Các bước để cử tri bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội

Các công việc trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được Bộ Nội vụ hướng dẫn chi tiết tại Thông tư số 21/2025/TT-BNV.

Theo đó, việc bỏ phiếu bắt đầu từ 7h đến 19h cùng ngày. Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước 5h hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá 21h cùng ngày.

Trước khi tiến hành bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải thực hiện lễ khai mạc. Trong lễ khai mạc, Tổ bầu cử tiến hành kiểm tra hòm phiếu chính, hòm phiếu phụ trước sự chứng kiến của cử tri.

Tổ bầu cử mời 2 cử tri (không phải là những người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại khu vực bỏ phiếu) chứng kiến việc kiểm tra hòm phiếu, sau đó niêm phong hòm phiếu chính, hòm phiếu phụ.

Sau khi thực hiện thủ tục niêm phong hòm phiếu và tuyên bố bắt đầu bỏ phiếu, Tổ bầu cử mời những cử tri có tên trong danh sách cử tri là lãnh đạo cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, người có công với cách mạng, chức sắc tôn giáo (nếu có) và cử tri là người cao tuổi nhất, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số (nếu có) có mặt tại thời điểm khai mạc bỏ phiếu trước.

Sau đó, các cử tri khác lần lượt bỏ phiếu bầu cử theo quy định. Khi đến phòng bỏ phiếu, cử tri xuất trình thẻ cử tri để được nhận phiếu bầu.

Theo hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, khi phát phiếu bầu, thành viên Tổ bầu cử có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể cử tri cách thức bỏ phiếu.

Nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào (không bầu cho người có tên trong phiếu bầu cử) thì gạch ngang cả họ và tên người ứng cử đó (gạch đè lên cả hàng chữ họ và tên người ứng cử).

Cử tri không được khoanh tròn; không được đánh dấu trên phiếu bầu; không được viết thêm, không được ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử vào phiếu bầu; không bầu (không để lại) quá số đại biểu được ấn định trong phiếu bầu; không gạch tất cả người ứng cử trong phiếu bầu; không để nguyên phiếu bầu (không gạch bất kỳ tên người ứng cử nào) đối với phiếu bầu có số dư người ứng cử.

Trường hợp có phiếu bầu gạch chéo, gạch xiên, gạch dọc hoặc gạch ngang nhưng gạch hết tất cả hàng chữ họ và tên của người ứng cử thì được tính là phiếu không bầu cho ứng cử viên đó.

Trường hợp cử tri không gạch cả hàng chữ họ và tên (chỉ gạch họ hoặc gạch tên đệm hoặc tên) của người ứng cử; hoặc chỉ khoanh tròn, gạch dưới, gạch trên hàng chữ họ và tên của người ứng cử thì phiếu đó vẫn được tính là phiếu bầu cho người ứng cử đó.

Trường hợp trong phiếu bầu cử mà người ứng cử vừa có tên khai sinh, vừa có tên thường gọi hoặc có chức vị, pháp danh, pháp hiệu theo tôn giáo, nếu cử tri chỉ gạch một dòng họ và tên khai sinh hoặc họ và tên thường gọi (chỉ gạch một dòng họ và tên khai sinh hoặc chức vị, pháp danh, pháp hiệu đối với chức sắc tôn giáo) thì phiếu bầu đó được tính là phiếu không bầu cho người ứng cử đó.

Khi viết phiếu bầu cử, cử tri cần chú ý các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả các thành viên Tổ bầu cử.

Thứ hai, nếu viết phiếu bầu bị nhầm hoặc bị hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác. Tổ bầu cử thu hồi phiếu viết hỏng, sau đó mới phát phiếu bầu khác.

Thứ ba, cử tri không thể tự viết phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu. Người viết phiếu hộ phải đọc đầy đủ họ và tên những người ứng cử trên phiếu bầu để cử tri tự mình quyết định. Người viết hộ phải ghi trung thực ý muốn của cử tri và bảo đảm bí mật phiếu bầu.

Người viết hộ phải giao lại phiếu bầu cho cử tri để cử tri tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu. Người khuyết tật, người già yếu hoặc các trường hợp khác mà không thể bỏ phiếu vào hòm phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu.

Sau khi cử tri bỏ phiếu bầu xong, thành viên Tổ bầu cử sẽ nhắc cử tri xuất trình lại thẻ cử tri và đóng dấu “Đã bỏ phiếu” lên mặt trước, phía trên, góc trái của thẻ cử tri.

Cử tri được giữ lại thẻ cử tri nhưng không được xuất trình thẻ cử tri đã đóng dấu “Đã bỏ phiếu” để yêu cầu tham gia bỏ phiếu.