Tiếng nhạc "Tiến quân ca" giữa sóng Trường Sa và lời thề son sắt hòa vào Biển Đông

Lời thề dưới cột mốc chủ quyền

Chị Việt Hà (kiều bào Australia) là một trong 48 người con xa xứ trở về từ 22 quốc gia, cùng bước lên chuyến tàu lịch sử KN490 trong hải trình tháng 4 hướng về Trường Sa và Nhà giàn DK1. Đây là hoạt động do Ủy ban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài và Bộ Tư lệnh Hải quân phối hợp tổ chức trong nhiều năm qua.

Một tuần lênh đênh qua những con sóng dữ của Biển Đông, vượt qua những cơn say sóng dồn dập, cái đích đến của họ không phải là một chuyến du lịch, mà là một cuộc hành trình tìm về cội nguồn.

"Đứng ở đây, nhìn các chiến sĩ da sạm đen vì nắng gió nhưng ánh mắt kiên định, tôi mới hiểu thế nào là tình quân dân như cá với nước. Chuyến đi này, với tôi, là một lần vun đắp lại hình hài đất nước trong tim", chị Hà xúc động chia sẻ.

Không chỉ có chị Hà, anh Trần Khánh Tùng (kiều bào Hà Lan) cũng lặng người đi khi tiếng nhạc Tiến quân ca vang lên giữa mênh mông biển trời. Đã rất nhiều năm sống nơi xứ người, anh mới lại được đứng trang nghiêm trong một lễ chào cờ. Nhưng lần này thật khác: Dưới chân anh là thềm lục địa thiêng liêng và trước mặt anh là đội hình diễu binh của những người lính Trường Sa. Những bước chân rầm rập nện xuống nền đất đảo, mạnh mẽ và quả cảm.

Anh Tùng nghẹn ngào: "Niềm tự hào dâng lên trong huyết quản. Thấy cờ bay, thấy những người lính bước đi đều tăm tắp, bao nhiêu mệt mỏi của hành trình vạn dặm tan biến hết".

Rời boong tàu bước lên các điểm đảo và Nhà giàn DK1, điều khiến những người con xa xứ ngỡ ngàng nhất không chỉ là sự kiên cường của người lính, mà là sức sống mãnh liệt đang đâm chồi từ những mảnh đất cằn cỗi nhất.

Giữa cái nắng cháy da và gió muối mặn chát, những vườn rau mướt xanh, những chuồng trại tăng gia sản xuất vẫn mọc lên. Đúng như câu ca "có sức người sỏi đá cũng thành cơm", bàn tay thô ráp của người lính đảo đã biến những bãi san hô khô cằn thành những ốc đảo đầy sức sống.

Tại đây, những buổi hòa nhạc dã chiến không ánh đèn sân khấu, chỉ có tiếng đàn guitar hòa cùng tiếng sóng biển đã nối liền khoảng cách hàng nghìn cây số. Giọng ca của những người con trở về từ châu Âu, châu Úc hòa cùng tiếng hát của lính đảo. Những nụ cười, những cái ôm siết chặt như minh chứng rằng: đất liền và kiều bào mãi là hậu phương, là điểm tựa vững chãi cho tiền tuyến nơi đầu sóng ngọn gió.

Sợi dây máu thịt không thể tách rời

Có lẽ, trải nghiệm lấy đi nhiều nước mắt nhất của đoàn công tác là lễ tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống để bảo vệ biển đảo quê hương, được tổ chức ngay trên boong tàu KN490.

Nhiều món quà có ý nghĩa về mặt vật chất và tinh thần đã được đoàn kiều bào trao tặng cho người dân, chiến sĩ trên các đảo và Nhà giàn DK1 (Ảnh: Đức Hoàng). 

Giữa Biển Đông lộng gió, trên nền nhạc Hồn tử sĩ bi tráng, những nén hương được thắp lên, những vòng hoa tươi và hàng ngàn con hạc giấy mang theo nỗi lòng người sống được thả xuống lòng biển sâu. Nơi ấy, xương máu của những người con nước Việt đã hòa vào sóng nước để giữ gìn từng tấc đất tiền tiêu.

Chị Trần Thị Tuyết Hồng (kiều bào Australia) vừa thả nhành hoa xuống biển vừa run run nói: "Tôi vô cùng cảm kích và biết ơn. Các anh nằm lại đây khi tuổi đời còn quá trẻ, để chúng tôi ở xa xa quê hương vẫn tự hào vì mình là người Việt Nam".

Còn với chị Nguyễn Thị Minh Nguyệt (kiều bào Mông Cổ), người có người thân đang công tác trong lực lượng vũ trang, lời hứa sau chuyến đi lại mang một trách nhiệm khác: "Tôi tự hứa với bản thân sẽ giáo dục con cháu về những tấm gương kiên cường này. Các thế hệ sau của người Việt ở nước ngoài phải biết đất nước mình đã được gìn giữ như thế nào".

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài cho biết, chương trình đưa kiều bào thăm Trường Sa và Nhà giàn DK1 đã bắt đầu tổ chức từ năm 2012, và tới nay 13 hải trình đã được thực hiện.

Gần 1.000 kiều bào từ 40 quốc gia đã tham gia những chuyến đi ý nghĩa nói trên, đóng góp và trao tặng các phần quà tổng trị giá trên 30 tỷ đồng, gồm xuồng chủ quyền, các công trình như công viên, vườn rau xanh và những món quà thiết thực khác.

Phong trào vẫn đang tiếp tục lan rộng và ngày càng có nhiều câu lạc bộ Trường Sa - Hoàng Sa được thành lập sau các hải trình, tạo nên sự đoàn kết trong cộng đồng kiều bào, đồng thời phát đi thông điệp ý nghĩa về chủ quyền của đất nước. Hoạt động này khẳng định rằng kiều bào là một bộ phận không thể tách rời của khối đại đoàn kết dân tộc như chủ trương lâu nay của Đảng và Nhà nước. 

"Hải trình thăm Trường Sa và Nhà Giàn DK1 có ý nghĩa rất lớn với sự nghiệp bảo vệ biển đảo, với công tác về người Việt Nam ở nước ngoài, với mục tiêu đại đoàn kết dân tộc", ông nhấn mạnh.

Dù cuộc sống trên đảo còn nhiều vất vả, nhưng các chiến sĩ và người dân vẫn "vượt nắng, thắng mưa" hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao. "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm", những vườn rau xanh mướt, chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm tăng gia là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ đang bền bỉ vươn mình trên các điểm đảo xa của Tổ quốc. 

Niềm vui trên gương mặt những người chiến sĩ và người dân khi tham gia hoạt động giao lưu văn nghệ trên các điểm đảo (Ảnh: Đức Hoàng). 

Chuẩn đô đốc Hồ Thanh Hoàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Quân chủng Hải quân, trưởng đoàn công tác, khẳng định, chuyến hành trình đã góp phần khẳng định sự toàn vẹn chủ quyền quốc gia trên biển đồng thời huy động các nguồn lực cho biển đảo, cho Trường Sa, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” mà Đảng ta đã xác định.

Chuyến công tác cũng tiếp tục khẳng định mối quan hệ đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa hậu phương với tiền tuyến; giữa đồng bào nước ngoài với Tổ quốc; giữa các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đối với Quân chủng Hải quân và quân, dân quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1.

Yêu thương gửi về lòng biển sâu

"Tự hào" và "biết ơn", đó là hai từ vang lên nhiều nhất trong suốt hải trình vạn dặm. Nhưng phải đến khi đứng dưới bóng cờ giữa đảo xa, hay khi nghiêng mình trước biển sâu, những khái niệm ấy mới thực sự chạm vào ngực áo, hóa thành những giọt nước mắt nghẹn ngào của những người con xa xứ.

Nhiều năm bôn ba nơi đất khách, nhiều kiều bào không nghĩ rằng có một ngày, anh lại được tham gia một lễ chào cờ đặc biệt đến thế. Trên nền cát san hô của đảo Trường Sa Lớn, khi giai điệu Tiến quân ca oai hùng vang lên hòa cùng tiếng sóng, cả đoàn công tác lặng đi. Trên cao, lá quốc kỳ khổng lồ kiêu hãnh tung bay trong gió mặn, khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Một kiều bào chia sẻ với phóng viên Dân trí: "Đã quá lâu rồi tôi mới lại được chào cờ. Đứng ở Trường Sa, nhìn những bước chân mạnh mẽ ấy, niềm tự hào cứ thế dâng lên trong huyết quản. Nó không còn là cảm xúc thông thường, mà là sự chấn động, xúc động đến nghẹn lòng."

Sự bình yên ở đất liền, hay cơ hội được trở về hít thở bầu không khí quê hương của những người con xa xứ, chính là nhờ những bước chân kiên định ấy. Đứng lặng nhìn theo bóng áo lính, anh Đinh Tuấn Anh (kiều bào Hàn Quốc) trầm ngâm: "Tôi trân trọng từng phút giây hòa bình mà mình đang được thụ hưởng tại quê nhà. Phải ra đến đây mới thấu cảm hết sự hy sinh, mới biết ơn những người chiến sĩ đang ngày đêm canh giữ vùng biển, vùng trời cho chúng ta."

Các đại biểu Đoàn công tác số 10 đứng trang nghiêm thực hiện lễ chào cờ trên đảo Trường Sa Lớn (Ảnh: Đức Hoàng).

Nếu lễ chào cờ trên đảo là thời khắc vô cùng đặc biệt của niềm tự hào, thì lễ tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ được tổ chức ngay trên boong tàu KN490 giữa Biển Đông lại là khoảng lặng thiêng liêng, lấy đi nhiều nước mắt nhất của hành trình.

Giữa trùng khơi lộng gió, trên nền nhạc Hồn tử sĩ trầm hùng và bi tráng, câu chuyện về những người lính đã mãi mãi nằm lại ở tuổi đôi mươi để giữ biển được tái hiện. Từng nén hương được thắp lên, khói thơm bay quyện vào gió biển mặn mòi. Những vòng hoa tươi, hàng ngàn con hạc giấy mang theo nỗi lòng của người sống được nâng niu, thả nhẹ xuống lòng biển sâu, nơi xương máu các anh đã hòa vào sóng nước.

Chị Trần Thị Tuyết Hồng (kiều bào Australia) lau vội dòng nước mắt khi nhìn nhành hoa chìm dần vào lòng biển: "Các chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì đất nước. Tôi vô cùng cảm kích, biết ơn những người con kiên cường của dân tộc đã bảo vệ chủ quyền của Việt Nam".

Những bước đi mạnh mẽ, quyết tâm của các chiến sĩ trong lễ duyệt đội hình, đội ngũ (Ảnh: Đức Hoàng).

Với chị Nguyễn Thị Minh Nguyệt (kiều bào Mông Cổ), người vốn tự hào vì có gia đình giàu truyền thống trong lực lượng vũ trang, chuyến đi này còn là một lời thề tiếp nối:

"Nhìn biển khơi rộng lớn, tôi tự hứa với bản thân mình rằng, khi trở về, tôi sẽ là người kể lại câu chuyện này cho con, cho cháu. Thế hệ trẻ người Việt ở nước ngoài phải hiểu, phải nhớ về những tấm gương anh dũng này để tiếp nối trách nhiệm giữ gìn chủ quyền biển đảo quê hương".

Lễ tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ hy sinh để bảo vệ biển, đảo quê hương (Ảnh: Đức Hoàng).

Những ước mơ vượt qua hành trình vạn dặm

Hải trình vạn dặm rồi cũng đến ngày khép lại, nhưng những con sóng trong lòng người xa xứ thì vừa mới bắt đầu trỗi dậy. Họ hiểu rằng, rời boong tàu không phải là kết thúc, mà là mở đầu cho những hành động kéo dài mạch sống cho Trường Sa, cho Tổ quốc thân yêu ngàn năm vững bền. Nếu kiều bào Ba Lan và Séc đã và đang chọn mang đến những vườn rau mái che xanh mướt, thì những trí thức như PGS. TS Dương Minh Hải (kiều bào Singapore) lại đau đáu mang chất xám về hiến dâng cho đảo đá.

Đang công tác tại Khoa Kỹ thuật cơ khí, Đại học Quốc gia Singapore (NUS), ông Hải sở hữu một bản lý lịch đáng nể: Hàng loạt công bố khoa học, các bằng sáng chế đã thương mại hóa và 7 giải thưởng sáng tạo quốc tế (trong đó có 4 giải của Mỹ). Nhưng với vị phó giáo sư này, phần thưởng lớn nhất lúc này là làm sao "giải" được bài toán khát nước ngọt giữa trùng khơi.

Bước chân khỏi tàu KN490, ông Hải đã kịp vạch ra hai kế hoạch lớn cho phòng thí nghiệm của mình:

"Tôi đang dồn lực nghiên cứu cải tiến để giảm chi phí sản xuất cho hệ thống lọc nước biển thành nước ngọt. Đồng thời, một dự án khác là biến độ ẩm trong không khí thành nước sạch cũng đang được triển khai. Nếu đưa được những công nghệ này ra đảo, góp phần giải quyết tận gốc nguồn nước, màu xanh của Trường Sa chắc chắn sẽ bền vững hơn rất nhiều".

Cũng mang theo những trăn trở sau chuyến đi, chị Nguyễn Quý Quỳnh Hoa (kiều bào Bỉ) lại hướng cái nhìn đầy nồng ấm về phía những công dân nhỏ tuổi của Trường Sa. Nhiều năm qua, chị Hoa cùng cộng đồng người Việt tại Bỉ đã bền bỉ điều hành tổ chức Donxa, xây dựng hàng loạt thư viện và trao học bổng cho học sinh nghèo ở đất liền.

Chính tiếng cười trong trẻo của trẻ thơ giữa tiếng sóng gầm gào của biển đảo đã gieo vào lòng người phụ nữ ấy một tâm nguyện mới. Chị bảo, trở về Bỉ lần này, việc đầu tiên chị làm là kết nối các "mạnh thường quân" để thiết kế riêng những chương trình hỗ trợ, xây dựng những tủ sách, thư viện cho trẻ em Trường Sa.

Hải trình kết thúc, nhưng những hạt giống yêu thương đã được gieo. Từ những vườn rau xanh của bà con Ba Lan, công nghệ lọc nước của nhà khoa học Singapore, đến những trang sách cho con trẻ của kiều bào Bỉ... tất cả đang dệt nên một câu chuyện lịch sử: Dù ở bất cứ đâu trên thế giới, chỉ cần đồng lòng, Trường Sa sẽ không bao giờ xa.