Cận cảnh 4 bảo vật quốc gia quý giá

Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi đang lưu giữ 4 bảo vật quốc gia, gồm bộ sưu tập bình gốm đất nung Long Thạnh, tượng tu sĩ Champa Phú Hưng, bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 - Lâm Thượng và khuôn in tín phiếu.

Bộ sưu tập bình gốm đất nung Long Thạnh

Bộ sưu tập bình gốm gồm 18 hiện vật được phát hiện trong di tích khảo cổ Long Thạnh của văn hóa Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, Quảng Ngãi). Mỗi hiện vật là một tác phẩm có giá trị độc đáo về nghệ thuật tạo hình và trang trí mỹ thuật, thể hiện rõ đặc trưng của đồ gốm văn hóa Sa Huỳnh.

Tất cả 18 bình gốm Long Thạnh đều được trang trí hoa văn đẹp và thanh nhã. Nội dung hoa văn thể hiện các biến tấu của sóng biển. Những bình gốm hình lọ hoa này được làm bằng kỹ thuật nặn tay kết hợp với dải cuộn. Chất liệu làm gốm bằng đất sét được lọc kỹ pha cát mịn. 

Bộ sưu tập 18 bình gốm Long Thạnh có giá trị đặc sắc về nghệ thuật tạo hình, trang trí mỹ thuật, phản ánh sự phát triển nghề thủ công làm gốm.

Tượng tu sĩ Champa Phú Hưng

Tượng tu sĩ Champa Phú Hưng có nguồn gốc từ tháp Phú Hưng (tỉnh Quảng Nam cũ). Năm 1994, Công an tỉnh Quảng Ngãi thu giữ bức tượng từ một người buôn đồ cổ và chuyển giao cho Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi quản lý.

Bức tượng được tạc từ một khối đá sa thạch, nặng 500kg. Tượng có niên đại thế kỷ IX-X. Đây là pho tượng thần Shiva thể hiện dưới dạng một tu sĩ được đặc tả khá sống động. Tượng tu sĩ Champa Phú Hưng là hiện vật độc bản, hình thức độc đáo và đại diện cho một phong cách nghệ thuật.

Tượng được tạo tác trong tư thế ngồi tĩnh tọa trên bệ đá, dựa lưng vào tấm tựa cách điệu đền tháp Champa. Phần đầu tu sĩ có hào quang hình búp sen, mô tả vị thầy thông thái của người Champa với khuôn mặt hiền từ. Tay phải của tượng cầm chuỗi hạt, tay trái cầm hoa sen. 

Bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 - Lâm Thượng

Bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 - Lâm Thượng gồm khuyên tai, hoa tai và nhẫn. Bộ khuyên tai 10 chiếc với nhiều kiểu dáng. Các hoa tai được trang trí hình hoa cúc đối đỉnh, các cánh hoa đều nhau. Bộ nhẫn vàng có 3 chiếc, trong đó có chiếc được đính đá quý trên mặt. 

Những hiện vật này được tìm thấy trong quá trình thăm dò khảo cổ tại địa bàn huyện Trà Bồng cũ và Mộ Đức cũ của tỉnh Quảng Ngãi.

Bộ sưu tập trang sức bằng vàng có giá trị thẩm mỹ tiêu biểu cho một phong cách nghệ thuật giai đoạn sớm của văn hóa Champa ở thế kỷ X-XII. Những hiện vật này cho thấy nghệ thuật kim hoàn đạt đến trình độ hoàn mỹ. 

Khuôn in tín phiếu

Hai khuôn in tín phiếu mệnh giá 1 đồng và 50 đồng có niên đại từ năm 1947 đang được lưu giữ, bảo quản tại Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi được công nhận bảo vật quốc gia vào năm 2024.

Khuôn in tín phiếu là bảo vật độc bản liên quan đến di tích Địa điểm xưởng in tín phiếu của Liên khu V, được xếp hạng di tích quốc gia vào năm 2021.

Khuôn in tín phiếu mệnh giá 1 đồng gồm 2 khuôn dùng để in mặt trước và mặt sau của tờ tín phiếu.

Khuôn in mặt trước dạng hình chữ nhật, chính giữa khắc chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt trong khung tròn; bên phải, phần trên có hàng chữ quốc ngữ “Tín phiếu một đồng”, phía dưới là hàng chữ “Đại diện Chính phủ Trung ương”, có chữ ký của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng…

Khuôn in mặt sau với phần chính giữa là hình ảnh người nông dân đang điều khiển 2 con trâu cày ruộng; góc trên bên phải có hàng chữ "một đồng"... Bên trái khuôn hình bông hoa tròn cách điệu, bên trong có mệnh giá là chữ số “1” và ký hiệu “$” (đồng) trong khung hình tròn…

Phần mặt trước khuôn in tín phiếu mệnh giá 50 đồng có dạng hình chữ nhật, chính giữa khắc chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt trong khung hình tròn. Cạnh trên có hàng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”, phía dưới là hàng chữ "năm mươi đồng". Bên phải khuôn in có hàng chữ “Đại diện Chính phủ Trung ương”, dưới là chữ ký của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng.

Bên trái khuôn in có hàng chữ “Đại diện Ủy ban Hành chính Trung Bộ”, dưới là chữ ký của ông Nguyễn Duy Trinh. Đường viền khuôn có trang trí hình tượng công - nông - binh với ý nghĩa sự đoàn kết trong kháng chiến kiến quốc…