Sau 31 năm đứng lớp, giáo viên hưởng lương hưu gần 8 triệu đồng

Bà Thu sinh tháng 12/1968, làm giáo viên mầm non từ tháng 9/1989 đến ngày 30/8/2025, được đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) từ ngày 1/1/2001. Năm 2016, bà được truy đóng BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000.

Tháng 9/2025, bà Thu đủ tuổi nghỉ hưu, BHXH tính bình quân tiền lương đóng BHXH cho bà bằng cách lấy tổng bình quân lương 6 năm truy đóng BHXH cộng 6 năm cuối đóng BHXH chia cho 12 năm (144 tháng).

Do tổng thời gian tham gia BHXH của bà Thu là 30 năm 8 tháng nên tỷ lệ phần trăm để tính lương hưu của bà Thu là 75%, số tiền lương hưu được hưởng là gần 7,8 triệu đồng/tháng.

Theo bà Thu, nếu tính như trên thì bà rất thiệt thòi, lương hưu bị thấp. Bà thắc mắc vì sao cơ quan BHXH lại cộng thêm giai đoạn 6 năm truy đóng BHXH trước ngày 1/1/2001?

Bà Thu cho rằng, cơ quan chức năng đã hỗ trợ cho truy đóng BHXH thì nên tính lương hưu theo diện người lao động tham gia BHXH từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000, chỉ tính bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 năm cuối. Như vậy thì lương hưu của bà sẽ cao hơn.

Theo BHXH tỉnh Lâm Đồng, bà Thu có thời gian công tác đóng BHXH là 30 năm 8 tháng, trong đó có 6 năm đóng BHXH theo mức tiền lương do người sử dụng lao động quyết định (thời gian truy đóng từ tháng 1/1995 đến tháng 12/2000) và 24 năm 8 tháng đóng BHXH theo hệ số tiền lương do Nhà nước quy định (từ tháng 1/2001 đến tháng 8/2025).

Với thời gian tham gia BHXH như trên, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của bà Thu được tính theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn đóng BHXH theo hệ số tiền lương do Nhà nước quy định của bà Thu được tính bình quân của 6 năm cuối đóng BHXH.

Giai đoạn đóng BHXH theo mức tiền lương do người sử dụng lao động quyết định được tính bình quân của toàn bộ thời gian tham gia BHXH theo mức tiền lương do người sử dụng lao động quyết định (từ tháng 1/1995 đến tháng 12/2000).

Cách tính mức bình quân tiền lương đóng BHXH đối với người lao động vừa có thời gian đóng BHXH thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, vừa có thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định (như trường hợp bà Thu) được hướng dẫn thực hiện tại Điểm b Khoản 3 Điều 16 Thông tư số 12/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ.

Theo đó, mức bình quân = (Tổng số tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định + Tổng số tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của các tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định) / Tổng số tháng đóng BHXH.

Căn cứ công thức tính này, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của bà Thu được tính = (Tổng số tiền lương 6 năm cuối đóng BHXH + Tổng số tiền lương 6 năm đầu đóng BHXH) / 144 tháng (12 năm).

Căn cứ vào quy định trên, BHXH tỉnh Lâm Đồng cho biết tiền lương hưu 7,8 triệu đồng/tháng của bà Thu được hưởng hằng tháng là đúng theo quy định của pháp luật.

Thực tế, do mặt bằng lương của khu vực nhà nước thường thấp hơn tư nhân nên cách tính mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu của người lao động khu vực nhà nước khác với khu vực tư nhân, được tính bình quân của những năm cuối.

Ở khu vực tư nhân, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu được tính trên toàn bộ quá trình đóng BHXH nên nhiều trường hợp lương hưu khá thấp.

Như trường hợp của ông Đạt nghỉ hưu sớm vào tháng 5/2025 vì suy giảm sức khỏe 81%. Thời điểm nghỉ hưu, ông Đạt có 24 năm 11 tháng đóng BHXH bắt buộc.

Vì nghỉ hưu trước tuổi nên lương hưu ông Đạt bị trừ tỷ lệ mức hưởng, do đó lương hưu của ông Đạt sau khi trừ chỉ còn được hưởng tỷ lệ 40% mức bình quân tiền lương đóng BHXH.

Khi tính bình quân toàn bộ quá trình đóng BHXH (24 năm 11 tháng), tiền lương bình quân làm căn cứ để tính lương hưu của ông Đạt chỉ là 4.320.000 đồng. Do đó, lương hưu hằng tháng của ông chỉ hơn 1.730.000 đồng/tháng.

Tuy nhiên, căn cứ vào quy định của Luật BHXH, lương hưu tối thiểu của người tham gia BHXH bắt buộc bằng lương cơ sở. Do đó, ông Đạt được ngân sách nhà nước cấp bù mỗi tháng 610.000 đồng để đạt mức lương hưu tối thiểu là 2.340.000 đồng/tháng (bằng lương cơ sở tại thời điểm nghỉ hưu).