Số phận khó đoán của hàng nghìn nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên

Dân trí Ngoài dỡ bỏ các cơ sở và kho vũ khí hạt nhân, việc quyết định số phận của hàng nghìn nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên trong tiến trình phi hạt nhân hóa có thể sẽ được đưa ra bàn thảo tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều sắp tới.
>>Triều Tiên công bố ngày đóng cửa khu thử hạt nhân
>>Mỹ “tung” hàng loạt lời hứa với Triều Tiên trước thềm hội nghị thượng đỉnh
>>Triều Tiên hứa không bất ngờ phóng tên lửa

Các nhà khoa học Triều Tiên làm việc tại cơ sở hạt nhân ở Yongbyun, tình Bắc Pyongan (Ảnh: YTN)
Các nhà khoa học Triều Tiên làm việc tại cơ sở hạt nhân ở Yongbyun, tình Bắc Pyongan (Ảnh: YTN)

Triều Tiên đã cam kết đi trên con đường phi hạt nhân hóa hoàn toàn sau khi tuyên bố sẽ phá hủy khu thử hạt nhân trước sự chứng kiến của các hãng truyền thông quốc tế do Bình Nhưỡng mời đến.

Mặc dù bước đi bất ngờ của Triều Tiên làm dấy lên nhiều hy vọng về viễn cảnh hòa bình ở khu vực Đông Bắc Á, song nhiều người vẫn cho rằng mục tiêu hòa bình này có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn kỳ vọng vì còn tính đến “số phận” của các nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên. Được xem là “bộ não” đứng sau chương trình hạt nhân của chính quyền Triều Tiên, tương lai của các nhà khoa học hạt nhân được đánh giá là vấn đề quan trọng trong bối cảnh Bình Nhưỡng chuẩn bị tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Mỹ và các cuộc gặp với lãnh đạo các nước có liên quan.

10.000 nhà khoa học?

Giới chuyên gia tại Hàn Quốc và một số nước khác nhận định, quá trình “giải tán chất xám” trong chương trình hạt nhân Triều Tiên có thể liên quan tới 10.000 nhà khoa học, trong đó có 200 lãnh đạo chủ chốt, 2.000 chuyên gia và 6.000 kỹ thuật viên. Quá trình này được cho là sẽ diễn ra đồng thời với việc dỡ bỏ khu thử hạt nhân Punggye-ri, nơi diễn ra toàn bộ 6 vụ thử hạt nhân của Triều Tiên, từ ngày 23-25/5 tới.

Theo các chuyên gia về Triều Tiên, câu hỏi được đặt ra hiện nay là liệu nhà lãnh đạo Kim Jong-un, người vốn xem các nhà khoa học hạt nhân “như lá bài cuối cùng của Triều Tiên”, có đồng ý giải tán lực lượng này hay không.

Nhà lãnh đạo Kim Jong-un trao quà là đồng hồ có in tên cố lãnh đạo Kim Jong-il cho một nhà khoa học hạt nhân hồi năm 2013 nhằm ghi nhận đóng góp của nhà khoa học cho sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia Triều Tiên (Ảnh: Korea Times)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un trao quà là đồng hồ có in tên cố lãnh đạo Kim Jong-il cho một nhà khoa học hạt nhân hồi năm 2013 nhằm ghi nhận đóng góp của nhà khoa học cho sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia Triều Tiên (Ảnh: Korea Times)

Khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới thăm Triều Tiên hồi tháng 5 và gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un để thảo luận về việc chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh song phương, Washington đã đề nghị Bình Nhưỡng đưa các nhà khoa học hạt nhân ra nước ngoài và xóa bỏ các dữ liệu liên quan tới chương trình vũ khí hạt nhân. Mục đích của các động thái này nhằm đảm bảo rằng Triều Tiên sẽ tiến hành phi hạt nhân hóa một cách hiệu quả nhất.

Với lập trường mong muốn Triều Tiên phi hạt nhân hóa “toàn bộ, vĩnh viễn và có thể xác minh được”, chính quyền Tổng thống Donald Trump lo ngại rằng chừng nào các nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên chưa được đưa ra nước ngoài, chừng đó Bình Nhưỡng vẫn có thể tái khởi động chương trình hạt nhân bất cứ lúc nào.

Trong khi đó, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc mới đây tuyên bố Triều Tiên phải giải giáp toàn bộ vũ khí hạt nhân hoặc chuyển chất thải hạt nhân sang một nước thứ ba. Seoul và Washington muốn Bình Nhưỡng phải loại bỏ các chất thải hạt nhân, coi đây là một phần của tiến trình phi hạt nhân hóa.

Giới phân tích cho rằng Triều Tiên có thể tận dụng các nỗ lực giải giáp vũ khí hạt nhân để thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhằm phát triển nền kinh tế. Trong trường hợp nguồn vốn từ nước ngoài rót vào Triều Tiên không nhiều như kỳ vọng và các nhà khoa học hạt nhân vẫn chưa rời khỏi đất nước, giới phân tích lo ngại Bình Nhưỡng có thể quay trở lại con đường phát triển vũ khí hạt nhân.

“Tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều, vấn đề chủ yếu có thể sẽ tập trung vào việc đưa vũ khí hạt nhân, tên lửa đạn đạo liên lục địa, uranium cũng như các nguyên liệu hóa học khác được dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân ra nước ngoài”, Chung Sung-jang, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Sejong, Hàn Quốc nhận định.

“Việc giải quyết các nhà khoa học Triều Tiên có thể được đưa ra sau vấn đề chính. Tôi nghĩ hai nước sẽ xử lý vấn đề này cẩn trọng và chậm rãi hơn”, chuyên gia Chung cho biết thêm.

Tuy vậy, ông Chung không đánh giá cao vai trò của các nhà khoa học hạt nhân trong trường hợp của Triều Tiên.

“Nếu Triều Tiên thực sự dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân và chuyển các đầu đạn hạt nhân cũng như tên lửa đạn đạo liên lục địa ra nước ngoài, Bình Nhưỡng sẽ không thể tái khởi động chương trình hạt nhân ngay cả khi các nhà khoa học hạt nhân đang ở trong nước”, chuyên gia Hàn Quốc nhận định.

Lịch sử lặp lại?

Nhà khoa học Pakistan Abdul Qadeer Khan từng bị cáo buộc bán công nghệ hạt nhân cho một loạt quốc gia, trong đó có Triều Tiên (Ảnh: Reuters)
Nhà khoa học Pakistan Abdul Qadeer Khan từng bị cáo buộc bán công nghệ hạt nhân cho một loạt quốc gia, trong đó có Triều Tiên (Ảnh: Reuters)

Lịch sử cho thấy việc kiểm soát công nghệ hạt nhân cũng đi kèm với việc phải bảo đảm rằng các nhà khoa học hạt nhân sẽ không sử dụng trí tuệ của họ vào việc chế tạo các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt thêm một lần nữa.

Đạo luật Nunn-Lugar, một chương trình hợp tác hướng tới mục tiêu giảm thiểu đe dọa hạt nhân trên cơ sở Đạo luật Giảm đe dọa hạt nhân Liên Xô năm 1991, từng tìm công việc mới cho 58.000 nhà khoa học vũ khí và tạo thêm 580 việc làm mới liên quan tới lĩnh vực công nghệ cao cho các nhà khoa học hạt nhân Liên Xô.

“Các nhà khoa học hạt nhân của Triều Tiên thường sống ở các khu vực biệt lập như Yongbyon. Chúng ta cần đào tạo lại và giúp đỡ họ tìm việc làm trong các lĩnh vực khác bằng cách nghiên cứu Đạo luật Nunn-Lugar”, chuyên gia Lee Chun-geun tại Viện Chính sách Công nghệ và Khoa học nhận định.

Trường hợp nhà vật lý hạt nhân Abdul Qadeer Khan, người được xem là “cha đẻ” của bom hạt nhân Pakistan, cho thấy việc không thể kiểm soát các nhà khoa học hạt nhân có thể dẫn tới tình trạng phổ biến vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.

Trong giai đoạn 1980-1990, ông Khan được cho là đã giúp Triều Tiên, Iran và Libya sản xuất vũ khí hạt nhân bằng cách chuyển giao các bản thiết kế và máy móc để phục vụ công nghệ phát triển hạt nhân, bao gồm cả quá trình làm giàu uranium. Năm 2001, ông Khan thậm chí còn viết thư cho Tổng thống Syria Bashar al-Assad để thông báo rằng ông có thể giúp chính quyền Damascus chế tạo bom hạt nhân. Chính phủ Pakistan đã buộc tội Khan vì đóng vai trò trong việc phát tán công nghệ vũ khí hạt nhân và đưa ông vào diện quản thúc tại gia từ năm 2004 đến năm 2009.

Trước đó, Mỹ từng bí mật tiếp nhận hơn 1.600 nhà khoa học tên lửa, kỹ sư và kỹ thuật viên từ Đức thời hậu phát xít trong giai đoạn 1945-1959. Các nhà khoa học nhập cư này sau đó đã trở thành lực lượng đứng sau chương trình khoa học không gian của Mỹ trong cuộc chạy đua với Liên Xô.

Thành Đạt

Theo Korea Times

MỚI NHẤT
Đệ nhất phu nhân Mỹ nhập viện phẫu thuật
Đệ nhất phu nhân Mỹ nhập viện phẫu thuật

(Dân trí) - Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump ngày 14/5 đã trải qua một ca phẫu thuật thận và sẽ tiếp tục nghỉ ngơi tại bệnh viện hết tuần này.

Thứ ba, 15/05/2018 - 07:37

55 người Palestine chết trong đụng độ ở Gaza đúng ngày Mỹ mở sứ quán ở Jerusalem
55 người Palestine chết trong đụng độ ở Gaza đúng ngày Mỹ mở sứ quán ở Jerusalem

(Dân trí) - Ít nhất 55 người biểu tình Palestine đã thiệt mạng trong cuộc xung đột với lực lượng an ninh Israel khi Mỹ chuyển đại sứ quán từ Tel Aviv về Jerusalem hôm qua 14/5.

Thứ ba, 15/05/2018 - 07:05

Bà Hillary Clinton cảnh báo Australia về sự can thiệp của Trung Quốc
Bà Hillary Clinton cảnh báo Australia về sự can thiệp của Trung Quốc

(Dân trí) - Cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã cảnh báo Australia cần thận trọng với Trung Quốc trong bối cảnh Bắc Kinh gần đây bị cáo buộc can thiệp vào tình hình chính trị nội bộ của Canberra.

Thứ ba, 15/05/2018 - 06:41

Vì sao truyền thông Nhật Bản không được mời thị sát bãi thử hạt nhân Triều Tiên?
Vì sao truyền thông Nhật Bản không được mời thị sát bãi thử hạt nhân Triều Tiên?

(Dân trí) - Triều Tiên sẽ mời phóng viên của các nước tham gia vòng đàm phán 6 bên về hạt nhân, trừ Nhật Bản, tham gia thị sát quá trình đóng cửa bãi thử hạt nhân của nước này từ ngày 23-25/5 tới.

Thứ hai, 14/05/2018 - 10:35

Nga "ra tay" cứu thỏa thuận hạt nhân Iran
Nga "ra tay" cứu thỏa thuận hạt nhân Iran

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov sẽ bàn bạc cách cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran với Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif vào cuối ngày 14.5 tại Mátxcơva.

Thứ hai, 14/05/2018 - 09:22

Bạo loạn trước giờ Mỹ mở đại sứ quán ở Jerusalem, 37 người Palestine thiệt mạng
Bạo loạn trước giờ Mỹ mở đại sứ quán ở Jerusalem, 37 người Palestine thiệt mạng

(Dân trí) - Trước giờ Mỹ mở đại sứ quán ở Jerusalem, người Palestine đã tập trung tại dải Gaza biểu tình phản đối. Bạo loạn đã nổ ra khiến 37 người Palestine thiệt mạng, hãng tin RT của Nga cho biết hôm nay 14/5.

Thứ hai, 14/05/2018 - 08:37

Ảnh vệ tinh lộ mục tiêu Iran bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel
Ảnh vệ tinh lộ mục tiêu Iran bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel

(Dân trí) - Không quân Israel ngày 10/5 đã không kích nhiều mục tiêu quân sự của Iran ở Syria hồi tuần trước và khẳng định Iran sẽ mất một thời gian dài để khôi phục.

Thứ hai, 14/05/2018 - 08:25

Cô dâu thường dân của Hoàng tử Harry sẽ mang tước vị gì sau đám cưới cổ tích?
Cô dâu thường dân của Hoàng tử Harry sẽ mang tước vị gì sau đám cưới cổ tích?

(Dân trí) - Sau đám cưới vào ngày 19/5 tới đây với Hoàng tử Anh Harry, diễn viên xinh đẹp người Mỹ Meghan Markle ngay lập tức sẽ trở thành “công nương” và có thể mang tước hiệu Nữ công tước xứ Sussex.

Thứ hai, 14/05/2018 - 05:26

Chuyện “dở khóc, dở cười” của những người trùng tên với lãnh đạo Triều Tiên
Chuyện “dở khóc, dở cười” của những người trùng tên với lãnh đạo Triều Tiên

(Dân trí) - Những công dân sinh ra và lớn lên ở Hàn Quốc có họ tên trùng với 3 nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Nhật Thành, Kim Jong-il và Kim Jong-un thường gặp những chuyện “dở khóc, dở cười”.

Thứ hai, 14/05/2018 - 05:24

Sở chỉ huy của IS ở Syria bị san phẳng
Sở chỉ huy của IS ở Syria bị san phẳng

(Dân trí) - Không quân Iraq đã phá hủy một trung tâm chỉ huy của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) bên trong lãnh thổ Syria, Reuters dẫn thông cáo của quân đội Iraq cho biết ngày 14/5.

Thứ hai, 14/05/2018 - 04:50

Máy bay Trung Quốc bị vỡ cửa kính buồng lái trên không trung
Máy bay Trung Quốc bị vỡ cửa kính buồng lái trên không trung

(Dân trí) - Một máy bay chở khách của hãng hàng không Trung Quốc đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi một phần cửa kính buồng lái rơi ngay khi máy bay đang bay trên không trung.

Thứ hai, 14/05/2018 - 04:21

Mỹ sẽ không tìm cách thay đổi chế độ ở Triều Tiên
Mỹ sẽ không tìm cách thay đổi chế độ ở Triều Tiên

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, Mỹ sẽ không tìm cách thay đổi chế độ của Triều Tiên.

Thứ hai, 14/05/2018 - 04:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Giới chức Triều Tiên liên tiếp thăm Trung Quốc trước hội nghị Mỹ-Triều
Giới chức Triều Tiên liên tiếp thăm Trung Quốc trước hội nghị Mỹ-Triều

(Dân trí) - Sau hai chuyến thăm bí mật của nhà lãnh đạo Kim Jong-un tới Trung Quốc, một phái đoàn cấp cao của Triều Tiên hôm nay 14/5 tiếp tục có chuyến thăm Bắc Kinh và được cho là nhằm thảo luận những vấn đề liên quan đến hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều sắp tới.

Thứ hai, 14/05/2018 - 02:56

Mỹ khai trương Đại sứ quán tại Jerusalem: Đổ dầu vào lửa xung đột Israel-Palestine
Mỹ khai trương Đại sứ quán tại Jerusalem: Đổ dầu vào lửa xung đột Israel-Palestine

Hôm nay (14/5), Mỹ khai trương đại sứ quán mới ở Jerusalem, một động thái làm trầm trọng hơn nữa cuộc xung đột giữa Israel và người Palestine.

Thứ hai, 14/05/2018 - 02:40

Ông Trump mời bà Merkel thăm phòng ngủ ở Nhà Trắng
Ông Trump mời bà Merkel thăm phòng ngủ ở Nhà Trắng

(Dân trí) - Ông Donald Trump đã dẫn Thủ tướng Đức Angela Merkel tham quan phòng ngủ cá nhân tại Nhà Trắng, một hành động dường như thể hiện mối thân tình giữa 2 nhà lãnh đạo dù đôi lúc họ bất đồng quan điểm ở một vài vấn đề.

Thứ hai, 14/05/2018 - 02:33

Hé lộ thế giới đào tạo vệ sĩ bảo vệ lãnh đạo Triều Tiên
Hé lộ thế giới đào tạo vệ sĩ bảo vệ lãnh đạo Triều Tiên

(Dân trí) - Dùng đầu húc vỡ gạch, làm vỡ bóng đèn bằng một ngón tay, đập vỡ phiến đá granite đặt trên ngực một người mà không gây thương tích là những yêu cầu cần thiết để trở thành vệ sĩ của nhà lãnh đạo Triều Tiên, một cựu vệ sĩ Triều Tiên đào tẩu tiết lộ.

Thứ hai, 14/05/2018 - 02:15

“Giải mã” những tin đồn về đất nước bí ẩn Triều Tiên
“Giải mã” những tin đồn về đất nước bí ẩn Triều Tiên

(Dân trí) - Chuyến đi tới Triều Tiên gần đây đã giúp Rachel Davey, một cây bút người Australia, giải đáp những thắc mắc liên quan tới những tin đồn về quốc gia bí ẩn nhất thế giới này.

Thứ hai, 14/05/2018 - 12:09

Melania Trump - Đệ nhất phu nhân đặc biệt nhất trong lịch sử Mỹ
Melania Trump - Đệ nhất phu nhân đặc biệt nhất trong lịch sử Mỹ

(Dân trí) - Bà Melania Trump được đánh giá là một trong những Đệ nhất phu nhân đặc biệt nhất trong lịch sử nước Mỹ, với nhiều điểm khác biệt so với những người tiền nhiệm.

Thứ hai, 14/05/2018 - 12:01

Sắp đến đích, Brexit vẫn làm nước Anh lủng củng
Sắp đến đích, Brexit vẫn làm nước Anh lủng củng

Khả năng nước Anh không rời khỏi EU rất mỏng manh nhưng tiến trình đàm phán ì ạch cùng áp lực thời hạn đến gần khiến nhà đầu tư và doanh nghiệp lo lắng.

Thứ hai, 14/05/2018 - 11:46

Cuộc đối đầu giữa hai đối thủ "không đội trời chung" Israel-Iran tại Syria
Cuộc đối đầu giữa hai đối thủ "không đội trời chung" Israel-Iran tại Syria

(Dân trí) - Mâu thuẫn sâu sắc trong quá khứ giữa Israel và Syria và việc Iran ngày càng gia tăng ảnh hưởng tại Syria và Trung Đông dường như là nguyên nhân khiến Damascus trở thành chiến trường cho sự đối đầu của 2 nước lớn trong khu vực.

Thứ hai, 14/05/2018 - 11:35

Chiến tranh sắp lên vũ trụ
Chiến tranh sắp lên vũ trụ

Cả Mỹ, Nga và Trung Quốc đều chứng tỏ khả năng phóng tên lửa từ trái đất để ngăn chặn và phá hủy vệ tinh.

Thứ hai, 14/05/2018 - 10:55

Đất ở khu phi quân sự đắt như "tôm tươi" sau Hội nghị thượng đỉnh liên Triều
Đất ở khu phi quân sự đắt như "tôm tươi" sau Hội nghị thượng đỉnh liên Triều

(Dân trí) - Hội nghị thượng đỉnh Hàn - Triều diễn ra hồi cuối tháng 4 đã khiến nhu cầu mua đất của người Hàn Quốc tăng vọt ở khu phi quân sự (DMZ), nơi được mệnh danh là khu vực “nguy hiểm nhất thế giới”.

Thứ hai, 14/05/2018 - 10:46

Ngoại trưởng Mỹ ấn tượng với sự chuyên nghiệp của ông Kim Jong-un
Ngoại trưởng Mỹ ấn tượng với sự chuyên nghiệp của ông Kim Jong-un

(Dân trí) - Sau chuyến thăm bí mật tới Bình Nhưỡng và dành thời gian trao đổi với ông Kim Jong-un, Ngoại trưởng Mỹ Mile Pompeo đã mô tả những ấn tượng về nhà lãnh đạo Triều Tiên.

Thứ hai, 14/05/2018 - 09:49

Mãn nhãn màn nhào lộn đỉnh cao của máy bay Nga
Mãn nhãn màn nhào lộn đỉnh cao của máy bay Nga

(Dân trí) - Các đội bay nhào lộn của Nga đã thể hiện những kỹ thuật trình diễn phức tạp và đẹp mắt trong triển lãm hàng không tại Moscow.

Thứ hai, 14/05/2018 - 09:33