Điều kiện hưởng BHXH một lần thay đổi như thế nào trong năm 2026?

(Dân trí) - Dù Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 đã có hiệu lực hơn nửa năm nhưng nhiều người lao động vẫn hiểu lầm bị hạn chế rút BHXH một lần, đóng BHXH 15 năm không được rút...

“Tôi đã đóng BHXH hơn 15 năm. Bây giờ tôi nghỉ việc cũng không được nhận BHXH một lần phải không?”, anh Dũng nêu thắc mắc trên một diễn đàn người lao động.

Qua các ý kiến bình luận, trả lời anh Dũng trên diễn đàn cho thấy không chỉ riêng anh Dũng có suy nghĩ như vậy mà còn có rất nhiều người lao động khác có cùng hiểu lầm như trên.

Điều kiện hưởng BHXH một lần thay đổi như thế nào trong năm 2026? - 1

Người lao động làm thủ tục rút BHXH một lần tại TPHCM (Ảnh: Xuân Trường).

Theo BHXH Việt Nam, trường hợp như của anh Dũng hoàn toàn có thể được hưởng BHXH một lần sau 1 năm nghỉ việc mà không tiếp tục tham gia BHXH (nếu thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm).

Hiểu lầm trên của người lao động xuất phát từ hướng dẫn điều kiện hưởng BHXH một lần trước đây là sau một năm nghỉ việc mà số năm đóng BHXH chưa đủ điều kiện để nhận lương hưu (theo luật cũ là 20 năm) thì được rút BHXH một lần, vượt qua 20 năm thì không được rút.

Từ ngày 1/7/2025, khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực, số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm. Do đó, nhiều lao động hiểu lầm là đã đóng BHXH vượt qua 15 năm thì không được rút BHXH một lần.

Thực tế, từ năm 2026, người lao động được hưởng BHXH một lần nếu đạt đủ điều kiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 70 Luật BHXH năm 2024.

Theo đó, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong sáu trường hợp sau.

Thứ nhất, người lao động đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Trường hợp người lao động không hưởng BHXH một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng.

Thứ hai, người lao động ra nước ngoài để định cư.

Thứ ba, người lao động đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.

Thứ tư, người lao động có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.

Thứ năm, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.

Thứ sáu, người lao động công tác trong quân đội, công an, dân quân thường trực mà khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.