Điều khoản Zalo gây tranh cãi
  1. Dòng sự kiện:
  2. Điều khoản Zalo gây tranh cãi
  3. Sổ tay VNeID
  4. Đánh giá sản phẩm

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến?

Vũ Thanh Bình

(Dân trí) - Cập nhật điều khoản dịch vụ của Zalo gần đây khiến nhiều người dùng chú ý đến cách các ứng dụng nhắn tin thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số.

Phần lớn các ứng dụng nhắn tin hiện nay được cung cấp miễn phí cho người dùng. 

Đổi lại, dữ liệu cá nhân trở thành nguồn lực quan trọng giúp các nền tảng duy trì hoạt động, cải tiến dịch vụ và, trong nhiều trường hợp, phục vụ các mô hình kinh doanh dựa trên quảng cáo.

Hoạt động thu thập dữ liệu được quy định trong các chính sách quyền riêng tư, những tài liệu pháp lý thường có dung lượng lớn.

Về cơ bản, dữ liệu người dùng mà các ứng dụng nhắn tin thu thập có thể chia thành hai nhóm chính: dữ liệu định danh, nhằm xác định người sử dụng là ai và dữ liệu hành vi, phản ánh cách người dùng tương tác và sử dụng ứng dụng trong quá trình vận hành.

Messenger

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến? - 1

Dữ liệu người dùng Messenger được quản lý trong hệ sinh thái Meta (Ảnh: Getty).

Theo chính sách quyền riêng tư do Meta công bố, Messenger là một thành phần trong hệ sinh thái sản phẩm của tập đoàn này. Vì vậy, dữ liệu người dùng trên Messenger không được xử lý tách rời mà gắn liền với tài khoản Facebook.

Theo đó, ngoài các thông tin cơ bản do người dùng cung cấp như tên hiển thị, ảnh đại diện hoặc số điện thoại (nếu có), Messenger còn thu thập dữ liệu liên quan đến quá trình sử dụng dịch vụ.

Cụ thể, Meta cho biết họ ghi nhận cách người dùng tương tác trên Messenger, bao gồm tần suất nhắn tin, thời điểm sử dụng ứng dụng, cũng như các mối tương tác với bạn bè, nhóm và trang.

Bên cạnh đó, hệ thống còn thu thập dữ liệu kỹ thuật như loại thiết bị, hệ điều hành, địa chỉ IP, thông tin mạng và vị trí ước tính. Những dữ liệu này phục vụ cho việc vận hành hệ thống, bảo đảm an ninh và cải thiện chất lượng dịch vụ.

Theo Meta, các thông tin thu thập được sử dụng để phân tích hành vi người dùng, cá nhân hóa trải nghiệm và đề xuất nội dung phù hợp trên các nền tảng trong cùng hệ sinh thái.

Khác với các ứng dụng nhắn tin hoạt động độc lập, Messenger được tích hợp sâu với Facebook. Do đó, dữ liệu từ Messenger có thể được xử lý cùng dữ liệu từ các sản phẩm khác của Meta, nhằm tối ưu hóa việc hiển thị nội dung và quảng cáo, theo công bố của doanh nghiệp này.

WhatsApp

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến? - 2

WhatsApp là ứng dụng nhắn tin được nhiều người dùng trên thế giới sử dụng (Ảnh: Getty).

Theo chính sách quyền riêng tư do WhatsApp công bố, ứng dụng này áp dụng cơ chế mã hóa đầu cuối đối với nội dung tin nhắn và cuộc gọi, nhằm bảo đảm chỉ người gửi và người nhận mới có thể truy cập nội dung trao đổi.

WhatsApp khẳng định bản thân nền tảng không thể đọc nội dung tin nhắn cá nhân của người dùng.

Tuy vậy, WhatsApp vẫn thu thập một số dữ liệu liên quan đến tài khoản và quá trình sử dụng dịch vụ, bao gồm số điện thoại đăng ký, thông tin hồ sơ như tên hiển thị, ảnh đại diện, cũng như dữ liệu danh bạ trong trường hợp người dùng cho phép ứng dụng truy cập.

Ngoài ra, nền tảng này ghi nhận các dữ liệu kỹ thuật như loại thiết bị, hệ điều hành, địa chỉ IP, thông tin mạng và thời gian sử dụng ứng dụng.

Theo WhatsApp, đây là nhóm dữ liệu hành vi, không phản ánh nội dung cuộc trò chuyện, được sử dụng nhằm duy trì hoạt động dịch vụ, tăng cường bảo mật, ngăn chặn spam và cải thiện trải nghiệm người dùng.

Đồng thời, WhatsApp có thể xử lý dữ liệu vị trí ước tính, được suy ra từ địa chỉ IP hoặc thông tin kết nối. Dữ liệu vị trí chính xác chỉ được thu thập khi người dùng chủ động bật và chia sẻ thông tin này.

Telegram

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến? - 3

Cách tiếp cận quyền riêng tư của Telegram khác các nền tảng nhắn tin khác (Ảnh: Getty).

Theo chính sách quyền riêng tư do Telegram công bố, nền tảng này được thiết kế theo định hướng giảm thiểu dữ liệu cá nhân bị thu thập, song vẫn ghi nhận một số thông tin cần thiết để vận hành dịch vụ.

Khi đăng ký tài khoản, người dùng bắt buộc cung cấp số điện thoại để xác thực danh tính. Đây là dữ liệu định danh cơ bản mà Telegram thu thập.

Telegram cho biết họ ghi nhận các dữ liệu kỹ thuật và vận hành như địa chỉ IP, thông tin thiết bị, hệ điều hành và nhật ký đăng nhập, nhằm phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh, chống gian lận và duy trì sự ổn định của hệ thống.

Theo doanh nghiệp này, các dữ liệu trên được lưu trữ trong thời gian giới hạn, tương ứng với mục đích sử dụng đã công bố.

Đáng chú ý, Telegram phân biệt rõ hai hình thức trò chuyện. Với các cuộc trò chuyện thông thường, dữ liệu được mã hóa và có thể được lưu trữ trên hệ thống máy chủ đám mây của Telegram, nhằm hỗ trợ đồng bộ nội dung giữa nhiều thiết bị.

Trong khi đó, các cuộc trò chuyện bí mật (secret chat) áp dụng cơ chế mã hóa đầu cuối. Theo cơ chế này, nội dung tin nhắn chỉ tồn tại trên thiết bị của người gửi và người nhận, không được lưu trữ trên máy chủ của Telegram.

Telegram khẳng định nền tảng không sử dụng dữ liệu người dùng cho mục đích quảng cáo cá nhân hóa, đồng thời chỉ cung cấp thông tin hạn chế như số điện thoại hoặc địa chỉ IP cho cơ quan chức năng khi có yêu cầu hợp pháp.

Viber

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến? - 4

Viber cho phép người dùng kiểm soát một số thiết lập quyền riêng tư (Ảnh: Getty).

Theo chính sách quyền riêng tư do Viber công bố, ứng dụng này thu thập một số dữ liệu cá nhân và dữ liệu kỹ thuật cần thiết để cung cấp và duy trì dịch vụ nhắn tin, gọi điện trên nền tảng.

Trong quá trình sử dụng, Viber ghi nhận các dữ liệu liên quan đến hoạt động dịch vụ, bao gồm thông tin về việc gửi và nhận tin nhắn, thời điểm liên lạc, thời lượng cuộc gọi và trạng thái kết nối.

Bên cạnh đó, nền tảng này thu thập dữ liệu thiết bị và thông tin mạng như địa chỉ IP, loại thiết bị, hệ điều hành, mã định danh thiết bị và thông tin kết nối. Những dữ liệu này được sử dụng cho mục đích bảo mật, khắc phục sự cố, phân tích hiệu suất và cải thiện trải nghiệm người dùng.

Trong một số trường hợp, nếu người dùng cho phép, Viber có thể xử lý dữ liệu vị trí hoặc danh bạ nhằm hỗ trợ các tính năng liên quan.

Theo Viber, dữ liệu người dùng có thể được sử dụng cho các hoạt động phân tích và hiển thị nội dung, đặc biệt đối với các kênh công cộng và dịch vụ thương mại trên nền tảng, trong phạm vi được nêu rõ tại chính sách quyền riêng tư.

Doanh nghiệp này khẳng định việc xử lý dữ liệu được thực hiện theo các quy định hiện hành và không nhằm mục đích truy cập nội dung trao đổi riêng tư của người dùng.

Chính sách thu thập dữ liệu của Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến?

Điều khoản thu thập dữ liệu Zalo khác gì các ứng dụng nhắn tin phổ biến? - 5

Việc chấp nhận điều khoản của Zalo được đặt trong mốc thời gian cụ thể, nếu không tài khoản có thể bị hạn chế hoặc ngừng sử dụng (Ảnh: CTV).

Thời gian gần đây, Zalo trở thành tâm điểm tranh luận khi nền tảng này yêu cầu người dùng cập nhật “điều khoản dịch vụ mới”, trong đó mở rộng đáng kể phạm vi thu thập dữ liệu cá nhân.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, khiến không ít người dùng băn khoăn về mức độ minh bạch, quyền kiểm soát thông tin cá nhân cũng như cách thức triển khai của nền tảng.

Theo nội dung điều khoản được cập nhật, Zalo yêu cầu người dùng chấp nhận việc thu thập nhiều loại thông tin cá nhân, bao gồm số điện thoại, họ tên, giới tính, mối quan hệ gia đình và thông tin căn cước công dân.

Việc chấp nhận điều khoản được đặt trong mốc thời gian cụ thể, nếu không tài khoản có thể bị hạn chế hoặc ngừng sử dụng.

Trong khi đó, các nền tảng nhắn tin toàn cầu như Messenger và WhatsApp cũng thu thập dữ liệu người dùng, nhưng phạm vi và cách thức có sự khác biệt rõ rệt.

Dữ liệu chủ yếu xoay quanh thông tin tài khoản, lịch sử tương tác, tần suất sử dụng và các dữ liệu kỹ thuật như địa chỉ IP hoặc loại thiết bị.

Cả Messenger và WhatsApp đều cho phép người dùng xem xét và quyết định chấp nhận chính sách quyền riêng tư, thay vì buộc "chấp nhận hoặc bị xóa tài khoản" trong một khoảng thời gian cố định.

Với Telegram và Viber, chính sách quyền riêng tư được xây dựng theo hướng hạn chế sử dụng dữ liệu cho mục đích thương mại. Hai nền tảng này yêu cầu số điện thoại để xác thực tài khoản, song khẳng định không khai thác dữ liệu người dùng cho quảng cáo cá nhân hóa, đồng thời phân biệt rõ dữ liệu phục vụ vận hành với nội dung trao đổi riêng tư.

Xét tổng thể, mô hình thu thập dữ liệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là bài toán về quyền kiểm soát thông tin cá nhân và quyền lựa chọn của người dùng. Messenger, WhatsApp, Telegram và Viber đều thu thập dữ liệu ở mức cần thiết để vận hành và cải thiện dịch vụ.

Tuy nhiên, cách tiếp cận đối với sự đồng ý của người dùng và phạm vi thông tin được coi là “cần thiết” có những khác biệt đáng chú ý so với điều khoản mới mà Zalo đưa ra.

Trước các thông tin nhiều chiều liên quan đến Zalo, ngày 29/12 phóng viên báo Dân trí đã liên hệ với doanh nghiệp này để trao đổi, làm rõ các vấn đề được dư luận quan tâm.

Đại diện Zalo cho biết sẽ chuyển câu hỏi tới các bộ phận liên quan để phản hồi. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, phía Zalo vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào.