TPHCM sắp công bố thêm 2 Bảo vật quốc gia

Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội của TPHCM chiều 26/2, ông Trương Kim Quân, Phó Trưởng Phòng Quản lý di sản (Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM), đã cung cấp thông tin về việc tổ chức lễ công bố quyết định của Thủ tướng công nhận Bảo vật quốc gia. Lễ công bố dự kiến tổ chức vào sáng 6/3.

Trong tổng số 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia đợt này, TPHCM có 1 hiện vật và 1 nhóm hiện vật thuộc các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân.

Hiện vật đầu tiên là bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000-3.800 năm). Bảo vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước, là một trong những cổ vật tiêu biểu của thời đại kim khí ở Việt Nam.

Bảo vật sắp được công bố không chỉ quý hiếm về mặt khảo cổ học mà còn là minh chứng sống động cho tư duy thẩm mỹ tinh tế và kỹ nghệ chế tác điêu luyện của người Việt cổ. Với hình dáng cân đối, cấu trúc hài hòa giữa thân bát và chân đế cao, cùng kỹ thuật tạo hình và nung gốm đạt đến độ hoàn thiện cao, bát bồng cho thấy trình độ thủ công phát triển đáng kể trong hệ thống các văn hóa Văn hóa Phùng Nguyên và các nhóm văn hóa tương đương.

Đặc biệt, đây là một trong số rất ít bát bồng còn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn, góp phần cung cấp nguồn tư liệu khoa học có giá trị về kỹ thuật chế tác, chất liệu, hoa văn trang trí và tư duy tạo hình của người xưa.

Hiện vật bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc thường gắn liền với nghi lễ thờ cúng, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người Việt cổ, đặc biệt trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và truyền thống thờ Hùng Vương. Vì vậy, bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc không chỉ là một di sản vật chất quý báu mà còn là biểu tượng của chiều sâu văn hóa và bản sắc tâm linh dân tộc Việt.

Nhóm hiện vật khác sắp được công bố là bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế (niên đại cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX). Bảo vật thuộc bộ sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa.

Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ; mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác; tiêu biểu cho đỉnh cao của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.

Tính đến năm 2025, Việt Nam có 357 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng công nhận là Bảo vật quốc gia. Trong đó, TPHCM có 25 Bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử TPHCM, Bảo tàng TPHCM, Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM, Bảo tàng Bình Dương, Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu, Bảo tàng Gốm thời dựng nước và nhà sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa.