Mỹ thất vọng, cảnh báo xem xét lại quan hệ với NATO

Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đồng thời gọi việc liên minh quân sự này bị cho là thiếu hỗ trợ trong xung đột Trung Đông là “rất đáng thất vọng”.

Ngoại trưởng Rubio chỉ trích các thành viên NATO vì từ chối cho phép sử dụng căn cứ quân sự, sau những chỉ trích mạnh mẽ trước đó của Tổng thống Donald Trump nhằm vào các đồng minh quân sự.

“Tổng thống và đất nước chúng ta sẽ phải xem xét lại toàn bộ vấn đề này sau khi chiến dịch kết thúc. Nếu NATO chỉ là việc chúng ta bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng họ lại từ chối cho chúng ta quyền sử dụng căn cứ khi chúng ta cần, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Rất khó để tiếp tục gắn bó với một cơ chế như vậy", ông Rubio nói trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera.

Phần lớn các thành viên trong liên minh NATO đã bác bỏ yêu cầu của ông Trump về việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz huyết mạch, nơi Iran trên thực tế đã kiểm soát chặt chẽ. Tuyến vận chuyển năng lượng then chốt này đã bị đình trệ kể từ cuối tháng 2, khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt trên toàn cầu. 

“Khi chiến dịch này kết thúc, eo biển sẽ được mở, bằng cách này hay cách khác. Nó sẽ được mở hoặc là vì Iran đồng ý tuân thủ luật pháp quốc tế và không cản trở tuyến đường thương mại, hoặc là một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo điều đó", ông nói thêm.

Một trong những trọng tâm khiến Mỹ bất bình là Tây Ban Nha, nước đã đóng không phận đối với các chuyến bay của Mỹ liên quan đến chiến dịch tại Iran, mở rộng động thái trước đó nhằm tránh xa xung đột bằng cách không cho phép sử dụng các căn cứ Mỹ tại nước này. Tây Ban Nha cũng bày tỏ sự không đồng thuận với chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran. 

Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng đối mặt với chỉ trích gay gắt từ ông Trump sau khi ban đầu từ chối yêu cầu cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran. Sau đó, chính phủ Anh đã cho phép Mỹ sử dụng căn cứ cho “các hành động phòng thủ hạn chế”.

Trước đó trong tháng 3, ông Trump đã chỉ trích ông Starmer, đồng thời cảnh báo cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha.

Mỹ có thể triển khai sức mạnh tại Trung Đông hiệu quả nhất khi tận dụng được vị thế địa lý của các đồng minh, các trung tâm hậu cần tại Đức, căn cứ không quân tại Anh, cơ sở hải quân tại Tây Ban Nha và quyền bay qua không phận giúp máy bay di chuyển thuận lợi.

Ông Trump từ lâu đã chỉ trích NATO, nhiều lần đặt câu hỏi về vai trò của liên minh này và gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP.

“Không có Mỹ thì sẽ không có NATO. Một liên minh phải mang lại lợi ích cho cả hai phía. Nó không thể là con đường một chiều. Hy vọng chúng ta có thể sửa chữa điều đó. Chúng ta sẽ có thời gian để giải quyết vấn đề này”, ông Rubio nói.