Lương không đủ sống, công nhân tăng năng suất lao động kiểu gì?

Các doanh nghiệp chủ yếu nhập máy móc, thiết bị lạc hậu 2-3 thế hệ, do vậy người lao động khó lòng nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm
>>“Lương tối thiểu không nên được xác định trên năng suất lao động”
>>Năng suất lao động Việt Nam tăng 3 lần sau 20 năm nhưng chỉ bằng 1/3 Thái Lan
>>Hội nhập gắn liền với thách thức tăng năng suất lao động

Tại một hội thảo được tổ chức gần đây, ông Chu Ngọc Anh - Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ (KHCN) - cho rằng, trình độ KHCN của Việt Nam mới chỉ ở mức trung bình. Việt Nam vẫn đang thiếu những công cụ pháp lý hiệu quả để có thể kiểm soát, ngăn chặn các công nghệ lạc hậu được du nhập về trong nước.

Luẩn quẩn "quả trứng có trước hay con gà..."

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Năng suất Việt Nam (Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Bộ KHCN) - từ năm 2011 đến nay, tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam đạt khoảng 4,5%/năm. So sánh với các nước trong khu vực, đơn cử như Thái Lan, Philippines và Indonesia, chúng ta có cao hơn một chút, nhưng so với các nước trong khu vực thì vẫn đang thấp hơn nhiều.

Một nghịch lý là, chủ doanh nghiệp (DN) muốn có năng suất cao, nhưng lại chọn lao động giá rẻ để giảm bớt chi phí nhân công. Lao động giá rẻ chiếm số lượng lớn và chất lượng lao động không đồng đều đang trở thành rào cản để tăng năng suất lao động. Và, vì năng suất lao động chưa cao, nên chủ sử dụng lao động luôn tìm mọi lý do, viện đủ mọi cách để trả công cho người lao động (NLĐ) một cách rẻ mạt nhất có thể.

Để đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng lao động và nhằm để được hưởng mức lương cao hơn, NLĐ cũng mong muốn học tập, nâng cao tay nghề. Tuy nhiên, lương thấp và không đủ sống, không đủ tái tạo sức lao động bền vững thì khó có thể nghĩ đến việc người lao động tự đào tạo để tăng năng suất.

Trao đổi với phóng viên, chủ một DN trong lĩnh vực máy móc thiết bị than phiền: "Công nhân (CN) có tay nghề thấp, nhưng luôn đòi hỏi phải được trả công cao. Năng suất lao động thấp, nhưng mức lương cao là điều vô lý".

Công nhân may đang làm việc trong một nhà máy tại tỉnh Hưng Yên. Ảnh: H.N
Công nhân may đang làm việc trong một nhà máy tại tỉnh Hưng Yên. Ảnh: H.N

Phản bác ý kiến này, chị Dương Thị Thơm (từng là CN tại KCN Quế Võ - Bắc Ninh, vì thu nhập quá thấp đã bỏ việc ra ngoài kinh doanh) cho hay: Khi tuyển dụng, DN chỉ cần CN có tay nghề ở mức trung bình để trả lương thấp. Sau một thời gian, dù muốn học thêm để nâng cao tay nghề, nhưng giờ làm thêm liên tục tăng, lương không đủ chi tiêu làm sao dôi ra để đầu tư học tập. "Thời gian làm thêm giờ đã vắt kiệt sức lực. Chúng tôi về đến nhà là chỉ muốn lăn ra ngủ vì quá mệt mỏi, làm sao có thể học nổi" - chị Dương Thị Thơm chia sẻ.

Chính vì vậy, cái vòng luẩn quẩn năng suất - mức thu nhập không khác gì câu chuyện "quả trứng có trước hay con gà có trước". Người sử dụng lao động vẫn vin vào câu chuyện này để cắt xén tiền công của NLĐ đến mức thấp nhất có thể.

Cần nâng cao mức sống người lao động

Theo ông Phan Xuân Dũng - Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội - tốc độ đổi mới công nghệ trong các DN thời gian qua rất thấp, chưa đạt như mong muốn (10%/năm), một số ngành, lĩnh vực (các nhà máy nhiệt điện, ximăng, mía đường, luyện cán thép, khai khoáng… vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu. Điều này đã khiến năng suất lao động không cao, làm giảm sức cạnh tranh của các sản phẩm.

Ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, trong mối quan hệ này, giới chủ phải chấp nhận có sự đầu tư thích đáng cho NLĐ. Để đảm bảo mức tăng năng suất lao động so với các nước trong khu vực và đảm bảo đời sống tối thiểu của NLĐ, ông Tuấn cho rằng, có rất nhiều giải pháp cần phải thực hiện nhưng một trong những giải pháp làm được ngay mà không tốn kém là DN cần thu hút NLĐ cùng cải tiến quá trình công việc hiện nay, sắp xếp lại mọi thứ để giảm lãng phí, giảm nhân công và những thứ không hiệu quả. "Điều đầu tiên DN cần tập trung sắp xếp, loại bỏ các thứ lãng phí, cải tiến quá trình sản xuất từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động, từ hiệu quả này có thể bù đắp một phần tăng thu nhập cho NLĐ, thu hút NLĐ cùng tham gia và xây dựng những chiến lược mang tính dài hơi hơn như đổi mới KHCN rồi ra sản phẩm mới, mở rộng thị trường…".

Trao đổi với chúng tôi, hầu hết các chuyên gia kinh tế đều chung ý kiến: Muốn cải thiện được năng suất lao động, quan trọng nhất là phải nâng cao được hàm lượng công nghệ, nâng cao chất lượng lao động, thay vì giá trị sản xuất chỉ dựa vào lợi thế nhân công giá rẻ và khai thác tài nguyên.

Do đó, DN cần đổi mới trang thiết bị, máy móc, áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại để đáp ứng nhu cầu đổi mới. Đổi mới máy móc thiết bị cũng đồng nghĩa với việc tăng năng lực sản xuất của DN cả về số lượng và chất lượng. Với một dàn máy móc thiết bị hiện đại đồng bộ, DN sẽ tiết kiệm được chi phí nguyên vật liệu cho một đơn vị sản phẩm, ít tiêu hao nhiên liệu hơn và lượng phế phẩm cũng ít đi. Các khoản chi phí sửa chữa, bảo dưỡng máy móc thiết bị cũng giảm.

Còn theo PGS-TS Ngô Trí Long - nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) - để tạo điều kiện cho NLĐ có thể nâng cao tay nghề, DN cần đảm bảo mức sống để NLĐ có phần chi phí đầu tư cho học tập, tập huấn. Đồng thời cũng phải đầu tư công nghệ, máy móc phù hợp, đồng bộ. Bởi, nếu NLĐ có tay nghề cao, nhưng thao tác trên phương tiện lao động cũ kỹ, lạc hậu, cũng không thể nâng cao năng suất. Thực tế cho thấy, đời sống của NLĐ đang rất khó khăn, do đó muốn lôi kéo và tạo sự đồng thuận cần phải cải thiện đời sống cho NLĐ.

Theo Báo Người lao động

MỚI NHẤT
Thu hàng trăm triệu/năm từ mô hình 'đa cây'
Thu hàng trăm triệu/năm từ mô hình 'đa cây'

Với mô hình "đa cây", gia đình anh Nguyễn Văn Thương, trú tại khối Hòa Nam, thị trấn Hòa Bình, có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm.

Chủ nhật, 06/08/2017 - 08:48

Nông dân thu nhập cao từ vải thiều
Nông dân thu nhập cao từ vải thiều

Theo UBND tỉnh Bắc Giang, năm 2017, toàn tỉnh thu hoạch tổng diện tích vải thiều gần 30.000 ha và đạt sản lượng khoảng 91.500 tấn, chỉ bằng 64,2% so với năm 2016. Tuy sản lượng giảm so với năm ngoái nhưng chất lượng trái vải vượt trội và được giá cao nhất trong hơn 6 thập kỷ qua.

Chủ nhật, 06/08/2017 - 08:37

Vì sao trường nghề khó tuyển sinh?
Vì sao trường nghề khó tuyển sinh?

Trong khi nhiều trường Đại học, Cao đẳng đang chạy đua tuyển sinh thì với các trường nghề, mùa tuyển sinh năm nào cũng đau đầu vì thiếu chỉ tiêu.

Chủ nhật, 06/08/2017 - 08:14

Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ giảm mạnh
Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ giảm mạnh

Bộ Lao động Mỹ đã công bố báo cáo cho biết số việc làm mới tăng mạnh trong tháng 7 khiến tỷ lệ thất nghiệp ở nước này giảm xuống mức thấp nhất trong 16 năm trở lại đây.

Chủ nhật, 06/08/2017 - 08:02

Nghỉ hưu sớm sẽ bị trừ lương hưu
Nghỉ hưu sớm sẽ bị trừ lương hưu

Ông Nguyễn Văn Anh Tuấn (tỉnh Tiền Giang) tham gia chiến trường K trên 5 năm, cuối năm 2008 được giám định sức khỏe nghỉ hưu trước 10 năm. Theo cách tính của BHXH tỉnh, ông Tuấn có 28 năm 5 tháng tham gia BHXH và về hưu trước tuổi quy định là 10 năm nên tỷ lệ % để tính lương hưu đối với ông Tuấn là 62%.

Chủ nhật, 06/08/2017 - 07:52

Phạt tù đối tượng làm giả chứng chỉ tin học, ngoại ngữ
Phạt tù đối tượng làm giả chứng chỉ tin học, ngoại ngữ

Các khách hàng chỉ cần để lại thông tin cá nhân, 1 đến 2 ngày sau, Hoài đã có thể cấp văn bằng, chứng chỉ ngoại ngữ, tin học mà không cần qua đào tạo thi tuyển.

Thứ bảy, 05/08/2017 - 03:05

Thái Bình: Kiếm tiền triệu từ nghề cào ngao thuê ở Đồng Châu
Thái Bình: Kiếm tiền triệu từ nghề cào ngao thuê ở Đồng Châu

Người cào ngao ở Đồng Châu (huyện Tiền Hải, Thái Bình) thường chọn thời điểm khi thủy triều xuống để bắt đầu công việc, thường từ sáng sớm hoặc xẩm chiều. Lúc này nắng không gay gắt và mát mẻ.

Thứ bảy, 05/08/2017 - 02:42

“Những bà già thùng carton” tại Hong Kong
“Những bà già thùng carton” tại Hong Kong

Giống như bóng ma, những phận đời nghèo nhất Hong Kong lầm lũi đẩy những chiếc xe chở thùng carton thu gom được để bán cho những cơ sở tái chế với số tiền chỉ đủ vài bữa ăn.

Thứ bảy, 05/08/2017 - 08:18

Năng suất lao động thấp: Đừng chỉ biết chê!
Năng suất lao động thấp: Đừng chỉ biết chê!

Trình độ tay nghề và năng suất lao động của lao động Việt Nam luôn bị đánh giá là tụt hậu, thấp nhất trong khu vực và thế giới.

Thứ bảy, 05/08/2017 - 07:50

Trở thành tỷ phú Nhật Bản nhờ bán hàng đồng giá
Trở thành tỷ phú Nhật Bản nhờ bán hàng đồng giá

Ông Yano mở chuỗi bán lẻ đồng giá 100 Yên mang tên Daiso ở Nhật vào năm 1991...

Thứ bảy, 05/08/2017 - 07:42

Vì sao có sự chênh lệch trong đề xuất tăng lương tối thiểu vùng?
Vì sao có sự chênh lệch trong đề xuất tăng lương tối thiểu vùng?

Giới doanh nghiệp, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã đưa ra đề xuất tăng lương tối thiểu vùng với sự chênh lệch, khác biệt nhau.

Thứ bảy, 05/08/2017 - 07:17

Cục Quản lý lao động thông tin về vụ thực tập sinh tử vong tại Nhật Bản
Cục Quản lý lao động thông tin về vụ thực tập sinh tử vong tại Nhật Bản

(Dân trí) - Liên quan tới trường hợp thực tập sinh Võ Hồng Sáng (sinh năm 1995, quê Hà Tĩnh) tử vong hôm 2/8 tại Nhật Bản, chiều 4/8, ông Vũ Trường Giang - Trưởng phòng Nhật Bản & Châu Âu và Đông Nam Á (Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH) đã trao đổi thêm thông tin với PV Dân trí.

Thứ sáu, 04/08/2017 - 08:17

ĐÁNG QUAN TÂM
6 bước đơn giản để không lãng phí thời gian
6 bước đơn giản để không lãng phí thời gian

Thời gian là thứ vô giá, một khi đã qua đi là không thể lấy lại được. Vì thế việc có phương pháp quản lý thời gian là điều cực kỳ quan trọng.

Thứ sáu, 04/08/2017 - 08:55

Tiêu chuẩn danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn quốc, cơ sở
Tiêu chuẩn danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn quốc, cơ sở

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 91/2017/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thi đua, khen thưởng, trong đó quy định tiêu chuẩn danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Chiến sỹ thi đua cấp bộ, ban, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương, Chiến sĩ thi đua cơ sở.

Thứ sáu, 04/08/2017 - 08:42

Nghề thu hoạch... băng trôi tại Canada
Nghề thu hoạch... băng trôi tại Canada

Trên thế giới đang có một số người tận dụng được nguồn nước thiên nhiên từ các tảng băng trôi để kiếm sống.

Thứ sáu, 04/08/2017 - 06:02

Doanh nghiệp có được chốt tiền nợ và lãi chậm đóng BHXH?
Doanh nghiệp có được chốt tiền nợ và lãi chậm đóng BHXH?

Công ty Bà Trần Huệ Nhi (tỉnh Quảng Bình) kinh doanh thua lỗ nên tạm ngừng kinh doanh từ tháng 4/2017, được Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp Giấy xác nhận doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh từ ngày 1/4/2017 đến ngày 31/3/2018.

Thứ sáu, 04/08/2017 - 06:00

Việt Nam - Lào tăng cường hợp tác lao động và phúc lợi xã hội
Việt Nam - Lào tăng cường hợp tác lao động và phúc lợi xã hội

(Dân trí) - Sáng 3/8, tại Đà Nẵng, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Việt Nam, Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội Lào phối hợp tổ chức Toạ đàm tăng cường hợp tác lĩnh vực lao động và xã hội giữa hai nước.

Thứ năm, 03/08/2017 - 10:06

Nhiều nông dân kiếm trăm triệu nhờ trồng sim, “nhặt lá” tre rừng
Nhiều nông dân kiếm trăm triệu nhờ trồng sim, “nhặt lá” tre rừng

Với những ý tưởng kinh doanh độc lạ như trồng sim dại, thu mua lá tre xuất khẩu, nuôi lợn bằng thảo dược… nhiều nông dân đã nhanh chóng làm giàu, xây dựng cho mình cơ ngơi bề thế khiến nhiều người thán phục.

Thứ năm, 03/08/2017 - 03:48

Nhiều thủ đoạn tinh vi trục lợi BHXH, BHYT
Nhiều thủ đoạn tinh vi trục lợi BHXH, BHYT

Sơ kết 5 năm (2012 - 2017) thực hiện quy chế phối hợp giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH) và Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an cho thấy tình trạng vi phạm, trục lợi quỹ BHXH, BHYT vẫn còn diễn ra phổ biến ở hầu hết các địa phương trên cả nước, với nhiều thủ đoạn tinh vi, phức tạp.

Thứ năm, 03/08/2017 - 12:12

Nhiệt điện Vĩnh Tân tuyển lao động ngoại: Tại sao?
Nhiệt điện Vĩnh Tân tuyển lao động ngoại: Tại sao?

Liệu Bình Thuận có bảo đảm rằng lao động nước ngoài được tuyển là các chuyên gia Việt Nam không thể đào tạo được hay đó chỉ là lao động phổ thông?

Thứ năm, 03/08/2017 - 12:00

Anh có thể mất 40.000 việc làm ngành ngân hàng vì Brexit
Anh có thể mất 40.000 việc làm ngành ngân hàng vì Brexit

Sự mất mát việc làm do Brexit sẽ gây ảnh hưởng lớn không chỉ đến ngành ngân hàng Anh mà cả nền kinh tế nước này...

Thứ năm, 03/08/2017 - 08:14

Nhân lực y tế cho 5 chuyên ngành hiếm ở ĐBSCL đang thiếu trầm trọng
Nhân lực y tế cho 5 chuyên ngành hiếm ở ĐBSCL đang thiếu trầm trọng

Trong thời gian tới, ĐBSCL sẽ tập trung đào tạo nhân lực y tế cho 5 chuyên ngành hiếm là: Lao, Phong, Tâm thần, Pháp y, và Giải phẫu bệnh.

Thứ năm, 03/08/2017 - 07:59

Lo tỷ lệ thất nghiệp cao, Singapore siết chặt lao động nước ngoài
Lo tỷ lệ thất nghiệp cao, Singapore siết chặt lao động nước ngoài

Để tạo việc làm cho người dân trong nước, Singapore đã đưa ra nhiều chính sách để khuyến khích các công ty, DN tuyển dụng người bản xứ thay vì thuê lao động nước ngoài.

Thứ năm, 03/08/2017 - 07:52

Bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động tìm việc
Bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động tìm việc

Tại Việt Nam, mỗi người lao động khi tham gia bảo hiểm đều đóng 1% tiền bảo hiểm thất nghiệp. Số tiền này dùng để hỗ trợ khi người lao động bị mất việc làm.

Thứ năm, 03/08/2017 - 07:42