham gia chính thức nào vào cuộc chiến.

Tình hình ở eo biển Hormuz ngày càng trở nên khó lường. Các báo cáo về việc một tàu chở dầu của Iraq đi qua có nhiều mâu thuẫn: một số cho rằng tàu đã đi qua với thiết bị phá tín hiệu không hoạt động, trong khi những nguồn tin khác nói rằng nó chưa bao giờ đi qua eo biển.

Tại Syria, sự cố hiếm hoi trong cuộc xung đột này đã được ghi nhận: một cuộc tấn công từ lãnh thổ Iraq đã nhắm vào căn cứ không quân Hirab al-Jir ở tỉnh Hasakah, nơi trước đó quân đội Mỹ đồn trú.

Tại Iraq, giao tranh đã tiếp diễn sau một thời gian tạm lắng ngắn. Tên lửa từ Mosul một lần nữa nhắm mục tiêu vào một căn cứ của Syria, trong khi Mỹ tấn công các vị trí của Hashd al-Shaabi ở Anbar, đồng thời những cuộc tấn công vào các cơ sở của Mỹ và hoạt động phòng không tích cực đã được ghi nhận ở Erbil.

Sư đoàn Dù 82 của Mỹ đã nhận lệnh, Iran sẵn sàng nghênh chiến

Tổng thống Trump tuyên bố các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh với Iran đang diễn ra “ngay bây giờ” và Tehran đã đồng ý “không bao giờ” sở hữu vũ khí hạt nhân. “Chúng ta có thể nói đây là sự thay đổi chế độ”, ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, và nói thêm: “Chúng ta đã thắng cuộc chiến này”, theo Guardian.

Ông cũng cho biết các thành viên trong chính quyền của ông đang đàm phán với “những người phù hợp” ở Iran và tuyên bố rằng Tehran đã tặng ông một “món quà” liên quan đến “dầu khí” và eo biển Hormuz, mà không cung cấp thêm chi tiết nào.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đang dẫn đầu các cuộc đàm phán với Iran, bày tỏ sự lạc quan rằng một thỏa thuận sắp đạt được. Một nguồn tin Iran nói với CNN rằng Tehran sẵn sàng lắng nghe các đề xuất “bền vững” để chấm dứt chiến tranh.

Cần nhắc lại rằng tuyên bố của ông Trump được đưa ra một ngày sau khi các quan chức Iran phủ nhận bất kỳ liên lạc nào với Mỹ và gọi những tuyên bố về các cuộc đàm phán đó là “tin giả” được dàn dựng để “thao túng” thị trường dầu mỏ.

Trong bối cảnh đó, Mỹ đang tăng cường binh lực, một chỉ dấu đặc biệt quan trọng cho thấy kế hoạch tấn công trên bộ vào Iran đã được Washington tính tới. Khoảng 1.000 binh sĩ Mỹ thuộc Sư đoàn Dù 82 tinh nhuệ của Lục quân Mỹ dự kiến ​​sẽ được triển khai đến Trung Đông trong những ngày tới, các nguồn tin nói với CNN.

Việc Mỹ điều thêm 1.000 binh sĩ đến Trung Đông, theo nhiều nguồn tin, càng làm suy yếu thêm những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông Trump rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra và hướng tới một nền hòa bình khả thi. Theo Guardian, ông Trump đã phê duyệt việc triển khai này vào tối qua, và số binh sĩ bổ sung, thuộc Sư đoàn Dù 82, vẫn chưa rời Mỹ, nhưng có thể được điều ra nước ngoài trong những ngày tới.

“Chúng tôi đã chờ đợi sự xuất hiện của người Mỹ tại các khu vực được chỉ định”, ông Ali-Akbar Ahmadian, trợ lý cấp cao của Lãnh tụ Cách mạng Hồi giáo trong Hội đồng Quốc phòng, viết trên tài khoản X hôm 24/3.

“Trong hơn hai thập kỷ, chúng tôi đã huấn luyện cho thời điểm này với chiến lược tác chiến phi đối xứng”, ông viết. Ông Ahmadian nói rằng Iran chỉ có một thông điệp dành cho binh sĩ Mỹ: “Hãy tiến lại gần hơn".

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức chính quyền ông Trump ám chỉ khả năng Washington tiến hành các chiến dịch trên bộ tại một số khu vực của Iran.

Trong khi đó, đảng Cộng hòa một lần nữa bác bỏ nghị quyết yêu cầu Tổng thống Trump phải xin sự chấp thuận của Quốc hội đối với các hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran trong tương lai.

Israel và Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công. Một quan chức Israel cho biết một thỏa thuận “dường như không khả thi vào lúc này”, khi Israel tiến hành một loạt các cuộc tấn công khác trên khắp Iran và Tehran phát động các cuộc tấn công vào Tel Aviv.