Thứ tư, 01/11/2017 - 06:26

Bảo hiểm xã hội nói về lương hưu 1,3 triệu đồng của cô giáo mầm non

Dân trí

Thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) ngắn, mức đóng BHXH chỉ tính trên “nền” tiền lương tối thiểu là nguyên nhân chính khiến lương hưu của cô giáo Trương Thị Lan (Hà Tĩnh) không cao. Đây cũng là tình trạng chung của các giáo viên mầm non công tác trước năm 1995.

Thông tin do Bảo hiểm xã hội VN công bố chiều 31/10 tại Hà Nội, giải thích lý do vì sao cô giáo Trương Thị Lan (Hà Tĩnh) có tới 37 năm hoạt động trong ngành mầm non, với 22 năm 8 tháng đóng BHXH nhưng lương hưu chỉ có 1.300.000 đồng.

Tính mức tiền lương đóng BHXH

Theo BHXH VN, cô giáo Trương Thị Lan có 2 giai đoạn đóng BHXH, với tổng thời gian là 22 năm 8 tháng: Một giai đoạn không theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và giai đoạn đóng theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định.

Do đó, việc tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu thực hiện theo quy định tại Khoản 3, Điều 62 Luật BHXH.

Cụ thể: Giai đoạn từ tháng 01/1995 đến tháng 12/2012 tính theo mức điều chỉnh tiền lương quy định tại Thông tư số 42/2016/TT-BLĐTBXH ngày 28/12/2016 của Bộ LĐ-TB&XH có tổng số tiền đóng BHXH sau khi điều chỉnh là 249.818.200 đồng.

Giai đoạn từ tháng 01/2013 đến tháng 8/2017 tính theo mức lương cơ sở 1.300.000 đồng/tháng có tổng số tiền đóng BHXH là 247.728.260 đồng.

Từ đó mức lương bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cả quá trình 22 năm 8 tháng là:

Bảo hiểm xã hội nói về lương hưu 1,3 triệu đồng của cô giáo mầm non - 1

Việc mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của cô giáo Trương Thị Lan thấp là do 17 năm từ tháng 1/1995 - tháng 12/2012, cô giáo Trương Thị Lan luôn đóng BHXH trên nền tiền lương rất thấp.

Thời gian tham gia BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định cao hơn một chút (dao động theo hệ số 3,06; 2,86; 3,26 và 3,46) chỉ trong 4 năm 8 tháng nên kết quả tổng tiền lương bình quân cả quá trình đóng BHXH thấp.

​Theo ông Phạm Lương Sơn - Phó Tổng Giám đốc BHXH VN, câu chuyện về lương hưu thấp của cô giáo Trương Thị Lan cho thấy nguyên nhân trực tiếp từ mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH còn thấp.

“Tới ngày 1/1/2018, mức tiền lương đóng BHXH sẽ thay đổi theo chiều hướng tăng lên. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH sẽ gồm, mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động. Như vậy, với mức đóng BHXH cao hơn người lao động trong các doanh nghiệp, đơn vị nghỉ nghỉ hưu sẽ nhận được mức lương hưu cao hơn” - ông Phạm Lương Sơn nói.

Về tỷ lệ lương hưu

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 56 Luật BHXH thì 15 năm đầu đóng BHXH được tính bằng 45% sau đó cứ thêm 1 năm được tính bằng 3% đối với nữ, trường hợp của bà Lan có 22 năm 8 tháng đóng BHXH được tính như sau:

15 năm tính bằng 45%, 7 năm tiếp theo tính 7 x 3% bằng 21%, 8 tháng lẻ tính tròn 1 năm bằng 3%. Tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng là 45% + 21% + 3% = 69%.

Về mức lương hưu hàng tháng

Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 56 Luật BHXH: Mức lương hưu hàng tháng của cô giáo Trương Thị Lan được tính bằng 1.829.215 đồng x 69% = 1.262.158 đồng/tháng.

Do lương hưu của cô giáo Trương Thị Lan thấp hơn mức lương cơ sở nên theo quy định tại Khoản 5 Điều 56 Luật BHXH, lương hưu của bà Lan được bù bằng mức lương cơ sở là: 1.300.000 đồng/tháng.

Như vậy, căn cứ quy định của pháp luật về BHXH hiện hành và hồ sơ tham gia BHXH thực tế của bà Lan thì BHXH tỉnh Hà Tĩnh tính mức tiền lương hưu hàng tháng đối với cô giáo Trương Thị Lan là đúng quy định.

Vì sao lương hưu của giáo viên mầm non thấp?

Theo phân tích của BHXH VN, trước tháng 1/1995 giáo viên mầm non không được tuyển dụng vào biên chế Nhà nước nên xét tổng thể chung thời gian công tác là giáo viên mầm non trước tháng 01/1995 không được tính là thời gian công tác để hưởng BHXH.

Từ ngày 1/1/1995, theo quy định tại Điều lệ BHXH ban hành kèm theo Nghị định số 12/CP ngày 26/01/1995 của Chính phủ, giáo viên mầm non không thuộc đối tượng tham gia đóng BHXH nên thời gian này cũng không được tính hưởng BHXH.

Đến ngày 19/8/1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 73/1999/NĐ-CP về chủ trương khuyến khích xã hội hóa đối với hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, có chính sách phát triển giáo dục mầm non và khi đó mới quy định giáo viên mần non công lập và ngoài công lập thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Để tạo điều kiện cho giáo viên mầm non khi hết tuổi lao động có đủ điều kiện hưởng lương hưu, Bộ Giáo dục và Đào tạo, BHXH VN đã ban hành văn bản số 2150/GDĐT-BHXH ngày 22/3/2004 với nội dung: “Người lao động đã có thời gian làm việc liên tục tại các cơ sở giáo dục mầm non trước hoặc sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 73/1999/NĐ-CP mà chưa tham gia đóng BHXH thì có thể đóng BHXH cho thời gian từ 01/1995 đến khi đã tham gia đóng BHXH (mức đóng tính trên mức lương tối thiểu chung)”.

Do đó, những trường hợp truy đóng BHXH thì thời gian đóng BHXH được tính từ tháng 01/1995.

Tiếp theo đó, nhằm tạo điều kiện cho giáo viên có thời gian công tác trước tháng 01/1995 mà khi nghỉ việc hết tuổi lao động nhưng chưa đủ thời gian đóng BHXH có thể đóng BHXH tự nguyện để hưởng lương hưu, ngày 18/8/2011, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 45/2011/QĐ-TTg quy định hỗ trợ một phần kinh phí đóng BHXH tự nguyện cho những giáo viên này (mức hỗ trợ cũng tính trên mức tiền lương tối thiểu chung)

2 nguyên nhân là thời gian đóng BHXH ngắn và mức đóng thấp

Với diễn biến quy định của chính sách nêu trên, BHXH VN cho biết lương hưu của giáo viên mầm non thấp là tình hình chung của nhiều địa phương.

Cụ thể: Thời gian đóng BHXH ngắn (thường chỉ đóng BHXH từ tháng 1/1995 trở đi cho đến khi đủ tuổi nghỉ hưu mới chỉ đóng đủ 20 năm) nên tỷ lệ hưởng lương hưu chỉ khoảng 60%.

Mức đóng BHXH chủ yếu chỉ tính trên mức tiền lương tối thiểu chung (sau gọi là lương cơ sở, hiện nay là 1.300.000 đồng/tháng) nên lương hưu thấp (khoảng 60% của lương cơ sở).

Hoàng Mạnh

Tin liên quan:

Người có lương hưu cao nhất Việt Nam là 101 triệu đồng/tháng

Theo BHXH VN, một người hưu trí ở TP HCM, nghỉ hưu từ năm 2015, đang nhận lương hưu khoảng 101 triệu đồng/tháng. Mức lương này đang được thống kê là cao nhất Việt Nam ở thời điểm hiện nay.

Bà Đinh Thị Thu Hiền - Phó trưởng Ban thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH VN), cho biết nguyên nhân của việc hưởng lương hưu cao của người hưu trí như trên vì trong thời gian công tác, người đó đã đóng BHXH trên nền tiền lương rất cao.

Phân tích sâu hơn, vị phó Ban thực hiện chính sách BHXH, cho biết: “Người này làm việc từ 1992 tới tháng 3/2015, tới khi nghỉ hưu có tổng thời gian làm việc là 23 năm. Do làm việc ở công ty nước ngoài, có thời điểm người này có mức lương tháng gần 250 triệu đồng, vì vậy nền tiền lương đóng BHXH của người đó rất cao”. Cũng theo bà Định Thu Hiền, dù chỉ hưởng mức lương hưu tương đương với 62 % mức đóng, nhưng sau 2 đợt điều chỉnh, lương hưu của người này tới nay là khoảng 101 triệu đồng/tháng. Đồng thời, trước năm 2006, số tiền đóng BHXH không bị giới hạn mức trần. Theo đó, trung bình trong hơn 15 năm đầu, người này đóng BHXH tới 69 triệu đồng/tháng. Chỉ tới khi Luật BHXH năm 2006 có hiệu lực từ năm 2007, mức trần đóng BHXH mới được giới hạn không quá 20 tháng lương cơ sở. Mức đóng BHXH của người này trong những năm còn lại tính trung bình khoảng 18 triệu đồng/tháng.

H.M